Η προοπτική μιας αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) τον ερχόμενο Ιούνιο φαίνεται να απομακρύνεται, σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, παρά τα προηγούμενα σήματα της προέδρου Κριστίν Λαγκάρντ. Δύο εβδομάδες μετά την αρχική προειδοποίηση, οι αξιωματούχοι της τράπεζας εμφανίζονται πλέον πιο διστακτικοί, καθώς οι τιμές του πετρελαίου δεν έχουν εκτοξευθεί στα επίπεδα που πολλοί ανέμεναν, περιορίζοντας τις δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Παράλληλα, η οικονομία της Ευρωζώνης παραμένει στάσιμη, εντείνοντας τον προβληματισμό για την αναγκαιότητα μιας πιο αυστηρής νομισματικής πολιτικής.
Η μεταστροφή των αξιωματούχων
Ενώ προηγουμένως η ρητορική της ΕΚΤ ήταν ξεκάθαρη, προαναγγέλλοντας αυστηρότερη πολιτική εάν δεν μετριαστούν οι πληθωριστικές πιέσεις και δεν τερματιστεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, τώρα τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Οι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό θα πρέπει να επιδεινωθούν περαιτέρω για να δικαιολογηθεί μια άμεση δράση. Κινητήρια δύναμη αυτής της μεταστροφής είναι η διαρκής αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ένας παράγοντας που έχει ωθήσει σε στάση αναμονής και άλλες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, με την ελπίδα ότι μια ενδεχόμενη επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάγκη για περαιτέρω αυξήσεις.
Ο Stefan Gerlach, επικεφαλής οικονομολόγος της EFG Bank και πρώην αναπληρωτής διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας, σημειώνει τον διχασμό που επικρατεί: "Μία αύξηση τον Ιούνιο παραμένει πιθανή και μπορεί να αποδειχθεί δικαιολογημένη, αλλά το ίδιο ισχύει και για τη στάση αναμονής". Οι έρευνες, άλλωστε, δείχνουν ταχύτερο πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα, αλλά σταθερές προσδοκίες μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ενώ η αύξηση των μισθών φαίνεται να παραμένει υπό έλεγχο.
Οι "γεράκια" και οι "περιστερές" της ΕΚΤ
Ακόμα και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου και γνωστή για την "επιθετική" της στάση, δήλωσε πρόσφατα ότι, ενώ ο κίνδυνος αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής έχει αυξηθεί, αυτό θα απαιτηθεί μόνο "εάν διευρυνθεί το σοκ των τιμών της ενέργειας". Από την άλλη πλευρά, ο αντιπρόεδρος Λουίς ντε Γκίντος, ο οποίος συνταξιοδοτείται αυτόν τον μήνα, προέτρεψε για σύνεση, επικαλούμενος τον αντίκτυπο στην ανάπτυξη, ο οποίος εκτιμά ότι "θα γίνει πολύ πιο ορατός τις επόμενες εβδομάδες". Την ίδια ανησυχία εξέφρασε και ο επικεφαλής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, χαρακτηρίζοντας τους φόβους για ύφεση "πραγματικούς και δικαιολογημένους".
Ο Anatoli Annenkov, ανώτερος οικονομολόγος της Societe Generale, επισημαίνει την ήδη υπάρχουσα αδυναμία στην οικονομία: "Βλέπουμε ήδη κάποια αδυναμία στην οικονομία. Αυτό θα μετριάσει τις πληθωριστικές πιέσεις και θα μειώσει τον κίνδυνο δευτερογενών επιπτώσεων. Η σύσφιξη της πολιτικής δεν θα πρέπει επομένως να είναι ακόμη οριστική υπόθεση".
Οι προβλέψεις των αγορών
Παρά τη μεταστροφή, οι traders συνεχίζουν να στοιχηματίζουν σε τρεις αυξήσεις επιτοκίων, με την πρώτη να τοποθετείται τον Ιούνιο. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε δημοσκόπηση του Bloomberg προβλέπουν δύο κινήσεις 25 μονάδων βάσης, τον επόμενο μήνα και τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, τα "γεράκια" της ΕΚΤ, όπως ο Γερμανός Γιοακίμ Νάγκελ, ο Αυστριακός Μάρτιν Κόχερ και ο Σλοβάκος Πέτερ Κάζιμιρ, τονίζουν ότι μια αύξηση στην επόμενη συνεδρίαση μπορεί να αποφευχθεί μόνο εάν φτάσουν καλά νέα για τον πόλεμο.
Ο Paul Hollingsworth, επικεφαλής της οικονομίας ανεπτυγμένων αγορών στην BNP Paribas Markets 360, υπογραμμίζει την πίεση που δέχεται η ΕΚΤ: "Πρόσφατα μηνύματα της ΕΚΤ υποδηλώνουν ότι η αύξηση των επιτοκίων είναι είτε αναπόφευκτη είτε η προεπιλεγμένη επιλογή, εκτός από τυχόν σημαντικές εκπλήξεις. Θα μπορούσαμε ακόμη και να δούμε μια συζήτηση για ένα μεγαλύτερο βήμα εάν υπάρξει περαιτέρω σημαντική αύξηση στις τιμές της ενέργειας".
Το δίλημμα της Λαγκάρντ
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα: να επιδείξουν αποφασιστικότητα αυξάνοντας τα επιτόκια και να διακινδυνεύσουν να αναστρέψουν γρήγορα την πορεία τους, ή να περιμένουν περισσότερο και ενδεχομένως να αναγκαστούν να προσπαθήσουν να καλύψουν τη διαφορά. Η Λαγκάρντ, γνωρίζοντας καλά ότι η ΕΚΤ έχει κάνει και τα δύο λάθη στο παρελθόν, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Είμαστε συνεχώς διχασμένοι μεταξύ του κινδύνου να αντιδράσουμε πολύ γρήγορα ή του κινδύνου να αντιδράσουμε πολύ αργά".
Η Katharine Neiss, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην PGIM, προβλέπει ότι η αβεβαιότητα θα παραμείνει: "Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι πιθανό να παραμείνει εξαιρετικά αβέβαιη για κάποιο χρονικό διάστημα. Ως εκ τούτου, η ΕΚΤ θα θέλει να αποφύγει να περιοριστεί σε μια συγκεκριμένη πορεία".
