Το ΝΑΤΟ εξετάζει το ενδεχόμενο ανάπτυξης δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg από ανώτερο αξιωματούχο της Συμμαχίας και διπλωματικές πηγές. Η σχετική συζήτηση συνδέεται άμεσα με τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει διεθνή συνδρομή για την επαναλειτουργία του κρίσιμου θαλάσσιου περάσματος και έχει ασκήσει σκληρή κριτική στους συμμάχους του για στάση αδράνειας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η πιθανή παρουσία νατοϊκών δυνάμεων θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί εφόσον τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα και μέσα στον Ιούλιο. Η πρόταση φέρεται να βρίσκει υποστήριξη σε αρκετά κράτη-μέλη, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν έχει εξασφαλιστεί η ομοφωνία που απαιτείται για οποιαδήποτε επίσημη αποστολή της Συμμαχίας.
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί ψηλά στην ατζέντα της συνάντησης των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου. Η συζήτηση διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέου γύρου αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων κατά της Τεχεράνης.
Οι επιφυλάξεις των συμμάχων και το όριο της εμπλοκής
Οι ισχυρότεροι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ εξακολουθούν να απορρίπτουν την άμεση εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν, καθώς και οποιαδήποτε ανάπτυξη δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ πριν υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Σύμφωνα με το Bloomberg, ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο, η αποστολή θα εξεταζόταν μόνο ως μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς δύναμης, με συμμετοχή και χωρών εκτός ΝΑΤΟ.
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη δύσκολη ισορροπία μέσα στη Συμμαχία. Από τη μία πλευρά, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ζήτημα παγκόσμιας οικονομικής ασφάλειας. Από την άλλη, η στρατιωτική παρουσία σε μια τόσο εύφλεκτη περιοχή μπορεί να εκληφθεί από την Τεχεράνη ως περαιτέρω κλιμάκωση.
Ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ ανέφερε στο Bloomberg ότι, αν και ορισμένα μέλη συνεχίζουν να αντιτίθενται στην έγκριση αποστολής, η υποστήριξη θα μπορούσε να αυξηθεί εφόσον ο αποκλεισμός συνεχιστεί. Διπλωμάτης κράτους-μέλους της Συμμαχίας σημείωσε επίσης ότι ορισμένοι σύμμαχοι τάσσονται υπέρ παρέμβασης για τη διασφάλιση των θαλάσσιων εμπορικών οδών, ενώ άλλοι παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι σε οποιαδήποτε άμεση εμπλοκή στη σύγκρουση.
Η πίεση των αγορών ενέργειας
Οι οικονομικές επιπτώσεις του αποκλεισμού φαίνεται ότι μεταβάλλουν σταδιακά το κλίμα. Αξιωματούχοι που μίλησαν στο Bloomberg υποστήριξαν ότι η διακοπή της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας και επιβαρύνει τις προβλέψεις ανάπτυξης για τις μεγαλύτερες οικονομίες.
Η ενεργειακή πίεση μετατρέπει το ζήτημα από περιφερειακή κρίση ασφαλείας σε παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα. Το θαλάσσιο πέρασμα του Ορμούζ παραμένει μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά κάθε παρατεταμένη διακοπή ναυσιπλοΐας απειλή για τις αγορές, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τον πληθωρισμό.
Το Bloomberg υπενθυμίζει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δυσαρέσκειά του για τη χαμηλή στήριξη των συμμάχων του ΝΑΤΟ. Πρόσφατα ανακοίνωσε σχέδια για απόσυρση 5.000 Αμερικανών στρατιωτών από τη Γερμανία, κίνηση που ερμηνεύεται ως μήνυμα πίεσης προς τους Ευρωπαίους συμμάχους.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, μετά από ιδιωτική συνάντηση με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο τον Απρίλιο, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραψε ότι το ΝΑΤΟ δεν στάθηκε στο πλευρό των ΗΠΑ όταν η Ουάσιγκτον το χρειαζόταν και ότι δεν θα το πράξει ούτε σε μια νέα ανάγκη.
Παρασκηνιακές πιέσεις και εναλλακτικά σχέδια
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν καταθέσει επίσημο αίτημα για εμπλοκή του ΝΑΤΟ στα Στενά του Ορμούζ, λόγω της αρνητικής στάσης αρκετών συμμάχων, οι πιέσεις συνεχίζονται στο παρασκήνιο. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, στην αμερικανική πλευρά παραμένει ενεργή και η απειλή αποστασιοποίησης από τη Συμμαχία, σε περίπτωση που οι Ευρωπαίοι αρνηθούν να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του βάρους.
Παράλληλα, το Bloomberg μετέδωσε ότι ξεχωριστά επεξεργάζεται σχέδια ένας συνασπισμός υπό τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μετά την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών. Αρκετές χώρες έχουν ήδη αναπτύξει στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, προετοιμαζόμενες για διαφορετικά σενάρια.
Σε επαφή που είχαν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, συζητήθηκε η ενίσχυση του συντονισμού και η ανακατανομή βαρών ανάμεσα στους συμμάχους, σύμφωνα με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ο Ρούτε έχει επανειλημμένα στηρίξει τις θέσεις Τραμπ απέναντι στους Ευρωπαίους, ειδικά ως προς την ανάγκη μεγαλύτερης συμμετοχής τους στη συλλογική ασφάλεια.
Η υπόθεση των Στενών του Ορμούζ εξελίσσεται πλέον σε κρίσιμη δοκιμασία για τη Συμμαχία. Το ΝΑΤΟ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας, στην αποφυγή πολεμικής εμπλοκής με το Ιράν και στις πιέσεις της Ουάσιγκτον για μεγαλύτερη ανάληψη ευθύνης από τους συμμάχους. Η τελική απόφαση θα δείξει αν η Συμμαχία μπορεί να κινηθεί ως ενιαίο στρατηγικό σώμα σε μια κρίση που επηρεάζει άμεσα την παγκόσμια οικονομία.
