Ανεπαρκή τα μέτρα της ΕΕ για νέους

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) δημοσίευσε μια κρίσιμη έκθεση, η οποία αναδεικνύει σημαντικές ελλείψεις στον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχειρίζεται τα κονδύλια για την ενίσχυση της απασχόλησης των νέων. Παρά τη σημαντική μείωση της νεανικής ανεργίας την τελευταία δεκαετία, η έκθεση επισημαίνει ότι οι πολιτικές της ΕΕ δεν εστιάζουν επαρκώς στη μακροπρόθεσμη και βιώσιμη ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα τα αποτελέσματα να παραμένουν αποσπασματικά.

Η διάσταση του προβλήματος και η χρηματοδότηση

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το ποσοστό ανεργίας για τους νέους ηλικίας 15 έως 29 ετών μειώθηκε από το 20% το 2013 σε λιγότερο από 12% τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η ηλικιακή αυτή ομάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διπλάσιες πιθανότητες ανεργίας σε σύγκριση με το σύνολο του εργατικού δυναμικού. Το 2025, ο αριθμός των άνεργων νέων στην ΕΕ ανερχόταν σε 4,7 εκατομμύρια, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 11,6% του εργατικού δυναμικού της συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας. Από το 2014, η ΕΕ έχει διαθέσει περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη της απασχόλησης των νέων, μέσω προγραμμάτων όπως το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ), η Πρωτοβουλία για την Απασχόληση των Νέων (ΠΑΝ) και το REACT-EU. Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν το ήμισυ της χρηματοδότησης, συγκεκριμένα το 47,5%, κατευθύνθηκε στην Ιταλία και την Ισπανία.

Ανεπαρκής σχεδιασμός και έλλειψη στόχων

Το ΕΕΣ υπογραμμίζει ότι, παρά τη διάθεση τεράστιων πόρων, τα προγράμματα στερούνται σαφών και μετρήσιμων στόχων. Βασικός στόχος των μέτρων είναι η βιώσιμη ενσωμάτωση στην αγορά εργασίας, που σημαίνει ότι ένας νέος δεν πρέπει απλώς να βρει μια θέση εργασίας, αλλά να παραμείνει σε αυτήν και μετά τη λήξη της χρηματοδοτικής στήριξης. Ωστόσο, οι περισσότεροι δείκτες αξιολόγησης περιορίζονται σε ένα εξάμηνο, ενώ η διατήρηση της θέσης εργασίας για 12 ή 18 μήνες θα μπορούσε να αποτελέσει έναν πιο αξιόπιστο δείκτη επιτυχίας. Η έλλειψη αυτή οδηγεί σε αποσπασματικές πληροφορίες για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.

Ο Carlo Alberto Manfredi Selvaggi, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδιος για τον έλεγχο, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Η ΕΕ πρέπει να αποδείξει ότι η στήριξη που παρέχει για την απασχόληση των νέων αποφέρει βιώσιμα αποτελέσματα. Για να διαπιστωθεί αν οι δημόσιες δαπάνες υπέρ των νέων πιάνουν τόπο, χρειάζεται να τεθούν σαφέστεροι στόχοι και να τεκμηριωθούν καλύτερα τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα".

Κίνδυνοι και ευάλωτες ομάδες

Η έκθεση εντοπίζει σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό των κινήτρων για προσλήψεις. Τα κίνητρα αυτά δεν ήταν στοχευμένα σε όσους είχαν μεγαλύτερη ανάγκη, αυξάνοντας τον κίνδυνο χρηματοδότησης θέσεων εργασίας που θα είχαν δημιουργηθεί ούτως ή άλλως. Επιπλέον, δεν συνδέονταν με υποχρεωτική κατάρτιση, η οποία είναι κρίσιμη για τη βελτίωση της απασχολησιμότητας των νέων και την κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας, ιδίως σε τομείς με ελλείψεις δεξιοτήτων.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται για τους "οικονομικά μη ενεργούς" νέους, εκείνους δηλαδή που δεν εργάζονται ούτε αναζητούν ενεργά εργασία. Η ομάδα αυτή αντιμετωπίζει πολλαπλά εμπόδια, κοινωνικά, εκπαιδευτικά ή λόγω προβλημάτων υγείας, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσω της πολιτικής για την αγορά εργασίας. Παρά την ύπαρξη στοχευμένων μέτρων προσέγγισης, το ΕΕΣ επισημαίνει ότι οι οικονομικά μη ενεργοί νέοι παραμένουν η δυσκολότερη ομάδα για να προσεγγιστεί.