Αλλαγή δεδομένων φέρνει η απόφαση για την επιβολή δασμών στα μικροδέματα από την Κίνα, καθώς το κόστος δεν θα υπολογίζεται ανά πακέτο, αλλά ανά διακριτή κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται σε αυτό. Η ρύθμιση τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου και μεταβάλλει ουσιαστικά το τελικό ποσό που καλούνται να πληρώσουν όσοι πραγματοποιούν αγορές από ασιατικές πλατφόρμες.
Η αρχική συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο είχε επικεντρωθεί σε έναν ενιαίο μεταβατικό δασμό ύψους 3 ευρώ ανά δέμα. Η τελική διατύπωση, όμως, εισάγει μια κρίσιμη διαφοροποίηση. Το τέλος δεν αφορά το σύνολο του πακέτου, αλλά κάθε ξεχωριστή δασμολογική κατηγορία προϊόντος που περιέχεται σε αυτό, γεγονός που αυξάνει αισθητά την επιβάρυνση.
Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την 1η Ιουλίου 2026 και για μεταβατική περίοδο έως την 1η Ιουλίου 2028, θα επιβάλλεται πάγιος δασμός 3 ευρώ για κάθε διαφορετικό είδος προϊόντος που υπάγεται σε ξεχωριστή δασμολογική κατηγορία εντός του ίδιου δέματος.
Στην πράξη, ένα πακέτο που περιέχει, για παράδειγμα, μία μεταξωτή μπλούζα και δύο μάλλινες μπλούζες θεωρείται ότι περιλαμβάνει δύο διαφορετικές κατηγορίες. Ο συνολικός δασμός διαμορφώνεται έτσι στα 6 ευρώ. Όσο αυξάνεται η ποικιλία των προϊόντων, τόσο αυξάνεται και το τελικό ποσό. Ένα δέμα με ρούχα, διακοσμητικά, εργαλεία, κοσμήματα ή παιδικά είδη μπορεί να επιβαρυνθεί με δασμούς που φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 30 ευρώ.
Η αιτιολόγηση των Βρυξελλών εστιάζει στην ανάγκη περιορισμού της ανεξέλεγκτης εισροής μικροδεμάτων και στη στήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι ο όγκος των δεμάτων χαμηλής αξίας έχει αυξηθεί εκρηκτικά. Από το 2022 και μετά, οι εισαγωγές διπλασιάζονται σε ετήσια βάση. Το 2024 καταγράφηκαν 4,6 δισεκατομμύρια τέτοια πακέτα στην ΕΕ, με το 91% να προέρχεται από την Κίνα.
Στοιχεία που επικαλείται η ΕΣΕΕ δείχνουν ότι το 2025 οι εισαγωγές δεμάτων αξίας κάτω των 150 ευρώ αυξήθηκαν κατά 26%, φτάνοντας τα 5,8 δισεκατομμύρια τεμάχια. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις πιέσεις στον ευρωπαϊκό εμπορικό ιστό.
Οι ευρωπαϊκές αρχές αποδίδουν μέρος της αύξησης και στη λειτουργία ψηφιακών αλγορίθμων που ενισχύουν την παρορμητική κατανάλωση. Η Κομισιόν έχει διατυπώσει προκαταρκτικές διαπιστώσεις για πιθανές παραβιάσεις του Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, επισημαίνοντας ότι μηχανισμοί συστάσεων προωθούν προϊόντα χαμηλής αξίας και επηρεάζουν τις συνθήκες ανταγωνισμού στο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Παράλληλα, εγείρονται σοβαρά ζητήματα ποιότητας και ασφάλειας. Σε πανευρωπαϊκή τελωνειακή επιχείρηση, ελέγχθηκαν περίπου 20.000 παιχνίδια και μικρές ηλεκτρονικές συσκευές από τρίτες χώρες. Πάνω από τα μισά δεν πληρούσαν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ το 84% όσων υποβλήθηκαν σε εργαστηριακούς ελέγχους χαρακτηρίστηκαν επικίνδυνα.
Για τους καταναλωτές, ο μεταβατικός δασμός των 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος θα ισχύει έως το 2028, με ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης. Όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ, το καθεστώς αυτό θα αντικατασταθεί από τους κανονικούς τελωνειακούς δασμούς.
Το αποτέλεσμα είναι σαφές. Οι αγορές από την Κίνα και γενικότερα από ασιατικές πλατφόρμες οδηγούνται σε αισθητή αύξηση κόστους, με τον τρόπο υπολογισμού των δασμών να διαμορφώνει καθοριστικά το τελικό ποσό που θα πληρώνει ο καταναλωτής.
