Βολές υπαλλήλων ΥΠΠΟ κατά Μενδώνη

Η παραίτηση του Γιώργου Διδασκάλου από τη θέση του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού, στον απόηχο των αποκαλύψεων για το σκάνδαλο στις πολεοδομίες, ανοίγει πλέον ζήτημα ευρύτερου ελέγχου για τις αποφάσεις που ελήφθησαν κατά τη θητεία του στα κορυφαία γνωμοδοτικά όργανα του ΥΠΠΟ. Ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων του Υπουργείου Πολιτισμού ζητά ευθέως την επανεξέταση σειράς υποθέσεων που πέρασαν από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, θέτοντας στο επίκεντρο τη λειτουργία των συμβουλίων, τις πολιτικές παρεμβάσεις και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Στην ανακοίνωσή του, ο Σύλλογος αναφέρει ότι οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών, οι οποίες συνδέονται με το αποκαλούμενο «σκάνδαλο της πολεοδομίας», καθώς και η παραίτηση Διδασκάλου, δεν αιφνιδίασαν τους εργαζόμενους του ΥΠΠΟ. Κατά την εκτίμησή τους, όσα αποκαλύπτονται δημόσια συνδέονται με μια κατάσταση που οι υπάλληλοι του υπουργείου βιώνουν εδώ και χρόνια στη λειτουργία των συλλογικών γνωμοδοτικών οργάνων.

Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι η λειτουργία του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ έχει οδηγηθεί, σε πολλές περιπτώσεις, σε γνωμοδοτήσεις που εμφανίζονται σχεδόν προκαθορισμένες. Η προστασία των μνημείων και της πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως υποστηρίζουν, υποχωρεί μπροστά σε ιδιωτικά συμφέροντα, μικρά ή μεγάλα, σε μια κατεύθυνση που περιγράφεται ως επίσημη κυβερνητική αντίληψη με σοβαρές συνέπειες.

Οι υποθέσεις που μπαίνουν στο μικροσκόπιο

Στα χαρακτηριστικά παραδείγματα που επικαλείται ο Σύλλογος περιλαμβάνεται η υπόθεση της απόσπασης και επανατοποθέτησης του μνημειακού συνόλου στον σταθμό Βενιζέλου του Μετρό Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τους εργαζόμενους, η επιλογή αυτή είχε, πέραν των άλλων, αποτέλεσμα καθυστερήσεις και υπέρογκες αποζημιώσεις προς τον εργολάβο του έργου.

Στην ίδια λίστα αναφέρεται η επιμονή στην καταστροφή του μοναδικού μνημείου της Παπούρας στην Κρήτη, παρά την ύπαρξη, όπως τονίζεται, εναλλακτικών λύσεων για τη χωροθέτηση του ραντάρ του αεροδρομίου. Ο Σύλλογος εντάσσει επίσης στο ίδιο πλαίσιο την προώθηση σχεδίων για τελεφερίκ στη Μονεμβασία και στο Δικταίο Άντρο, καθώς και τη μη κήρυξη της χρήσης του κινηματογράφου Παλάς στο Παγκράτι, με αποτέλεσμα να ανοίγει ο δρόμος για μετατροπή του χώρου σε σούπερ μάρκετ.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην έγκριση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε άμεση γειτνίαση με αρχαιολογικούς χώρους. Οι εργαζόμενοι επισημαίνουν επίσης την πρακτική των ιεραρχικών προσφυγών που καταλήγουν στα κεντρικά συμβούλια, ώστε να εγκρίνονται υποθέσεις τις οποίες είχαν προηγουμένως απορρίψει τα Τοπικά Συμβούλια Μνημείων.

Κατά τον Σύλλογο, αυτά τα περιστατικά συνθέτουν ένα μόνιμο καθεστώς άνωθεν παρεμβάσεων στο έργο των υπηρεσιών. Οι παρεμβάσεις αυτές, όπως καταγγέλλεται, έχουν στόχο την καταστρατήγηση της προστασίας των μνημείων προς όφελος συγκεκριμένων επιχειρηματικών επιδιώξεων. Πρόκειται για μια βαριά θεσμική καταγγελία, η οποία στρέφεται ευθέως κατά της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού.

