Αυστηρό πλαίσιο για φοιτητικές εστίες και ασφάλεια

Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, σε συνέντευξή της στο ΕΡΤnews Radio 105,8, αναφέρθηκε εκτενώς στα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας σχετικά με τις παρατυπίες στη διαχείριση των φοιτητικών εστιών την περίοδο 2020-2025. Η ίδια τόνισε ότι η έκθεση αυτή θέτει μια σαφή κόκκινη γραμμή, η οποία δεν αποτελεί θεωρητικό σχήμα, αλλά μια πραγματικότητα που φέρνει προ των ευθυνών τους τόσο το υπουργείο όσο και τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Υπογράμμισε ότι, παρά τον σεβασμό στην αυτοδιοίκηση των ΑΕΙ, η πολιτεία οφείλει να συνδράμει ουσιαστικά, ώστε οι φοιτητικές εστίες να αποτελούν ένα ασφαλές και λειτουργικό καταφύγιο για όσους έχουν πραγματική ανάγκη.

Η υπουργός αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα έργα ανακαίνισης που ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως αυτά σε Κομοτηνή, Ξάνθη, Αχαΐα, Κουκούλι και Ρίο, τονίζοντας ότι η πολιτεία διαθέτει σημαντικούς πόρους από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων για τον σκοπό αυτό. Παράλληλα, ανακοίνωσε την ένταξη 220 εκατομμυρίων ευρώ στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, έπειτα από εξάμηνη διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για την ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 18 κτιρίων φοιτητικών εστιών που ανήκουν στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ και σε πανεπιστήμια. Οι σχετικοί διαγωνισμοί αναμένεται να ξεκινήσουν προς το τέλος του έτους.

Στο πλαίσιο της μακροπρόθεσμης στρατηγικής, η κ. Ζαχαράκη έκανε ειδική μνεία στο πρόγραμμα Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), το οποίο, αν και παρουσίασε καθυστερήσεις λόγω της πολυπλοκότητάς του, έχει ήδη ξεκινήσει από την Κρήτη. Συγκεκριμένα, στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο κατασκευάζονται ήδη χιλιάδες νέες κλίνες, ενώ ανάδοχοι έχουν αναδειχθεί και για τη Δυτική Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Ο συνολικός στόχος, όπως τον περιέγραψε, είναι η δημιουργία 10.000 νέων κλινών εντός της επόμενης πενταετίας, παράλληλα με την πλήρη ανακαίνιση των υφιστάμενων, από τις οποίες σήμερα αξιοποιείται μόλις το 75% λόγω κακής κατάστασης.

Αναφορικά με την τρέχουσα κατάσταση, η υπουργός ανέφερε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στην εκκένωση καταλήψεων, χάρη στη συνεργασία με το ΙΝΕΔΙΒΙΜ και τα πανεπιστήμια. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ουσιαστική αλλαγή θα έρθει με την εφαρμογή αυστηρών κανονισμών λειτουργίας, που θα περιλαμβάνουν ανώτατο όριο διαμονής και διαφανή κριτήρια για τους δικαιούχους. Η κ. Ζαχαράκη συνέδεσε αυτή την προσπάθεια με την πρόσφατη διαγραφή 308.000 φοιτητών που ήταν εγγεγραμμένοι αλλά δεν εμφανίζονταν στα πανεπιστήμια, υπογραμμίζοντας ότι η τάξη και η λογοδοσία αποτελούν προτεραιότητα.

Σε ό,τι αφορά την ένταση στο Πάντειο Πανεπιστήμιο για τα δίδακτρα σε μεταπτυχιακά προγράμματα, η υπουργός διευκρίνισε ότι η επιβολή διδάκτρων αποτελεί ήδη πραγματικότητα σε πολλά ιδρύματα, ειδικά στο πλαίσιο των διεθνών συνεργασιών. Υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να προσφέρει περισσότερες επιλογές στους φοιτητές, συμπεριλαμβανομένων ξενόγλωσσων προγραμμάτων και υποτροφιών, χωρίς να θίγεται ο δημόσιος και δωρεάν χαρακτήρας των προπτυχιακών σπουδών. Η ίδια εξέφρασε την πεποίθηση ότι η Ελλάδα μπορεί να καταστεί περιφερειακός εκπαιδευτικός κόμβος, εφόσον ακολουθηθεί ένα συστηματικό και στρατηγικό σχέδιο.

