Βρετανία: Έλλειμμα 1,8 δισ. λιρών τον Ιούλιο

Η Μεγάλη Βρετανία εισέρχεται σε μια περίοδο οικονομικής αβεβαιότητας, καθώς τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν την Παρασκευή αποκαλύπτουν ένα απροσδόκητο δημοσιονομικό έλλειμμα για τον μήνα Ιούλιο. Το γεγονός αυτό θέτει σε δοκιμασία την οικονομική πολιτική της νέας κυβέρνησης και διαμορφώνει ένα δύσκολο σκηνικό ενόψει της κατάρτισης του φθινοπωρινού προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (ONS), οι δημόσιες δαπάνες υπερέβησαν τα έσοδα κατά 1,8 δισεκατομμύρια λίρες. Το ποσό αυτό είναι αυξημένο κατά 700 εκατομμύρια λίρες σε σύγκριση με το έλλειμμα που είχε καταγραφεί τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προβλέψεις των οικονομολόγων και του Γραφείου Δημοσιονομικής Ευθύνης (OBR), τα οποία ανέμεναν έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Η εκτίμηση αυτή βασιζόταν στην παραδοσιακή ενίσχυση των εσόδων κατά τον Ιούλιο, λόγω των προγραμματισμένων πληρωμών φόρου εισοδήματος από αυτοαπασχολούμενους και επιχειρήσεις.

Το οικονομικό επιτελείο της χώρας βρίσκεται, πλέον, αντιμέτωπο με μια ιδιαίτερα απαιτητική συγκυρία, καθώς η προετοιμασία του προϋπολογισμού της 28ης Οκτωβρίου συνοδεύεται από αυξημένες πιέσεις. Ο πρωθυπουργός Andy Burnham και ο υπουργός Οικονομικών του καλούνται να διαχειριστούν μια κατάσταση όπου ο κρατικός δανεισμός για τους πρώτους τέσσερις μήνες του δημοσιονομικού έτους ανήλθε σε 56,7 δισεκατομμύρια λίρες, ξεπερνώντας κατά 2,3 δισεκατομμύρια λίρες τις προβλέψεις του δημοσιονομικού εποπτικού φορέα.

Η νέα κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να ακολουθήσει μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, επιδιώκοντας να καθησυχάσει τις αγορές και τους επενδυτές. Ωστόσο, η αγορά αναμένει με ενδιαφέρον τις λεπτομέρειες της οικονομικής ατζέντας, ιδιαίτερα μετά την εξαγγελία μιας σειράς φιλόδοξων και δυνητικά δαπανηρών σχεδίων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής φροντίδας και η επανεκκίνηση της κατασκευής δημοτικών κατοικιών, προγράμματα που απαιτούν σημαντικούς δημοσιονομικούς πόρους.

Το περιβάλλον για την οικονομική διαχείριση καθίσταται ακόμη πιο περίπλοκο, καθώς οι αποδόσεις των βρετανικών κρατικών ομολόγων (gilts) κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ η οικονομία παραμένει ευάλωτη στις διακυμάνσεις των ενεργειακών αγορών. Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι επιπτώσεις τους στην ενέργεια αποτελούν μια διαρκή απειλή για τη σταθερότητα των τιμών και την ανάπτυξη.

Υποχώρηση της καταναλωτικής δαπάνης

Στο μέτωπο της κατανάλωσης, τα νέα δεν είναι ενθαρρυντικά. Οι λιανικές πωλήσεις στη Βρετανία υποχώρησαν για πρώτη φορά από τον Απρίλιο, με τον συνολικό όγκο των αγαθών που πωλήθηκαν σε καταστήματα και μέσω διαδικτύου να μειώνεται κατά 0,5% τον Ιούλιο. Η πτώση αυτή αντιστρέφει εν μέρει την αύξηση του προηγούμενου μήνα, η οποία είχε αναθεωρηθεί προς τα κάτω, και ήταν σύμφωνη με τις προβλέψεις των αναλυτών.

Η μείωση των πωλήσεων αποδίδεται σε διάφορους παράγοντες, με κυριότερους τον καύσωνα και τις λιγότερες προσφορές στα καταστήματα. Οι καταναλωτές φαίνεται να απέφυγαν τις αγορές τους, ενώ οι προσφορές που είχαν ξεκινήσει νωρίτερα από το συνηθισμένο είχαν ήδη ενθαρρύνει τις αγορές από τον Ιούνιο. Τα καταστήματα μη εδώδιμων προϊόντων και οι διαδικτυακοί λιανοπωλητές ήταν αυτά που επλήγησαν περισσότερο, ενώ αντίθετα τα καταστήματα τροφίμων κινήθηκαν κόντρα στην τάση, ενισχυμένα από το Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου.

Η θετική δυναμική που είχε διαμορφωθεί το καλοκαίρι, με την καταναλωτική εμπιστοσύνη να ενισχύεται από τον ηλιόλουστο καιρό και τις ανακοινώσεις για το κόστος διαβίωσης, ενδέχεται να αποδειχθεί βραχύβια. Η επιβράδυνση της αύξησης των μισθών, οι υψηλότεροι λογαριασμοί ενέργειας και ο κίνδυνος ενός ευρύτερου πληθωριστικού σοκ λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων αποτελούν σημαντικές προκλήσεις.

Ο πληθωρισμός, άλλωστε, αυξήθηκε για πρώτη φορά σε διάστημα τεσσάρων μηνών, φτάνοντας το 2,9% τον Ιούλιο, εξέλιξη που αποδίδεται στην αύξηση των λογαριασμών ενέργειας. Παράλληλα, οι κενές θέσεις εργασίας υποχώρησαν σε χαμηλό πενταετίας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα. Η Τράπεζα της Αγγλίας αναμένει περαιτέρω επιτάχυνση των αυξήσεων των τιμών τους επόμενους μήνες, καθώς οι επιπτώσεις από τον πόλεμο με το Ιράν μετακυλίονται σταδιακά στην οικονομία.

Η Μετεωρολογική Υπηρεσία της χώρας κατέγραψε τον ξηρότερο Ιούλιο από την έναρξη των καταγραφών το 1836, με τη μέση θερμοκρασία σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι περισσότερο από 2 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τα κανονικά επίπεδα. Οι ακραίες θερμοκρασίες οδήγησαν τους καταναλωτές να αποφύγουν τα καταστήματα, ενώ οι λιανέμποροι ανέφεραν και ελλείψεις αποθεμάτων, επιβαρύνοντας περαιτέρω την εικόνα του λιανικού εμπορίου.