Από την Ομάδα Αλήθειας στην Ιθάκη: Η πολιτική σύγκρουση για την οικονομική περίοδο 2015–2019

Η επιλογή του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας να παραχωρήσει συνέντευξη στην «Ομάδα Αλήθειας», η οποία από το σύνολο των κομμάτων της αντιπολίτευσης περιγράφεται ως επικοινωνιακός βραχίονας του Μεγάρου Μαξίμου, συνιστά από μόνη της γεγονός πολιτικής βαρύτητας. Πρόκειται για μια κίνηση που επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα θεσμικής ουδετερότητας και ρόλου της κεντρικής τράπεζας στο δημόσιο πεδίο.

Την ίδια στιγμή, ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίζεται αποφασισμένος να απαντά συστηματικά σε κάθε αναφορά που αφορά την περίοδο 2015–2019. Η στάση που κράτησε απέναντι στις δηλώσεις του Γιάννης Στουρνάρας καταδεικνύει ότι η αποκατάσταση της δικής του αφήγησης για εκείνα τα χρόνια αποτελεί κεντρική πολιτική του επιλογή, καθώς διαμορφώνει το πλαίσιο της επανεμφάνισής του στο προσκήνιο.

Η Τράπεζα της Ελλάδας και ο εκάστοτε διοικητής της διορίζονται με κυβερνητική απόφαση ανά εξαετία, λειτουργώντας τυπικά ως ανεξάρτητος θεσμός. Η δημόσια παρέμβαση του κ. Στουρνάρα μέσω ενός μέσου που καταγγέλλεται από την αντιπολίτευση ως μονομερώς ευθυγραμμισμένο με την κυβερνητική γραμμή, δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τη θεσμική στάση της κεντρικής τράπεζας.

Πέρα από το πλαίσιο της συνέντευξης, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν και τα ίδια τα λεγόμενα του διοικητή. Από το περιεχόμενό τους προκύπτει ότι δεν διατυπώνεται σαφής μομφή προς τον Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρνησή του για την οικονομική πορεία της χώρας μετά το καλοκαίρι του 2015. Η συνολική εικόνα που μεταδόθηκε δεν συνάδει με το αφήγημα περί συνολικής οικονομικής καταστροφής που κυριάρχησε στον δημόσιο λόγο τα επόμενα χρόνια.

Η μόνη αιχμή που διατυπώθηκε αφορά ισχυρισμό περί άσκησης πίεσης προς τον ίδιο μέσω κρατικών μηχανισμών, με αναφορά σε υπόθεση που συνδέθηκε με τη σύζυγό του, όταν δεν έγιναν αποδεκτές προτάσεις της τότε κυβέρνησης για τη διοίκηση της Τράπεζας Αττικής. Ο υπαινιγμός κινήθηκε στο πλαίσιο μιας έμμεσης σύνδεσης με την υπόθεση Novartis.

Η απάντηση του πρώην πρωθυπουργού υπήρξε άμεση και σε υψηλούς τόνους. Ο Αλέξης Τσίπρας επανέφερε στο δημόσιο πεδίο τη διαδρομή του Γιάννη Στουρνάρα ως υπουργού Οικονομικών στην κυβέρνηση Σαμαρά–Βενιζέλου και τη στάση του κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου των διαπραγματεύσεων, τοποθετώντας τον καθαρά στο πλαίσιο των επιλογών των δανειστών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συστηματική επιλογή του πρώην πρωθυπουργού να παρεμβαίνει πλέον δημόσια σε κάθε αναφορά στην περίοδο της διακυβέρνησής του. Οι απαντήσεις του ακολουθούν σταθερά το ίδιο μοτίβο, με στόχο την αναίρεση θέσεων και δηλώσεων που επαναλαμβάνονται από πρόσωπα τα οποία κατείχαν τότε θεσμικές ή πολιτικές θέσεις.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συγγραφή της «Ιθάκης», μέσω της οποίας επιδίωξε να καταγράψει τεκμηριωμένα τη δική του εκδοχή των γεγονότων και να απαντήσει με στοιχεία στις κατηγορίες που διατυπώθηκαν εις βάρος του. Η επιλογή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική πολιτικής επανατοποθέτησης.

Παράλληλα, η δημοσιοποίηση των πρακτικών του Συμβουλίου των Πολιτικών Αρχηγών έθεσε τέλος σε αποσπασματικές διαρροές και ερμηνείες, αποτυπώνοντας με σαφήνεια το περιεχόμενο των συζητήσεων εκείνης της κρίσιμης ημέρας και ενισχύοντας το αφήγημα που επιχειρεί να συγκροτήσει για την περίοδο της διακυβέρνησής του.