Ευθείες ευθύνες στην ηγεσία του ΥΠΠΟ

Ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων του ΥΠΠΟ συνδέει τη συγκεκριμένη κατάσταση με τη γενικότερη πολιτική εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης του πολιτισμού. Στην ανακοίνωση γίνεται λόγος για απευθείας αναθέσεις σε δαπανηρά έργα χωρίς κοινωνική ανταποδοτικότητα, από τα οποία, όπως υποστηρίζεται, ωφελούνται κυρίως οι ανάδοχοι. Παράλληλα, καταγγέλλονται διώξεις σε βάρος υπαλλήλων που επιχειρούν να ασκήσουν τα καθήκοντά τους με γνώμονα την προστασία των μνημείων.

Οι εργαζόμενοι αποδίδουν την πολιτική ευθύνη αποκλειστικά στην ηγεσία του ΥΠΠΟ, κατονομάζοντας την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον παραιτηθέντα γενικό γραμματέα Γιώργο Διδασκάλου. Υποστηρίζουν ότι, επί των ημερών τους, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου του υπουργείου δεν διερεύνησε καμία υπόθεση διαφθοράς, ενώ μετατράπηκε, κατά την καταγγελία, σε μηχανισμό διώξεων κατά υπαλλήλων που θεωρούνται «ανεπιθύμητοι».

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Σύλλογος ζητά από τα μέσα ενημέρωσης προσοχή στον τρόπο παρουσίασης της υπόθεσης. Διευκρινίζει ότι το διορισμένο από την πολιτική ηγεσία μέλος του ΚΣΝΜ, το οποίο φέρεται να κατηγορείται για δωροληψία, δεν έχει υπαλληλική ή άλλη σχέση με το ΥΠΠΟ. Τονίζει επίσης ότι κανένας εν ενεργεία υπάλληλος του υπουργείου δεν εμπλέκεται στη δικογραφία και χαρακτηρίζει παραπληροφόρηση κάθε αναφορά που εμπλέκει την Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Αττικής, Στερεάς Ελλάδας και Κυκλάδων.

Αντιθέτως, οι εργαζόμενοι δηλώνουν ότι οι υπάλληλοι που υπηρετούν σήμερα στην ΥΝΕΜΤΕΑΣΕΚ άσκησαν και εξακολουθούν να ασκούν το καθήκον τους για την προστασία των μνημείων, παρά την υποστελέχωση, τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και τις πιέσεις από ιδιώτες και την πολιτική ιεραρχία. Ο Σύλλογος δηλώνει τη στήριξή του στους συναδέλφους του και ζητά πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης από τη Δικαιοσύνη.

Το αίτημα των εργαζομένων είναι σαφές: το σκάνδαλο στις πολεοδομίες πρέπει να οδηγήσει σε αναψηλάφηση πράξεων και αποφάσεων του ΥΠΠΟ, καθώς και σε αλλαγή πορείας στη λειτουργία των γνωμοδοτικών οργάνων. Ζητείται η επανεξέταση των φακέλων που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, με ιδιαίτερη έμφαση στις αποφάσεις που εκδόθηκαν ύστερα από γνωμοδότηση του ΚΣΝΜ και φέρεται να αποτέλεσαν προϊόν συναλλαγής.

Παράλληλα, ο Σύλλογος ζητά ανεξάρτητο έλεγχο και αναπομπή γνωμοδοτήσεων τόσο του ΚΑΣ όσο και του ΚΣΝΜ, κυρίως στις περιπτώσεις όπου παρακάμφθηκαν εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών ή ανατράπηκαν προηγούμενες γνωμοδοτήσεις Τοπικών Συμβουλίων Μνημείων. Πρόκειται για αίτημα θεσμικού ελέγχου που αγγίζει τον πυρήνα της λογοδοσίας στο Υπουργείο Πολιτισμού.

Τέλος, οι εργαζόμενοι ζητούν αλλαγή στη σύνθεση των κεντρικών συλλογικών γνωμοδοτικών συμβουλίων του ΥΠΠΟ. Προτείνουν συμμετοχή μελών ex officio και εκλεγμένων εκπροσώπων όλων των επιστημονικών ειδικοτήτων που υπηρετούν στο υπουργείο, προεδρία από ανώτατο δικαστικό και πλήρη διαφάνεια στις συνεδριάσεις. Στόχος, όπως υπογραμμίζουν, είναι τα συμβούλια να αποφασίζουν με αποκλειστικό κριτήριο την προστασία των μνημείων και του δημόσιου χρήματος.