Σχετικά με τα επεισόδια βίας στα πανεπιστήμια, η κ. Ζαχαράκη τα χαρακτήρισε μεμονωμένα, αλλά ξεκαθάρισε ότι η ανοχή σε οποιοδήποτε περιστατικό είναι μηδενική. Υπενθύμισε το αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίστηκε τον Ιούλιο του 2025, το οποίο προβλέπει την απώλεια της φοιτητικής ιδιότητας για όσους καταδικαστούν για σοβαρά αδικήματα εντός των ιδρυμάτων. Παράλληλα, ανακοίνωσε την επικαιροποίηση των σχεδίων ασφαλείας, την τοποθέτηση καμερών με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και την εισαγωγή ηλεκτρονικών καρτών για τον έλεγχο πρόσβασης, μέτρα που, όπως είπε, αποτελούν ήδη πρακτική σε πανεπιστήμια του εξωτερικού.

Εθνικό Απολυτήριο και Πανελλήνιες Εξετάσεις

Η υπουργός αναφέρθηκε και στη συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο, τονίζοντας ότι ο διάλογος έχει ξεκινήσει από τον Φεβρουάριο και δεν αποτελεί προϊόν της επικαιρότητας. Παρότι αναγνώρισε ότι η χρονική συγκυρία λίγο πριν τις Πανελλήνιες δεν είναι η κατάλληλη για έντονες συζητήσεις, διαβεβαίωσε ότι η Εθνική Επιτροπή θα παραδώσει τα πορίσματά της τον Οκτώβριο ή αρχές Νοεμβρίου. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός νομοσχεδίου που θα είναι εφαρμόσιμο και θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Λίγες ημέρες πριν την έναρξη των Πανελληνίων Εξετάσεων, η κ. Ζαχαράκη διαβεβαίωσε ότι όλα είναι έτοιμα. Έκανε ειδική αναφορά στο Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο, όπως είπε, γνωρίζει μεγάλη επιτυχία με αύξηση 30% στη χρήση του σε σχέση με πέρυσι. Το πρόγραμμα προσφέρει ζωντανά μαθήματα κάθε απόγευμα για την Γ' Λυκείου, ενώ από τον Σεπτέμβριο του 2026 θα επεκταθεί και στις μικρότερες τάξεις. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη συνεργασία με τη Microsoft για την παροχή προσωπικού ψηφιακού βοηθού, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για την εξατομικευμένη προετοιμασία των μαθητών.

Σε σχέση με το αίτημα ειδικής μοριοδότησης για τους μαθητές της Ηλιούπολης, μετά το τραγικό περιστατικό αυτοχειρίας δύο 17χρονων κοριτσιών, η υπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν θα εξεταστεί, καθώς το πλαίσιο χορήγησης ειδικών ποσοστών είναι αυστηρά καθορισμένο. Τέλος, αναφερόμενη στο ταξίδι της στην Αίγυπτο, υπογράμμισε τη σημασία της στήριξης των Πρεσβυγενών Πατριαρχείων, ανακοινώνοντας ότι εντός του καλοκαιριού θα κατατεθεί νομοσχέδιο για τη μισθοδοσία κληρικών που υπηρετούν σε αυτά. Η συνάντηση με τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας είχε, ωστόσο, και εκπαιδευτική διάσταση, καθώς συμφωνήθηκε η δημιουργία κοινού προπτυχιακού προγράμματος στη Φυσική Αγωγή μεταξύ του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου και ενός πανεπιστημίου της Αιγύπτου.