Ανησυχία για το δημογραφικό – Κάτω από το όριο της ακραίας χαμηλής γονιμότητας στην Ελλάδα

Δημογραφικό: Σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη από τη δεξαμενή πολιτικού προβληματισμού, σκέψης και λόγου στη ∆ΕΘ HELEXPO, η ∆ρ. Φαίη Μακαντάση, διευθύντρια ερευνών της διαΝΕΟσις τόνισε ότι «Βρισκόμαστε κάτω από το κρίσιμο όριο που αναπληρώνεται ο πληθυσμός. Είμαστε κάτω από το όριο της ακραίας χαμηλής γονιμότητας που είναι το 1,3 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας».

«Το δημογραφικό είναι ένα πρόβλημα το οποίο πάει πίσω σε βάθος 40ετίας. Αν κοιτάξει κανείς, ας πούμε τον διαγενεακό δείκτη γονιμότητας, θα δει ότι από τη γενιά του 1940 μέχρι και τη γενιά του 1970 καμία Ελληνική γενιά δεν αναπληρώθηκε. Τι σημαίνει δεν αναπληρώθηκε; Το όριο αναπλήρωσης μιας γενιάς είναι το 2,1 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας. Φυσικά, αν δεν αλλάξει το προσδόκιμο ζωής και η μετανάστευση. Εμείς είμαστε από τη γενιά του 1940, δηλαδή οι γυναίκες που ήταν πάνω από μία ηλικία και μπορούσαν να τεκνοποιήσουν», εξήγησε.

Η Φαίη Μακαντάση μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων διευκρίνισε πως, «το δημογραφικό έχει τρεις δημογραφικές συνιστώσες. Είναι οι γεννήσεις, οι θάνατοι, αν κανείς αφαιρέσει από τις γεννήσεις τους θανάτους, κοιτάει το φυσικό ισοζύγιο. Αυτό είναι αρνητικό για πολλά, πολλά χρόνια. Ήδη από το 2011 και μετά ο πληθυσμός της χώρας μειώνεται κατ’ έτος. Η τρίτη δημογραφική συνιστώσα είναι η μετανάστευση. Έχουμε νέα μετανάστευση το λεγόμενο “BRAIN DRAIN”, που είναι η αφαίμαξη του ανθρώπινου κεφαλαίου, δηλαδή ή διαρροή των κυρίως νέων ανθρώπων οι οποίοι κατευθύνθηκαν».

«Από το 2008 έως το 2016 έφυγαν από τη χώρα 427.000 Έλληνες νέοι, οι περισσότεροι κάτοχοι και μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών. Οι Έλληνες πλήρωσαν για τη μόρφωση αυτών των ανθρώπων οκτώ δισεκατομμύρια ευρώ. Στις χώρες που πήγαν όπως στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, παρήγαγαν προϊόν 50 δισεκατομμύρια ευρώ και πλήρωσαν φόρους αξίας 13 δισεκατομμύρια ευρώ. Οπότε καταλαβαίνουμε για μια τεράστια, ας πούμε, οικονομική επίπτωση εξαιτίας αυτής της νέας μετανάστευσης. Οπότε είναι πάρα πολύ σημαντικό κανείς να δει τους τρόπους επαναπατρισμού όλων αυτών των νέων μυαλών που έφυγαν στο εξωτερικό, οι οποίοι είναι και σε αναπαραγωγική ηλικία», ανάφερε χαρακτηριστικά.

Το δημογραφικό δεν είναι ένα πρόβλημα το οποίο λύνεται, όπως υπογράμμισε η κα Μακαντάση. «Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν θα κάνουμε κάτι για αυτό και θα μείνουμε με σταυρωμένα χέρια. Προφανώς όλες οι πολιτικές οι οποίες βοηθούν στην εναρμόνιση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή, δημιουργούν ένα θετικό περιβάλλον για τις οικογένειες. Γιατί το νούμερο ένα ζήτημα εδώ είναι το πώς βοηθά στην καθημερινότητα των οικογενειών, πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει ειδική μέριμνα για αυτές τις οικογένειες που έχουν παιδιά σε προσχολική ηλικία από μηδέν ως τέσσερα ετών».

Αναφερόμενη στη φορολόγηση των πολιτών, τόνισε πως είναι επίσης ένα μεγάλο ζήτημα. «Προφανώς όλα τα οικονομικά κίνητρα, αυτό που δείχνει τουλάχιστον η βιβλιογραφία και το τι συμβαίνει σε άλλες χώρες, τα φορολογικά κίνητρα λειτουργούνε θετικά, αλλά οριακά θετικά στο να αυξηθεί ας πούμε ο δείκτης γονιμότητας. Αυτό που παίζει καθοριστικό ρόλο, είναι όλα τα μη φορολογικά κίνητρα που έρχονται να πλαισιώσουν, όπως είναι η άδεια μητρότητας και πατρότητας. Είναι οι δύο ας πούμε αν θέλετε σύγχρονες τάσεις της οικογενειακής πολιτικής, είναι το τέλος του “Ματερναλισμού”, δηλαδή η ενεργή συμμετοχή του πατέρα στην ανατροφή των παιδιών και η “Σκανδιναβοποίηση”, που ουσιαστικά είναι γενναιόδωρες άδειες και στους δύο γονείς για την ανατροφή των παιδιών και σίγουρα η προσχολική αγωγή, δηλαδή τη δυνατότητα πρόσβασης σε ποιοτική προσχολική αγωγή. Γιατί αυτό, πέραν όλων των υπολοίπων, μειώνει και τις κοινωνικό-οικονομικές ανισότητες», σημείωσε επίσης.

