Ανησυχία ΗΠΑ για κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή

Η αμερικανική κυβέρνηση εξέφρασε έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο ραγδαίας κλιμάκωσης των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, μετά από μια σειρά επιθέσεων που εξαπέλυσε το υεμενίτικο αντάρτικο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό και ως Χούθι, εναντίον της Σαουδικής Αραβίας. Για πρώτη φορά έπειτα από μήνες, η σαουδαραβική πρωτεύουσα Ριάντ βρέθηκε στο στόχαστρο, γεγονός που προκάλεσε διεθνή συναγερμό και οδήγησε σε ταξιδιωτικές οδηγίες για τους Αμερικανούς πολίτες.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμενόταν να περάσει το σαββατοκύριακο στην προεδρική εξοχική κατοικία στο Καμπ Ντέιβιντ του Μέριλαντ, επέστρεψε αιφνιδιαστικά στην Ουάσιγκτον το βράδυ του Σαββάτου. Ο Λευκός Οίκος δεν διευκρίνισε τους λόγους αυτής της εσπευσμένης επιστροφής, την ώρα που η αμερικανική διπλωματία παραμένει στο περιθώριο του πολέμου στην Υεμένη. Ωστόσο, η κίνηση καταγράφηκε καθώς ξεπεράστηκε ακόμη ένα όριο στις εχθροπραξίες μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και της Ανσαραλά, η οποία ελέγχει μεγάλο μέρος της γειτονικής Υεμένης και μάχεται εναντίον των δυνάμεων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, που υποστηρίζονται από στρατιωτική συμμαχία υπό την ηγεσία του Ριάντ.

Την Κυριακή, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι βρίσκεται σε επαφή με τους Χούθι, σύμφωνα με το Fox News. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι ηγέτες των ανταρτών «δέχτηκαν να μην πολεμήσουν εναντίον των ΗΠΑ», όπως μετέδωσε δημοσιογράφος του τηλεοπτικού δικτύου που πρόσκειται στη δεξιά, ο οποίος επικοινώνησε μαζί του.

Το πετρέλαιο στα ύψη

Ισχυρές εκρήξεις συγκλόνισαν τη σαουδαραβική πρωτεύουσα το Σάββατο, με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου να εντοπίζουν δεξαμενή καυσίμων με τον λογότυπο του κολοσσού ARAMCO να φλέγεται κοντά στο αεροδρόμιο. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, μέσω ανάρτησης στο X, προειδοποίησε ότι «αυτή η στρατιωτική σύγκρουση έχει τη δυνατότητα να κλιμακωθεί ταχύτατα». Στη συνέχεια, η Ουάσιγκτον περιόρισε τις μετακινήσεις Αμερικανών δημοσίων λειτουργών σε δύο σαουδαραβικές πόλεις: την Τάιφ, όπου βρίσκεται αεροπορική βάση, και τη Γιάνμπου, λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα, το οποίο δέχτηκε επίθεση από την Ανσαραλά το Σάββατο.

Η κατάπαυση του πυρός του 2022 κατέρρευσε τον Ιούλιο, και έκτοτε οι μαχητές του κινήματος εξαπέλυσαν αστραπιαίες επιθέσεις, με αποτέλεσμα τον θάνατο εκατοντάδων ανθρώπων και, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό περισσότερων από 110.000 πολιτών. Η Ανσαραλά ελέγχει πλέον ολόκληρη την ακτογραμμή στην Ερυθρά Θάλασσα, ενισχύοντας τον έλεγχό της στο στρατηγικής σημασίας στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, το οποίο συνδέει την Ασία με την Ευρώπη μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Οι συνεχιζόμενες μάχες με το γειτονικό βασίλειο έχουν προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και στις εξαγωγές της Σαουδικής Αραβίας, του μεγαλύτερου προμηθευτή αργού πετρελαίου παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα, η τιμή του μαύρου χρυσού παραμένει πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, αυξάνοντας το κόστος για τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, όπου πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές στις αρχές Νοεμβρίου.

«Τα παράθυρά μου έτρεμαν»

Το βράδυ του Σαββάτου, η στρατιωτική συμμαχία υπό το Ριάντ επιβεβαίωσε μέσω X ότι την προηγούμενη ημέρα εκτοξεύτηκε πύραυλος από την Ανσαραλά εναντίον του Ριάντ, διαβεβαιώνοντας ωστόσο ότι «αναχαιτίστηκε και καταστράφηκε». Σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, το κίνημα αποπειράθηκε επίσης να πλήξει «άμαχους» σε διάφορες πόλεις του βασιλείου, συμπεριλαμβανομένης της Γιάνμπου, από όπου η χώρα εξάγει αργό. Οι επιθέσεις «απετράπησαν», σύμφωνα με την ίδια πηγή. Η Ανσαραλά, από την πλευρά της, ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε δύο επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα, η μία με στόχο «νευραλγικές εγκαταστάσεις στο Ριάντ» και η άλλη «εγκαταστάσεις της ARAMCO στη Γιάνμπου».

Η επίθεση εναντίον της πρωτεύουσας δεν κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα των μεγαλύτερων σαουδαραβικών εφημερίδων την επομένη. Ωστόσο, σήμανε «επικίνδυνη κλιμάκωση, καθώς οι Χούθι εξαπολύουν πλέον πλήγματα κοντά σε σημαντικές πολιτικές υποδομές σε μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες περιοχές του βασιλείου», όπως σχολίασε στο AFP ο Αντρέας Κριγκ, αναλυτής του King’s College του Λονδίνου. «Ξεπεράστηκε ένα σημαντικό ψυχολογικό όριο», πρόσθεσε. Το κίνημα μέχρι πρότινος έβαζε κυρίως στο στόχαστρο πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και στρατιωτικές βάσεις στον νότο ή στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας. Η σαουδαραβική πρωτεύουσα δεν είχε απειληθεί από τότε που ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες τον Ιούλιο.

Το Ριάντ είχε αντίθετα υποστεί επανειλημμένα πλήγματα στην κορύφωση του περιφερειακού πολέμου, που ξέσπασε με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν την 28η Φεβρουαρίου, καθώς η Τεχεράνη ανταπέδωσε εξαπολύοντας επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου, συμμάχων των ΗΠΑ, που έχουν εγκατεστημένες αμερικανικές βάσεις στα εδάφη τους. «Άκουσα τον συναγερμό, κατόπιν τα παράθυρά μου έτρεμαν», ανέφερε 27χρονος κάτοικος του βόρειου τμήματος της σαουδαραβικής πρωτεύουσας, που ζήτησε να μην κατονομαστεί.

Νωρίτερα την περασμένη εβδομάδα, η Ανσαραλά κατηγορήθηκε από το Ριάντ ότι στοχοποίησε τη Μέκκα, ιερό τόπο του Ισλάμ. Το προσκείμενο στην Τεχεράνη κίνημα διέψευσε την κατηγορία. Σε αντίποινα, η αεροπορία της Σαουδικής Αραβίας βομβαρδίζει καθημερινά περιοχές ελεγχόμενες από το κίνημα στην Υεμένη, χωρίς ωστόσο μέχρι τώρα να αναγκάζει τους μαχητές του να υποχωρήσουν. Διεξήγαγε 28 πλήγματα σε 24 ώρες, σύμφωνα με την Ανσαραλά. Υπό πίεση, το βασίλειο, που προσπαθεί να περιορίσει την απειλή των υεμενιτών ανταρτών αλλά χωρίς να συρθεί σε ανοικτό πόλεμο, πολλαπλασιάζει τις διπλωματικές επαφές του.