Απεσταλμένοι Τραμπ σε Μόσχα και Κίεβο για ειρήνη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εντείνουν τις διπλωματικές τους πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, με τους δύο ειδικούς απεσταλμένους του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ, να αναμένονται το προσεχές Σαββατοκύριακο στη Μόσχα και ακολούθως στο Κίεβο. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, οι δύο αξιωματούχοι μεταφέρουν μια συγκεκριμένη πρόταση για την επίλυση της σύγκρουσης, η οποία μαίνεται από τον Φεβρουάριο του 2022.

Μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους: "Τους στείλαμε για να δούμε αν μπορούμε να κάνουμε κάτι για να προχωρήσουν τα πράγματα, και μπορεί να υπάρχει μια καλή πιθανότητα να τα καταφέρουμε". Η δήλωση αυτή υποδηλώνει μια αισιοδοξία από την πλευρά της αμερικανικής κυβέρνησης, αν και οι μέχρι τώρα διαπραγματεύσεις δεν έχουν αποφέρει απτά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ιστοτόπου Axios, το πρόγραμμα των δύο απεσταλμένων προβλέπει αρχικά συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, και στη συνέχεια, την Κυριακή, μετάβαση στο Κίεβο για επαφές με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αυτή θα είναι η πρώτη επίσκεψη των Κούσνερ και Γουίτκοφ στην ουκρανική πρωτεύουσα, μια πόλη που έχει υποστεί σοβαρές καταστροφές εξαιτίας των πολεμικών επιχειρήσεων. Αντιθέτως, έχουν ήδη επισκεφθεί τη Μόσχα, με την τελευταία τους επίσκεψη να πραγματοποιείται τον Ιανουάριο.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν διευκρίνισε εάν η πρόταση που μεταφέρουν οι απεσταλμένοι του περιλαμβάνει παραχωρήσεις εδαφών από την πλευρά της Ουκρανίας, ένα ενδεχόμενο που είχε αφήσει να εννοηθεί στο παρελθόν. Περιορίστηκε να αναφέρει: "Έχουμε μια ιδέα για ειρήνη". Επιπλέον, απέδωσε την έναρξη του πολέμου σε "πρόβλημα προσωπικότητας" ανάμεσα στον Ζελένσκι και στον Πούτιν, μια προσέγγιση που απλοποιεί υπερβολικά τα γεωπολιτικά αίτια της σύγκρουσης.

Ενόψει της άφιξης των Αμερικανών απεσταλμένων, ο Ουκρανός πρόεδρος πρότεινε την τήρηση κατάπαυσης του πυρός, καλώντας τη Ρωσία να σταματήσει τα αεροπορικά πλήγματα για όσο διάστημα διαρκέσουν οι συνομιλίες. Στο διάγγελμά του την Παρασκευή, ο Ζελένσκι δήλωσε χαρακτηριστικά: "Δεν θα υπάρξουν αεροπορικά πλήγματα από την πλευρά μας, και η Ρωσία πρέπει, σε αντάλλαγμα, να διασφαλίσει κατάπαυση πυρός --χωρίς να εξαπολύσει αεροπορικά πλήγματα-- καθ' όλη την απαραίτητη διάρκεια διεξαγωγής αυτών των συνομιλιών".

Η Μόσχα, από την πλευρά της, δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως την επικείμενη επίσκεψη, ούτε έχει ανταποκριθεί στην πρόταση του Ουκρανού προέδρου. Ενδεικτικό της τεταμένης κατάστασης είναι το γεγονός ότι τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα, ρωσική επίθεση εναντίον της πόλης Καμιανσκέ, στην κεντροανατολική Ουκρανία, προκάλεσε τον θάνατο τουλάχιστον τεσσάρων ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων πέντε, σύμφωνα με τις περιφερειακές αρχές.

