Ένα δεξαμενόπλοιο ελληνικών συμφερόντων, το VLCC Agios Fanourios I, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας γεωπολιτικής έντασης, όταν του ζητήθηκε να αναδρομολογηθεί από τα Στενά του Ορμούζ, έπειτα από εντολή του Πολεμικού Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο έχει επιβάλει αποκλεισμό στην περιοχή. Το πλοίο, χωρητικότητας 300.000 τόνων και κατασκευής του 2016, ανήκει στην εταιρεία Eastern Mediterranean Maritime, συμφερόντων του εφοπλιστή Θανάση Μαρτίνου, και είχε διασχίσει τα Στενά την Κυριακή.
Το ταξίδι του Agios Fanourios I και η παρέμβαση των ΗΠΑ
Σύμφωνα με δεδομένα του συστήματος AIS, το τάνκερ, το οποίο είχε φορτώσει 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου στο Ιράκ, κινούνταν την Τρίτη με εξαιρετικά χαμηλή ταχύτητα προς τον Περσικό Κόλπο, ανοικτά των ακτών του Ομάν, σηματοδοτώντας την επιστροφή του. Το φορτίο προορίζεται για την εμπορική θυγατρική της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας του Βιετνάμ, Petrovietnam Oil Corporation (PVOIL). Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση της εταιρείας, η οποία απηύθυνε επίσημο αίτημα προς το αμερικανικό Ναυτικό, ζητώντας να επιτραπεί η διέλευση του πλοίου, επικαλούμενη την κρίσιμη ανάγκη για το συγκεκριμένο φορτίο αργού πετρελαίου.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) επιβεβαίωσε την παρέμβαση, αναφέροντας σε ανακοίνωσή της ότι "οι αμερικανικές δυνάμεις ανακατεύθυναν το πλοίο στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης επιβολής του αποκλεισμού κατά του Ιράν". Παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις των ΗΠΑ ότι οι εξαγωγές πετρελαίου από μη ιρανικές πηγές μπορούν να διέρχονται ελεύθερα από την περιοχή, η συγκεκριμένη υπόθεση παραμένει σε εκκρεμότητα, με την Eastmed να μην έχει προβεί σε κάποιο σχόλιο, σύμφωνα με το TradeWinds.
Η κρίσιμη επιστολή της PVOIL και οι επιπτώσεις για το Βιετνάμ
Σε μια προσπάθεια να άρει τον αποκλεισμό, ο αντιπρόεδρος της PVOIL, Hoang Dinh Tung, απέστειλε επιστολή στις 12 Μαΐου προς αμερικανικές στρατιωτικές και διπλωματικές αποστολές, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική σημασία του φορτίου. "Το συγκεκριμένο φορτίο είναι εξαιρετικής σημασίας για το διυλιστήριο Nghi Son (NSRP), για τη Σοσιαλιστική Δημοκρατία του Βιετνάμ και για τον βιετναμέζικο λαό", ανέφερε χαρακτηριστικά. Η επιστολή προειδοποιούσε ότι "τα αποθέματα τροφοδοσίας του NSRP έχουν υποχωρήσει σε κρίσιμα επίπεδα και οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση ενδέχεται να οδηγήσει σε διακοπή της λειτουργίας του διυλιστηρίου, με αλυσιδωτές συνέπειες για εκατομμύρια καταναλωτές, επιχειρήσεις, δημόσιες υπηρεσίες και βιομηχανίες στο Βιετνάμ".
Η PVOIL διαβεβαίωσε κατηγορηματικά ότι το φορτίο αφορά αργό Basra από το Ιράκ, το οποίο πωλήθηκε από την κρατική εταιρεία SOMO μεταξύ 10 και 14 Απριλίου, επιχειρώντας να αποκλείσει οποιαδήποτε σύνδεση με ιρανικό πετρέλαιο. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim είχε επιβεβαιώσει τη Δευτέρα ότι το πλοίο διήλθε από τα Στενά την Κυριακή, ακολουθώντας την εγκεκριμένη διαδρομή για δεξαμενόπλοια.
Το χρονικό της κρίσης και η πορεία του πλοίου
Σύμφωνα με στοιχεία της MarineTraffic, η αναστροφή πορείας του VLCC πραγματοποιήθηκε στις 11 Μαΐου. Το πλοίο εκπέμπει σήμα με εκτιμώμενη άφιξη στο Βιετνάμ στις 25 Μαΐου, ωστόσο παραμένει ασαφές εάν θα λάβει τελικά άδεια να συνεχίσει το ταξίδι του. Πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι το Agios Fanourios I είχε αποτύχει άλλες δύο φορές να εξέλθει από τον Κόλπο μετά τη φόρτωση του φορτίου τον Απρίλιο. Νωρίτερα μέσα στην κρίση, το ίδιο πλοίο είχε γίνει το πρώτο VLCC που έφτασε στη Βασόρα από εκτός Κόλπου περιοχή, μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, γεγονός που καταδεικνύει την κεντρική θέση που κατέχει στην τρέχουσα ναυτιλιακή και γεωπολιτική συγκυρία.
