Β. Κορέα: 25.000 εργάτες σε drone της Ρωσίας

Η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ έχει εισέλθει σε μια νέα, ακόμη πιο περίπλοκη φάση, η οποία δεν περιορίζεται πλέον στην ανταλλαγή πυρομαχικών ή την αποστολή στρατευμάτων. Σύμφωνα με έκθεση της Ομάδας Πολυμερούς Παρακολούθησης Κυρώσεων, η οποία δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη και επικαλείται το Bloomberg, η Ρωσία αξιοποιεί συστηματικά βορειοκορεατικό εργατικό δυναμικό για την κατασκευή στρατιωτικών drones, τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται στο πεδίο της μάχης εναντίον της Ουκρανίας. Η πρακτική αυτή συνιστά κατάφωρη παραβίαση των διεθνών κυρώσεων, καθώς παρέχει στο καθεστώς του Κιμ Γιονγκ Ουν μια κρίσιμη πηγή εσόδων για τη χρηματοδότηση των παράνομων προγραμμάτων όπλων του.

Οι εκτιμήσεις των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών και των συμμάχων των ΗΠΑ κάνουν λόγο για ένα εκτεταμένο δίκτυο εργασίας. Έως και 25.000 Βορειοκορεάτες πολίτες πιστεύεται ότι απασχολούνται στη ρωσική βιομηχανία μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV). Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εγκαταστάσεις στην Αλαμπούγκα του Ταταρστάν, όπου συναρμολογούνται τα εν λόγω μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Η γεωγραφική αυτή κατανομή υποδηλώνει μια στρατηγική μεταφορά τεχνογνωσίας και ανθρώπινου δυναμικού βαθιά μέσα στα ρωσικά εδάφη, μακριά από τα άμεσα μέτωπα του πολέμου.

Η οικονομική διάσταση της συμφωνίας είναι εξίσου σημαντική. Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι Βορειοκορεάτες εργαζόμενοι στο εξωτερικό απέφεραν έσοδα ύψους έως και 800 εκατομμυρίων δολαρίων στο καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ κατά το προηγούμενο έτος. Τα κεφάλαια αυτά, τα οποία εισρέουν κατά παράβαση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση των πυρηνικών προγραμμάτων και των προγραμμάτων βαλλιστικών πυραύλων της Βόρειας Κορέας. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει πώς οι βαθύτεροι στρατιωτικοί δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών επεκτείνονται πέρα από τα όπλα και τα στρατεύματα, εισχωρώντας ουσιαστικά στον τομέα της εργασίας και της βιομηχανικής παραγωγής.

Για τη Μόσχα, η προσέγγιση αυτή αντιπροσωπεύει μια νέα δεξαμενή εργατικού δυναμικού, απαραίτητη για τη στήριξη των βιομηχανιών που τροφοδοτούν την πολεμική της μηχανή στην Ουκρανία. Από την άλλη πλευρά, το καθεστώς του Κιμ αποκτά πρόσβαση σε ζωτικής σημασίας ξένο συνάλλαγμα, υπονομεύοντας περαιτέρω το πλαίσιο κυρώσεων που η ίδια η Μόσχα είχε κάποτε συμβάλει στην επιβολή του. Πρόκειται για μια σχέση αμοιβαίου, αν και άνισου, οφέλους, η οποία ενισχύει την ανθεκτικότητα και των δύο καθεστώτων απέναντι στη διεθνή πίεση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των κυρώσεων. Σύμφωνα με την έκθεση, οι Βορειοκορεάτες εργαζόμενοι στη Ρωσία εμφανίζονται ως φοιτητές στο πλαίσιο ενός ειδικού καθεστώτος θεωρήσεων, γεγονός που τους επιτρέπει να διαμένουν και να εργάζονται νόμιμα στα μάτια των ρωσικών αρχών, παρακάμπτοντας τις διεθνείς απαγορεύσεις. Ο μέσος όρος των ετήσιων αποδοχών ενός τέτοιου εργαζομένου ανέρχεται σε 7.500 δολάρια, ποσό το οποίο, ωστόσο, δεν καταλήγει εξ ολοκλήρου στον ίδιο. Το μεγαλύτερο μέρος των μισθών κατάσχεται από το καθεστώς του Κιμ, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το ποσό που παρακρατείται υπερβαίνει ακόμη και τις πραγματικές αποδοχές των εργαζομένων.

Η οικονομική έλξη της Ρωσίας για την Πιονγκγιάνγκ ενισχύεται από τις συγκριτικά υψηλότερες αμοιβές. Οι μηνιαίοι μισθοί που κερδίζουν οι Βορειοκορεάτες στη Ρωσία μπορεί να είναι έως και πέντε φορές υψηλότεροι από όσα θα μπορούσαν να κερδίσουν στην Κίνα, καθιστώντας τη Ρωσία έναν ολοένα και πιο προσοδοφόρο προορισμό. Στα τέλη του 2025, εκτιμάται ότι 20.000 έως 70.000 Βορειοκορεάτες εργάτες απασχολούνταν στην Κίνα, ενώ άλλοι 15.000 έως 30.000 βρίσκονταν στη Ρωσία, σύμφωνα πάντα με την έκθεση. Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της ρωσικής αγοράς για το καθεστώς, παρά τον σχετικά μικρότερο αριθμό εργαζομένων σε σύγκριση με την Κίνα.

Η έκθεση εστιάζει επίσης στις συνθήκες διαβίωσης και τον έλεγχο που ασκείται στους εργαζομένους. Οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κορέας (ΛΔΚ) ασκούν ακραίο έλεγχο στις μετακινήσεις των εργαζομένων και στις επαφές τους με άτομα εκτός της χώρας, προκειμένου να αποτρέψουν τις αποστασίες. Όσοι επιχειρήσουν να εγκαταλείψουν τις θέσεις τους αντιμετωπίζουν σοβαρές συνέπειες, καθώς κινδυνεύουν με αντίποινα εναντίον μελών των οικογενειών τους που παραμένουν στη Βόρεια Κορέα. Αυτό το σύστημα ελέγχου διασφαλίζει την πειθαρχία και την αφοσίωση των εργαζομένων, λειτουργώντας ως μηχανισμός καταναγκασμού.

Η δράση της Ομάδας Πολυμερούς Παρακολούθησης Κυρώσεων, στην οποία συμμετέχουν οι ΗΠΑ και σύμμαχοί τους, συμπεριλαμβανομένων της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας, αποτελεί μια προσπάθεια διατήρησης της πίεσης προς τη Βόρεια Κορέα. Η ομάδα αυτή των 11 χωρών δημιουργήθηκε μετά το ρωσικό βέτο το 2024, το οποίο τερμάτισε την εντολή μιας ομάδας εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών. Η εν λόγω ομάδα είχε, επί 15 συναπτά έτη, καταγράψει λεπτομερώς την παράκαμψη των κυρώσεων από τη Βόρεια Κορέα και την ανάπτυξη του πυρηνικού της οπλοστασίου, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα στη διεθνή κοινότητα. Η αντικατάστασή της από μια ad hoc συμμαχία κρατών υπογραμμίζει τις προκλήσεις της διατήρησης της διεθνούς συναίνεσης απέναντι στις προκλήσεις της Πιονγκγιάνγκ.