Η διπλωματική αυτή κίνηση έρχεται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας, καθώς την περασμένη εβδομάδα ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, πραγματοποίησε μια ασυνήθιστη επίσκεψη στη Μόσχα, όπου σύμφωνα με το Κρεμλίνο είχε συναντήσεις με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών. Ο πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε την επίσκεψη αυτή ως "μισορουτίνα", υποβαθμίζοντας τη σημασία της, ενώ οι αναλυτές εκτιμούν ότι εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρασκηνιακών επαφών.

Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο στις αρχές του 2025, ο Τραμπ έχει ξεκινήσει πολλαπλούς κύκλους διαπραγματεύσεων για την εξεύρεση διεξόδου από τη σύγκρουση, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχει επιτευχθεί κάποια χειροπιαστή πρόοδος. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις εξελίξεις, καθώς η ανθρωπιστική κρίση στην Ουκρανία συνεχίζεται με αμείωτη ένταση.

Εν τω μεταξύ, την Παρασκευή, ρωσικό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα (drone) έπληξε το ιστορικό κέντρο του Κιέβου, θέτοντας στο στόχαστρο την έδρα της ουκρανικής υπηρεσίας εσωτερικής ασφαλείας SBU. Ο πρόεδρος Ζελένσκι δήλωσε ότι "το drone είχε απευθείας στόχο το γραφείο του επικεφαλής της υπηρεσίας ασφαλείας" Ολεξάντρ Πόκλαντ, διευκρινίζοντας ότι συναντήθηκε μαζί του και του ανέθεσε να "επιφέρει μια κατάλληλη και απτή απάντηση" στην επίθεση. Ο Πόκλαντ δεν βρισκόταν στο γραφείο του τη στιγμή του πλήγματος, σύμφωνα με πηγή προσκείμενη στην υπόθεση.

Ο Ουκρανός πρόεδρος δημοσιοποίησε μέσω της εφαρμογής Telegram δύο φωτογραφίες που τον δείχνουν να συνομιλεί με τον επικεφαλής της SBU, γράφοντας: "Οι ζώνες που τέθηκαν στο στόχαστρο έχουν ταυτοποιηθεί. Η στιγμή θα επιλεγεί με τρόπο που θα εγγυάται ευνοϊκή έκβαση". Αυτή η δήλωση υποδηλώνει ότι η Ουκρανία προετοιμάζει αντίποινα, ενώ δημοσιογράφοι του AFP είδαν καπνό να υψώνεται πάνω από το κέντρο της πόλης, με τα σωστικά συνεργεία να επιχειρούν στο σημείο.

Η στρατιωτική διοίκηση της πρωτεύουσας ανέφερε ότι δεκαπέντε άνθρωποι τραυματίστηκαν από το πλήγμα, χωρίς να διευκρινίζει εάν βρίσκονταν στο κτίριο που τέθηκε στο στόχαστρο. Η επίθεση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά πρόσφατων ρωσικών πληγμάτων με drones και πυραύλους, τα οποία πλήττουν το Κίεβο και άλλες ουκρανικές πόλεις τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και της νύχτας, με τις σειρήνες αεροπορικού συναγερμού να ηχούν σχεδόν αδιάκοπα.

Από την πλευρά τους, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν εντείνει τους βομβαρδισμούς τους σε ρωσικό έδαφος, συχνά σε περιοχές μακριά από το μέτωπο, στοχεύοντας υποδομές επιμελητείας, στρατιωτικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Ο πρόεδρος Ζελένσκι προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος είναι επικίνδυνος λόγω της παρουσίας ουκρανικών drones, μια προειδοποίηση την οποία ο Ρώσος ομόλογός του χαρακτήρισε "τρομοκρατική".

Σε διπλωματικό επίπεδο, το Κίεβο δήλωσε την Τετάρτη ότι ενημέρωσε επίσημα τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) για την κατάσταση, ενώ την Παρασκευή η Μόσχα ζήτησε από τον οργανισμό να "καταδικάσει" τις "παράνομες" δηλώσεις του Κιέβου. Η αντιπαράθεση αυτή αναδεικνύει την ένταση που επικρατεί και στον τομέα της πολιτικής αεροπορίας, με τις δύο πλευρές να ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβίαση των διεθνών κανόνων.