Ανησυχίες στην ΕΕ για χαλάρωση δημοσιονομικών κανόνων

Έντονες αντιδράσεις και βαθύς προβληματισμός επικρατούν στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η πρόταση για χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, με σκοπό την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν, προκαλεί ρήγματα μεταξύ των κρατών-μελών. Η συζήτηση, που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης στο Λουξεμβούργο, ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις και τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική πειθαρχία της ηπείρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Bloomberg, η Γαλλία και η Ολλανδία εξέφρασαν έντονες επιφυλάξεις, ενώ η Γερμανία εμφανίζεται επίσης διστακτική απέναντι στην προοπτική χαλάρωσης. Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Ισπανία υποστήριξαν την πρωτοβουλία, η οποία θα επέτρεπε στα κράτη-μέλη να ανακατευθύνουν αδιάθετη δημοσιονομική ευελιξία, που προοριζόταν για αμυντικές δαπάνες, προς την ενεργειακή στήριξη των πολιτών, εν μέσω της εκτόξευσης των τιμών των καυσίμων.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Lars Klingbeil, τόνισε την ανάγκη για προσεκτική αξιολόγηση, δηλώνοντας ότι η χώρα του θα εξετάσει τις συγκεκριμένες προτάσεις, δίνοντας έμφαση τόσο στις αμυντικές δαπάνες όσο και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η διαφωνία αυτή αναδεικνύει την εξαιρετικά δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται η ΕΕ, καθώς οι αξιωματούχοι επιθυμούν να ανακουφίσουν τους πολίτες από το αυξανόμενο κόστος ζωής, τη στιγμή που ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται και το Στενό του Ορμούζ, μια κρίσιμη εμπορική αρτηρία, παραμένει κλειστό, προκαλώντας περαιτέρω πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ανταποκρινόμενη σε πιέσεις ηγετών όπως η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, κατέθεσε την πρόταση την προηγούμενη εβδομάδα. Το σχέδιο προβλέπει τη δυνατότητα ευελιξίας αποκλειστικά για πράσινες ενεργειακές δαπάνες, επιτρέποντας στα κράτη να διαθέτουν έως και 0,3% του ΑΕΠ ετησίως για αυτές τις δράσεις έως το 2028, με ανώτατο όριο 0,6% σε μια τριετία. Ωστόσο, η κίνηση αυτή έχει ήδη δεχθεί σφοδρή κριτική από θεσμικούς φορείς, όπως το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το οποίο προειδοποιεί ότι μια τέτοια χαλάρωση ενδέχεται να τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και να υπονομεύσει τους πρόσφατα αναθεωρημένους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης.

Παρά τις αντιδράσεις, οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών φαίνεται να αναμένουν ότι η πρόταση τελικά θα προχωρήσει, ασκώντας πίεση στην Επιτροπή να κινηθεί με ιδιαίτερη προσοχή. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση στελέχους του γαλλικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο χαρακτήρισε την πρόταση ως "ελαφρώς ανησυχητική". Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε ότι οι δημοσιονομικές απαντήσεις στο ενεργειακό σοκ πρέπει να είναι "προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες", τονίζοντας ότι η δημοσιονομική βιωσιμότητα αποτελεί θεμελιώδη άγκυρα για τη συνολική οικονομική σταθερότητα. Ο επικεφαλής του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπερασπίστηκε την ευελιξία ως "δικαιολογημένη", συνδέοντάς την άμεσα με τη διατήρηση της ασφάλειας της ηπείρου, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια πρόσθετη ευελιξία που έρχεται να προστεθεί σε εκείνη που ήδη υπάρχει για την άμυνα.