Ανεξάρτητοι βουλευτές: Το δεύτερο μεγαλύτερο κύμα της Μεταπολίτευσης

Το δεύτερο μεγαλύτερο κύμα ανεξαρτητοποιήσεων από τη Μεταπολίτευση καταγράφει η σημερινή Βουλή, με τον αριθμό των ανεξάρτητων βουλευτών να έχει φτάσει πλέον τους 40. Το απόλυτο ρεκόρ της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας παραμένει εκείνο του Φεβρουαρίου 2012, όταν οι διαγραφές και οι αποχωρήσεις μετά την ψήφιση του δεύτερου μνημονίου εκτόξευσαν τους ανεξάρτητους στους 63.

Πίσω από την αριθμητική αποτύπωση διαμορφώνεται ένα σύνθετο πολιτικό τοπίο. Η σημερινή κοινοβουλευτική εικόνα θυμίζει μωσαϊκό προσώπων που προέρχονται από διαφορετικούς χώρους, με διαφορετικές διαδρομές και ανοιχτές εκκρεμότητες για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Ξεχωριστή θέση κατέχει η ομάδα των 21 βουλευτών που προέρχονται από τον άλλοτε ισχυρό ΣΥΡΙΖΑ και κινούνται στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς, αναζητώντας σε μεγάλο βαθμό νέα πολιτική στέγη.

Η κινητικότητα αυτή αποτυπώνει τη βαθιά αποδιάρθρωση του χώρου που κάποτε συγκροτούσε τον βασικό κορμό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Οι διασπάσεις, οι προσωπικές στρατηγικές, οι νέες φιλοδοξίες και οι αναζητήσεις ενότητας στον προοδευτικό χώρο συνθέτουν ένα ρευστό περιβάλλον, όπου τίποτε δεν θεωρείται οριστικά κλειδωμένο.

Οι δίαυλοι με την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα

Ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας με την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα φέρονται να διατηρούν στελέχη που προέρχονται από τη Νέα Αριστερά, όπως ο Αλέξης Χαρίτσης, ο Νάσος Ηλιόπουλος, ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, ο Χουσεΐν Ζεϊμπέκ, η Μερόπη Τζούφη και ο Φερχάτ Οζγκιούρ. Η αντικατάσταση της παραιτηθείσας Έφης Αχτσιόγλου από τον Γιάννη Δραγασάκη πρόσθεσε νέο ενδιαφέρον στις διεργασίες, καθώς ο ίδιος παραδέχθηκε σε συνέντευξή του στις 23 Ιουνίου ότι συνομιλεί με τον πρώην πρωθυπουργό.

Ο Γιάννης Δραγασάκης διευκρίνισε ότι δεν προτίθεται να είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές, ενώ σημείωσε πως ο Αλέξης Τσίπρας δεν του έχει ζητήσει συμμετοχή στο νέο πολιτικό εγχείρημα. Η τοποθέτησή του, ωστόσο, επιβεβαιώνει ότι οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι η νέα πολιτική πρωτοβουλία του πρώην πρωθυπουργού λειτουργεί ήδη ως πόλος έλξης για πρόσωπα που αποχώρησαν από τον ΣΥΡΙΖΑ ή απομακρύνθηκαν από τις μετέπειτα εσωκομματικές συγκρούσεις.

Θετική στάση απέναντι στον πρώην πρωθυπουργό έχει εκφράσει και η Ελένη Καραγεωργοπούλου, προερχόμενη από την Πλεύση Ελευθερίας. Στην παρουσίαση της ΕΛ.Α.Σ. στο Θησείο έδωσε το «παρών» και ο Γιάννης Σαρακιώτης, ο οποίος είχε ανεξαρτητοποιηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ κατά τη δεύτερη διάσπαση και μετά την καθαίρεση Κασσελάκη.

Η Αθηνά Λινού έχει δηλώσει ανοιχτή στο ενδεχόμενο ένταξης στο κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, τονίζοντας ότι βρίσκεται σε στάση αναμονής και συνομιλεί με όλες τις πλευρές. Έχει επίσης αναφέρει ότι μια πιθανή συνεργασία ανάμεσα στην ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ θα την ενθουσίαζε. Ασαφής παραμένει η στάση της Κυριακής Μάλαμα, η οποία έχει μιλήσει κατά καιρούς θετικά για μια ειλικρινή πρωτοβουλία ενότητας του προοδευτικού χώρου.

