Αμετάβλητη η θέση ΗΠΑ για F-35 στην Τουρκία

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, απαντώντας επισήμως σε σχετικό αίτημα του Δημοκρατικού βουλευτή Γουέσλι Μπελ προς τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, κατέστησε σαφές ότι η αμερικανική πολιτική αναφορικά με την ενδεχόμενη μεταφορά μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 στην Τουρκία παραμένει απολύτως αμετάβλητη. Η απάντηση, η οποία εστάλη από το Γραφείο Νομοθετικών Υποθέσεων του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, υπογραμμίζει ότι η Άγκυρα δεν έχει εκπληρώσει μέχρι σήμερα τις αυστηρές προϋποθέσεις που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε πρόοδο στο συγκεκριμένο ζήτημα. Ο Λευκός Οίκος, σύμφωνα με την επιστολή, ανέθεσε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ να απαντήσει εκ μέρους του προέδρου, επιβεβαιώνοντας την εμπλοκή της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας.

Στην επιστολή τονίζεται με έμφαση ότι η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών εξακολουθεί να διέπεται από δύο κομβικές νομοθετικές διατάξεις: το άρθρο 231 του νόμου CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων) και το άρθρο 1245 του Νόμου περί Εξουσιοδότησης Εθνικής Άμυνας για το οικονομικό έτος 2020. Αυτά τα νομικά εργαλεία αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της αμερικανικής στρατηγικής και θέτουν ανυπέρβλητα, προς το παρόν, εμπόδια για την Άγκυρα.

Προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο και να καταστεί δυνατή οποιαδήποτε μεταφορά των μαχητικών αεροσκαφών, η Τουρκία καλείται να συμμορφωθεί πλήρως με μια σειρά από απαιτήσεις. Πρωτίστως, η Άγκυρα δεν θα πρέπει να κατέχει πλέον το ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικό σύστημα S-400, ούτε κανέναν συναφή εξοπλισμό του. Επιπλέον, θα πρέπει να παράσχει αδιάσειστες διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιχειρήσει να το αποκτήσει ξανά στο μέλλον. Τέλος, οφείλει να εκπληρώσει όλες τις υπόλοιπες απαιτήσεις πιστοποίησης που προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είναι κατηγορηματικό: καμία από αυτές τις προϋποθέσεις δεν έχει εκπληρωθεί μέχρι σήμερα.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε διαδικασία επίλυσης του ζητήματος των S-400 οφείλει να είναι απολύτως διαφανής, να τηρεί το γράμμα του νόμου και να είναι συμβατή με τα υψίστης σημασίας συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αμερικανική πλευρά, ωστόσο, δεν κλείνει εντελώς την πόρτα στον διάλογο. Στην επιστολή αναφέρεται ότι, μετά την πρόσφατη συνάντηση του προέδρου Τραμπ με τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Τουρκία για την εξεύρεση λύσης, ενώ παράλληλα θα επιδιώκουν την ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

Αναφορικά με το ευρύτερο πλαίσιο των διμερών σχέσεων, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σημειώνει ότι αυτές βασίζονται σε κοινές ανησυχίες ασφάλειας και σε ισορροπημένες εμπορικές σχέσεις. Η Ουάσιγκτον διαμηνύει ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την Άγκυρα σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ωστόσο δεν διστάζει να ζητά λογοδοσία όταν οι τουρκικές ενέργειες υπονομεύουν τα αμερικανικά συμφέροντα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στο ζήτημα της Χαμάς. Η επιστολή αναγνωρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν σοβαρές ανησυχίες για τις σχέσεις της Τουρκίας με την παλαιστινιακή οργάνωση. Παρ' όλα αυτά, επισημαίνεται ότι η Άγκυρα διαδραμάτισε κάποιο ρόλο στην προώθηση του ειρηνευτικού σχεδίου του προέδρου για τη Γάζα, αξιοποιώντας τις επαφές της με την πολιτική ηγεσία της Χαμάς για την αποδοχή της πρώτης φάσης της κατάπαυσης του πυρός.