Παρουσιάστηκε το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό – Οι βασικοί άξονες

Τους βασικούς άξονες του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για το Δημογραφικό παρουσίασε στη σημερινή συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Σοφία Ζαχαράκη.

Με τη σημερινή παρουσίαση άρχισε και επισήμως, πρώτα από τις Περιφέρειες η διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο με την Αυτοδιοίκηση.

Στην προτροπή της υπουργού να κατατεθούν εντός 40ημέρου οι προτάσεις της ΕΝΠΕ επί του Εθνικού Σχεδίου, ο πρόεδρος της Ένωσης, περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας, Απόστολος Τζιτζικώστας, απάντησε ότι για το σκοπό αυτό θα ενεργοποιηθεί άμεσα η Επιτροπή Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας της ΕΝΠΕ, υπό την προεδρία της αντιπεριφερειάρχη Ρεθύμνου Μαρίας Λιονή.

Η κ. Ζαχαράκη τόνισε μεταξύ άλλων ότι “το δημογραφικό λαμβάνει πλέον διαστάσεις εθνικής απειλής. Είμαστε μια ομάδα και έτσι πρέπει να λειτουργούμε. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μείωση γεννήσεων άρχισε το 1981 και μετά, ενώ το ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων έγινε δραματικό μετά το 2011. Η διαβούλευση για το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό άρχισε από τον Δεκέμβριο και διευκρίνισε πως η πρώτη θεσμική συνάντηση με την Αυτοδιοίκηση αρχίζει από τις Περιφέρειες, «γιατί έχετε μεγάλη δυναμική και επαφή με τον κόσμο, γιατί έχετε πολλές αρμοδιότητες και εξαιρετική γνώση των ζητημάτων. Στόχος είναι να καταρτίσουμε όλοι μαζί ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης, με στοχευμένες προτάσεις, ώστε να μην αποτελούν γενικόλογες παρατηρήσεις”.

Καλωσορίζοντας την υπουργό, ο κ. Τζιτζικώστας, επισήμανε ότι το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό είναι εξαιρετικά σημαντικό για το παρόν και το μέλλον της χώρας και του Ελληνισμού. Το χαρακτήρισε ως το «πιο κρίσιμο ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας» και εξέφρασε την ικανοποίηση του για την αποφασιστική αντιμετώπιση του από την Πολιτεία, σημειώνοντας ότι η Ένωση Περιφερειών Ελλάδας, όπως και καθεμιά από τις 13 Περιφέρειες θα συμβάλλουν «με όλες τις δυνάμεις μας, ώστε να αποκτήσει επιτέλους η χώρα ένα Εθνικό Σχέδιο Δράσης για το Δημογραφικό με συγκεκριμένες και στοχευμένες παρεμβάσεις. Το δημογραφικό γνωρίζουμε όλοι ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί με συγκεκριμένες προτάσεις κι όχι με γενικόλογες διαπιστώσεις».

Ο κ. Τζιτζικώστας παρατήρησε ότι «για πρώτη φορά η Πολιτεία αποκτά κεντρικό σχεδιασμό και αυτό θα βοηθήσει σημαντικά την προσπάθεια που ήδη γίνεται σε περιφερειακό επίπεδο. Διότι δεν μπορούμε καθένας μόνος του να είμαστε αποτελεσματικοί. Η συνεργασία είναι αυτή που θα δώσει ουσιαστικές λύσεις. Πρέπει να δώσουμε τα σωστά κίνητρα στους συμπολίτες μας, για να αναστρέψουμε την πληθυσμιακή γήρανση ή το brain drain, εξετάζοντας τόσο οριζόντιες πολιτικές, όσο και τις τοπικές ιδιαιτερότητες. Η τελευταία απογραφή οφείλει να μας κινητοποιήσει όλους. Η Ελλάδα αργοσβήνει πληθυσμιακά και επέρχονται αλλοιώσεις στον κοινωνικό ιστό της, συμπαρασύροντας όλους τους άλλους δείκτες της ανάπτυξης και της προόδου». Ο πρόεδρος της Ένωσης τόνισε πως «προτάσεις υπάρχουν πολλές και πρέπει να τις δούμε. Από τα επιδόματα, την κοινωνική συμπερίληψη, τις επενδύσεις στη δια βίου μάθηση των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων, το στεγαστικό, την κοινωνική καινοτομία, μέχρι τις υποδομές, την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, τη μείωση της ανεργίας, την καταπολέμηση της φτώχειας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τις αμοιβές. Σε αυτή τη μάχη οφείλουμε να είμαστε όλοι μαζί και θα είμαστε”.