Σε μια κίνηση που αναδεικνύει τη γεωπολιτική σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών, η αυστραλιανή κυβέρνηση έδωσε εντολή σε μια ομάδα επενδυτών να εκποιήσουν τις μετοχές τους στην εταιρεία σπανίων γαιών Northern Minerals. Η απόφαση ελήφθη με το σκεπτικό της προστασίας ενός τομέα στρατηγικής σημασίας από εξωτερικές επιρροές, όπως ανακοινώθηκε από την Καμπέρα.
Η Northern Minerals αποτελεί έναν από τους βασικούς παίκτες στην προσπάθεια της Δύσης να μειώσει την εξάρτηση από την Κίνα στην αλυσίδα εφοδιασμού σπανίων γαιών. Η εταιρεία επικεντρώνεται στην εξόρυξη δυσπρόσιου, ενός κρίσιμου ορυκτού που είναι απαραίτητο για την κατασκευή μόνιμων μαγνητών, οι οποίοι με τη σειρά τους χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα και άλλες υψηλής τεχνολογίας εφαρμογές.
Τα τελευταία χρόνια, επενδυτές από την Κίνα είχαν επιχειρήσει να αποκτήσουν σημαντικό μερίδιο στην αυστραλιανή εταιρεία, προκαλώντας ανησυχίες για πιθανή εξαγορά και έλεγχο. Η αυστραλιανή κυβέρνηση, επικαλούμενη την εθνική ασφάλεια, είχε ήδη χρησιμοποιήσει το 2024 τον νόμο περί ξένων επενδύσεων για να αναγκάσει μια άλλη ομάδα Κινέζων επενδυτών να ρευστοποιήσουν τις συμμετοχές τους.
Η ίδια η Northern Minerals, φοβούμενη ότι θα έχανε τον έλεγχο, είχε υποβληθεί οικειοθελώς σε έλεγχο από την αρμόδια αυστραλιανή επιτροπή αποτίμησης ξένων επενδύσεων τον Νοέμβριο του 2025. Από τότε, η κυβέρνηση παρακολουθούσε στενά την κατάσταση, καταλήγοντας στη σημερινή απόφαση.
Ο αυστραλός υπουργός Οικονομικών, Τζιμ Τσάλμερς, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Εφαρμόζουμε αυστηρό πλαίσιο, χωρίς διακρίσεις, όσον αφορά τους ξένους επενδυτές και θα λάβουμε άλλα μέτρα αν είναι απαραίτητο για να προστατεύσουμε το εθνικό μας συμφέρον στην υπόθεση αυτή".
Σύμφωνα με την εντολή, έξι μέτοχοι της Northern Minerals υποχρεούνται να πωλήσουν τα μερίδιά τους. Από αυτούς, δύο είναι καταχωρισμένοι στην Κίνα, δύο στο Χονγκ Κονγκ και ένας σε διεύθυνση στις βρετανικές Παρθένες Νήσους. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι εξετάζει "τις νέες οδηγίες σε ό,τι αφορά την πώληση και θα κάνει νέα ανακοίνωση αφού ολοκληρωθεί".
Η γεωπολιτική διάσταση των σπανίων γαιών
Η Κίνα κατέχει δεσπόζουσα θέση στην παγκόσμια αγορά σπανίων γαιών, διαθέτοντας τα μεγαλύτερα αποθέματα και την τεχνογνωσία για τη διύλισή τους. Σήμερα, σχεδόν το 99% του δυσπρόσιου που παράγεται παγκοσμίως προέρχεται από την Κίνα, σύμφωνα με στοιχεία της αυστραλιανής εταιρείας.
Αρκετές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από το Πεκίνο και να διαφοροποιήσουν τις πηγές εφοδιασμού τους. Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ υπέγραψαν τον Οκτώβριο συμφωνία με την Αυστραλία για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυστραλιανά κοιτάσματα σπανίων γαιών και κρίσιμων ορυκτών.
Η Northern Minerals, η οποία διαθέτει τα δικαιώματα ενός μεγάλου κοιτάσματος δυσπρόσιου στην Αυστραλία, παρουσιάζεται ως "αξιόπιστη εναλλακτική πηγή" στην κινεζική παραγωγή, γεγονός που εξηγεί και το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών.
