Το επιχείρημα της λειψυδρίας που αξιοποιήθηκε για να στηριχθούν οι αυξήσεις στα τιμολόγια ύδρευσης προς τους δήμους εμφανίζεται αποδυναμωμένο, ωστόσο η διοίκηση της ΕΥΔΑΠ δείχνει αποφασισμένη να προχωρήσει στην ίδια κατεύθυνση. Στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης χαρακτηρίζουν τη στάση αυτή ακατανόητη και επικίνδυνη, επισημαίνοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές οικονομικές αντοχές των δήμων. Τονίζουν ότι η συγκυρία είναι ήδη πιεστική, με αυξημένο λειτουργικό κόστος και περιορισμένους διαθέσιμους πόρους.
Το ερώτημα που τίθεται είναι πρακτικό. Εφόσον αυξηθεί το κόστος του νερού, από ποιους κωδικούς θα εξοικονομηθούν τα απαιτούμενα ποσά; Η μείωση δαπανών σε καθαριότητα σχολείων και δημόσιων χώρων ή ο περιορισμός του ποτίσματος σε πάρκα και πλατείες περιγράφονται ως πιθανά σενάρια. Εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης προειδοποιούν ότι τέτοιες επιλογές θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα και στη δημόσια υγεία.
Η ανησυχία εστιάζει στη μετακύλιση του κόστους στους πολίτες, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής επιβαρύνει ήδη τα νοικοκυριά. Αν οι δήμοι προμηθεύονται ακριβότερο νερό, εκτιμάται ότι θα αναζητήσουν κάλυψη της διαφοράς μέσω αύξησης δημοτικών τελών. Αυτό συνεπάγεται πρόσθετη επιβάρυνση τόσο στους λογαριασμούς ύδρευσης όσο και στις δημοτικές χρεώσεις.
Παράγοντες της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας ζητούν επανεξέταση της τιμολογιακής πολιτικής, υπογραμμίζοντας ότι το νερό αποτελεί βασικό κοινωνικό αγαθό και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με οικονομικούς όρους. Παράλληλα, στρέφουν το βλέμμα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, από το οποίο αναμένουν παρέμβαση ώστε να αποτραπεί μια απόφαση με μακροχρόνιες συνέπειες.
Το ζήτημα υπερβαίνει τα δημοσιονομικά μεγέθη. Αφορά τη λειτουργία των πόλεων και το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Εφόσον οι αυξήσεις εφαρμοστούν, οι επιπτώσεις θα αποτυπωθούν τόσο στους λογαριασμούς όσο και στην ποιότητα των δημοτικών υπηρεσιών. Στελέχη της αυτοδιοίκησης ζητούν άμεση συνεννόηση πριν διαμορφωθεί μια κατάσταση δύσκολα αναστρέψιμη.
Από την αντιπολίτευση, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης υποστήριξε ότι η αύξηση της τιμής ύδρευσης από 0,98 σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό, δηλαδή περίπου 32%, βάσει απόφασης της ΡΑΑΕΥ, επιβαρύνει κρίσιμες δημοτικές λειτουργίες. Όπως ανέφερε, το νερό χρησιμοποιείται σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς, ΚΑΠΗ, δημοτικά ιατρεία, χώρους πρασίνου και αθλητικές εγκαταστάσεις, με αποτέλεσμα η αύξηση να επηρεάζει βασικές δομές του κοινωνικού κράτους. Προειδοποίησε ότι οι δήμοι καλούνται να επιλέξουν μεταξύ μετακύλισης του κόστους στους δημότες και περικοπής υπηρεσιών.
Ο ίδιος άσκησε κριτική για καθυστερήσεις στα έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας, σημειώνοντας ότι από τα 2,5 δισ. ευρώ που έχουν ανακοινωθεί, περίπου 300 εκατ. έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, εκτιμώντας ότι το βάρος μεταφέρεται τελικά σε δήμους και πολίτες.
Στην αντιπαράθεση παρενέβη και η Νέα Αριστερά, η οποία σε ανάλυσή της αναφέρει ότι αυξήσεις έως 32% στο νερό, σε συνδυασμό με το αυξημένο ενεργειακό κόστος και άλλες επιβαρύνσεις, εντείνουν την πίεση στους δημοτικούς προϋπολογισμούς. Στην ανακοίνωση γίνεται αναφορά και στη ΔΕΗ ως παράγοντα που επηρεάζει το συνολικό κόστος.
Παράλληλα διατυπώνονται επιφυλάξεις για ενδεχόμενη επέκταση δραστηριοτήτων της εταιρείας ύδρευσης σε περιοχές όπως η Εύβοια, η Βοιωτία και η Φωκίδα. Εκφράζεται η εκτίμηση ότι μια τιμολογιακή πολιτική με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις και σε αυτές τις περιοχές. Το δίκτυο αυτοδιοίκησης του κόμματος καλεί δημάρχους σε κινητοποιήσεις, υποστηρίζοντας ότι το νερό πρέπει να διατηρήσει τον χαρακτήρα κοινωνικού αγαθού.
