Βολιβία: Κρίση και κάλεσμα σε διάλογο από τον πρόεδρο Πας

Σε μια προσπάθεια να εκτονωθεί η οξυμένη πολιτική κατάσταση που έχει παραλύσει τη χώρα, ο κεντροδεξιός πρόεδρος της Βολιβίας, Ροδρίγο Πας, απηύθυνε κάλεσμα για διάλογο προς τους διαδηλωτές. Ωστόσο, η στάση του ήταν ταυτόχρονα αυστηρή, καθώς προειδοποίησε ότι η κρίση που βιώνει το κράτος των Άνδεων πλησιάζει επικίνδυνα σε ένα σημείο ρήξης. Η δήλωση αυτή έγινε την επομένη μιας κρίσιμης κοινοβουλευτικής απόφασης που του παρέχει το νομικό οπλοστάσιο για να κηρύξει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να αναπτύξει τον στρατό στο εσωτερικό, με στόχο τον τερματισμό των μαζικών κινητοποιήσεων.

Μιλώντας από τη διοικητική πρωτεύουσα, Λα Πας, ο πρόεδρος Πας τόνισε ότι η χώρα έχει επιτακτική ανάγκη για τάξη και ότι ο χρόνος για μια ειρηνική λύση εξαντλείται. Υπογράμμισε ότι διαθέτει τα συνταγματικά εργαλεία για να επιβάλει την ηρεμία και ότι οφείλει να βρει λύσεις, αφήνοντας σαφείς αιχμές για όσους επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση. Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη από τις αρχές Μαΐου με τις μεγαλύτερες μαζικές κινητοποιήσεις της τελευταίας δεκαετίας, οι οποίες αποτελούν τη σοβαρότερη αμφισβήτηση της θητείας του, η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο. Η χώρα βιώνει τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων τουλάχιστον σαράντα ετών, με τον πληθωρισμό και την έλλειψη βασικών αγαθών να πλήττουν καθημερινά τους πολίτες.

Οι αποκλεισμοί δρόμων και οι ογκώδεις διαδηλώσεις, που περιλαμβάνουν αγρότες, εργαζόμενους σε μεταλλεία, εργάτες και οδηγούς, έχουν προκαλέσει εκτεταμένη παράλυση και σοβαρά προβλήματα εφοδιασμού. Αρχικά, τα αιτήματα των διαδηλωτών επικεντρώνονταν σε αυξήσεις μισθών και σε μέτρα για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, καθώς και στην απαίτηση προς τις αρχές να εγγυηθούν τη διανομή καυσίμων καλής ποιότητας. Πλέον, το κεντρικό και αδιαπραγμάτευτο αίτημα είναι η παραίτηση του προέδρου Πας, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο εκρηκτική.

Προχθές το βράδυ, η Βουλή προχώρησε σε μια καθοριστική νομοθετική κίνηση, καταργώντας μια διάταξη που περιόριζε αυστηρά τη δυνατότητα κήρυξης κατάστασης εκτάκτου ανάγκης. Αυτό το νομοθετικό άνοιγμα επιτρέπει στην κυβέρνηση να καταφύγει στη χρήση των ενόπλων δυνάμεων και να περιστείλει θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών, όπως η ελευθερία της συνάθροισης και της κυκλοφορίας, με στόχο να τερματιστούν οι κινητοποιήσεις. Ο πρόεδρος Πας ήταν κατηγορηματικός, δηλώνοντας ότι όσοι επιθυμούν να καταστρέψουν τη χώρα θα έχουν να αντιμετωπίσουν εκείνον και ολόκληρη τη δύναμη του Συντάγματος. Απευθυνόμενος στις δυνάμεις ασφαλείας, τους ζήτησε να αισθάνονται ασφαλείς, διαβεβαιώνοντάς τους ότι έχουν την υποστήριξη του λαού.

Τα μπλόκα που έχουν στηθεί σε διάφορα σημεία της χώρας προκαλούν ήδη σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα, φάρμακα και καύσιμα, ιδιαίτερα στη Λα Πας, στην Ελ Άλτο και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του προέδρου Πας, οι κινητοποιήσεις έχουν κοστίσει στην οικονομία της Βολιβίας περίπου 600 εκατομμύρια δολάρια, ένα τεράστιο ποσό για μια ήδη επιβαρυμένη οικονομία. Παράλληλα, χιλιάδες αγρότισσες, φορώντας παραδοσιακά ενδύματα των Άνδεων, πραγματοποίησαν πορεία στην πρωτεύουσα, ενώθηκαν με τους απεργούς οδηγούς και παρέλυσαν τις δημόσιες συγκοινωνίες.

Η κυβέρνηση Πας υποστηρίζει ότι οι κινητοποιήσεις έχουν ως απώτερο σκοπό να αναιρεθεί το κράτος δικαίου και να ανατραπεί η δημοκρατική τάξη. Ως βασικό υποκινητή των ταραχών βλέπει τον σοσιαλιστή πρώην πρόεδρο, Έβο Μοράλες, ο οποίος κυβέρνησε τη χώρα από το 2006 έως το 2019. Σε βάρος του Μοράλες έχει εκδοθεί ένταλμα σύλληψης για μια υπόθεση φερόμενης εμπορίας ανηλίκου, κατηγορία την οποία ο ίδιος αρνείται κατηγορηματικά. Από την άλλη πλευρά, πολιτικοί της αντιπολίτευσης προειδοποιούν ότι η απόφαση του προέδρου Πας να επιβάλει κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να βγάλει τον στρατό στους δρόμους ενέχει τον κίνδυνο να επιδεινωθεί περαιτέρω η κρίση. Η βουλεύτρια Σόνια Σινιάνι, του κόμματος Αϊμάρα που εκπροσωπεί την ομώνυμη φυλή αυτοχθόνων, σχολίασε χαρακτηριστικά ότι η κυβέρνηση με αυτή της την κίνηση ρίχνει βενζίνη στη φωτιά, υπονοώντας ότι η στρα воτική επέμβαση θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη ένταση και βία.