ΠΑΣΟΚ, Κασσελάκης και η επιμονή της Αριστεράς

Στο παρασκήνιο κινούνται και οι επαφές με τη Χαριλάου Τρικούπη. Δημοσιεύματα εμφανίζουν τον Ευάγγελο Αποστολάκη να έχει συμφωνήσει για υποψηφιότητα με το ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εκλογές. Η Θεοδώρα Τζάκρη φέρεται να έχει κάνει κρούση για επιστροφή στο κόμμα, χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί αν οι επαφές μπορούν να οδηγήσουν σε συνεργασία.

Ως πιθανή υποψήφια του ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται και η Γιώτα Πούλου, αν και δεν έχει οριστικοποιηθεί συμφωνία. Ανοιχτό θεωρείται και το ενδεχόμενο επανένταξης του Μπουρχάν Μπαράν στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ. Ο ψυχίατρος που είχε εκλεγεί στην Ξάνθη διαγράφηκε τον Απρίλιο του 2024 μετά από κατηγορίες για παράνομη συνταγογράφηση, από τις οποίες αθωώθηκε.

Στο στρατόπεδο των πρώην και νυν «κασσελακικών», η Ραλλία Χρηστίδου εμφανίζεται σταθερά προσανατολισμένη στον Στέφανο Κασσελάκη και οργανωτικά κοντά στους Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο. Η κάθοδός της με το κόμμα Κασσελάκη στις εκλογές θεωρείται σχεδόν δεδομένη. Αντίθετα, το πολιτικό μέλλον του Μιχάλη Χουρδάκη παραμένει θολό, καθώς εξελέγη το 2023 με την Πλεύση Ελευθερίας, αποχώρησε λίγους μήνες αργότερα, ανέλαβε εκπρόσωπος Τύπου των Δημοκρατών και παραιτήθηκε στις αρχές Ιουνίου.

Ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης διατηρεί στενές σχέσεις με την Πλεύση Ελευθερίας, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν το ενδεχόμενο μελλοντικής εκλογικής συνεργασίας. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι οι ανεξάρτητοι βουλευτές έχουν πλέον μετατραπεί σε κρίσιμη δεξαμενή πολιτικής αναδιάταξης, κυρίως στον χώρο της Κεντροαριστεράς και της ευρύτερης αντιπολίτευσης.

Μετά τη διάλυση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, λόγω των μαζικών αποχωρήσεων της ομάδας των επτά που συνομιλεί με την ΕΛ.Α.Σ., στο κόμμα παραμένουν η Σία Αναγνωστοπούλου, ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, η Πέτη Πέρκα και ο Θοδωρής Δρίτσας. Ο πρόεδρος του κόμματος, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, επιμένει στην ανάγκη ανασύνθεσης της Αριστεράς και βλέπει ως πιθανότερη διέξοδο μια συνεργασία με το ΜέΡΑ25.

Η προοπτική αυτή συναντά σοβαρά εμπόδια, καθώς ο Γιάνης Βαρουφάκης έχει ουσιαστικά αποκλείσει συνεργασία με πρόσωπα που διετέλεσαν υπουργοί στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Η δική του γραμμή παραπέμπει σε ψηφοδέλτιο με μεμονωμένες υποψηφιότητες της επιλογής του, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια ευρύτερης συμπόρευσης.

Η σημερινή εικόνα της Βουλής αποτυπώνει όχι μόνο αριθμητική αστάθεια, αλλά και βαθύ πολιτικό κατακερματισμό. Οι 40 ανεξάρτητοι βουλευτές λειτουργούν ως δείκτης της κρίσης εκπροσώπησης, των εσωτερικών ρηγμάτων στα κόμματα και της αναζήτησης νέων σχημάτων πριν από τις επόμενες κάλπες. Το κρίσιμο ερώτημα για τον προοδευτικό χώρο είναι ποιος θα κατορθώσει να μετατρέψει αυτή τη διάχυτη κινητικότητα σε οργανωμένη πολιτική δύναμη.