Βαλτικές χώρες ζητούν απαγόρευση εξαγωγών ρωσικών σιτηρών

Οι τρεις βαλτικές δημοκρατίες – Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία – απηύθυναν την Παρασκευή κοινή έκκληση προς τα ανώτατα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας την επιβολή ενωσιακής απαγόρευσης στις εξαγωγές ρωσικών σιτηρών που διέρχονται από το έδαφος της ΕΕ. Η πρωτοβουλία, που κοινοποιήθηκε μέσω επιστολής προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σηματοδοτεί μια συντονισμένη προσπάθεια των κρατών της Βαλτικής να κλείσουν τα δικά τους λιμάνια στη διακίνηση ρωσικών σιτηρών.

Σύμφωνα με το Reuters, η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στην αύξηση των ρωσικών μεταφορών σιτηρών μέσω των βαλτικών λιμανιών, την οποία η Μόσχα φέρεται να έχει εντείνει μετά τις ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας. Η Εσθονία, μάλιστα, ήταν η πρώτη που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα την απαγόρευση διακίνησης σιτηρών από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία μέσω της επικράτειάς της, θέτοντας έτσι το πλαίσιο για μια ευρύτερη ευρωπαϊκή δράση.

Στην επιστολή τους, τα τρία κράτη υπογραμμίζουν με έμφαση ότι «η ΕΕ δεν πρέπει να γίνει ο δίαυλος μέσω του οποίου η Ρωσία αντισταθμίζει τις οικονομικές συνέπειες της δικής της επιθετικότητας». Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει την ανησυχία ότι τα κέρδη από τις εξαγωγές σιτηρών μπορεί να χρηματοδοτούν τον πολεμικό μηχανισμό του Κρεμλίνου, υπονομεύοντας τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από την ΕΕ.

Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μιχάλ, προτίθεται να θέσει το ζήτημα στη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την επόμενη εβδομάδα, σύμφωνα με ανακοίνωση της εσθονικής κυβέρνησης. Η κίνηση αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει συζητήσεις σε ανώτατο επίπεδο, καθώς η Εσθονία επιδιώκει να εξασφαλίσει ευρύτερη υποστήριξη για την απαγόρευση.

Παράλληλα, ο πρωθυπουργός της Λιθουανίας, Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους, είχε προτείνει το μέτρο την Πέμπτη, εισηγούμενος επιπλέον την επιβολή κυρώσεων σε Ρώσους ολιγάρχες του αγροτικού τομέα που στηρίζουν τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σε ανάρτησή του στο Facebook, ο Σινκεβίτσιους έγραψε: «Η Λιθουανία θα προτείνει όχι μόνο την απαγόρευση αυτού του τύπου διαμετακόμισης, αλλά και την προσθήκη συγκεκριμένων Ρώσων ολιγαρχών που στηρίζουν τον πόλεμο στον κατάλογο των προσώπων που τελούν υπό κυρώσεις». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πρόθεση της Λιθουανίας να συνδυάσει την εμπορική απαγόρευση με στοχευμένες κυρώσεις κατά προσώπων που ενισχύουν την πολεμική προσπάθεια.

Η πρωτοβουλία των βαλτικών κρατών έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης, με την ΕΕ να αναζητά τρόπους να περιορίσει τα έσοδα της Ρωσίας από βασικούς τομείς της οικονομίας της. Τα σιτηρά αποτελούν έναν από τους κρίσιμους εξαγωγικούς τομείς, και η διακίνησή τους μέσω των βαλτικών λιμανιών έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς η Μόσχα επιδιώκει να παρακάμψει τις διαταραχές στη Μαύρη Θάλασσα. Η πρόταση για απαγόρευση αναμένεται να συζητηθεί έντονα στις Βρυξέλλες, καθώς εγείρει ζητήματα τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά, με ορισμένα κράτη-μέλη να εκφράζουν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις στις τιμές των τροφίμων και στις εμπορικές σχέσεις.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει την αποφασιστικότητα των βαλτικών χωρών να ασκήσουν πίεση στη Ρωσία, χρησιμοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα στο πλαίσιο της ΕΕ. Εάν υιοθετηθεί, το μέτρο θα μπορούσε να αποτελέσει προηγούμενο για περαιτέρω περιορισμούς σε άλλους τομείς, ενισχύοντας τη συλλογική στάση της Ένωσης απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα. Οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες, καθώς οι συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενδέχεται να καθορίσουν την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής πολιτικής για τα σιτηρά και τις κυρώσεις.