Από την 1η Ιουλίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή νέος ενιαίος τελωνειακός δασμός για τα μικρά δέματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες. Κάθε αποστολή αξίας έως 150 ευρώ θα επιβαρύνεται με ελάχιστο τέλος 3 ευρώ, το οποίο θα υπολογίζεται ανά κατηγορία προϊόντος και όχι συνολικά ανά πακέτο.
Η σχετική απόφαση οριστικοποιήθηκε στις Βρυξέλλες από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών, στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στο Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο. Το νέο πλαίσιο επηρεάζει άμεσα την αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου και τις αγορές που πραγματοποιούνται από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κύρια πηγή προέλευσης την Κίνα.
Ο τρόπος υπολογισμού του δασμού διαφοροποιείται ουσιαστικά από ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα. Το τέλος των 3 ευρώ επιβάλλεται ξεχωριστά για κάθε κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στο ίδιο δέμα. Σε περίπτωση που η αποστολή περιέχει είδη τα οποία ανήκουν σε διαφορετικές δασμολογικές υποδιαιρέσεις, το συνολικό ποσό προσαυξάνεται ανάλογα. Ένα πακέτο με δύο διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων επιβαρύνεται με 6 ευρώ, ενώ η χρέωση αυξάνεται όσο αυξάνεται και η ποικιλία των ειδών.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί για διετία, από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, με πρόβλεψη δυνατότητας παράτασης. Πρόκειται για μεταβατικό μηχανισμό, ο οποίος θα αντικατασταθεί με την ενεργοποίηση του νέου ευρωπαϊκού κόμβου τελωνειακών δεδομένων. Ο συγκεκριμένος κόμβος θα επιτρέπει ακριβέστερη αποτύπωση των αποστολών και πληρέστερη εφαρμογή των κανονικών δασμολογικών συντελεστών.
Η απόφαση συνδέεται με τη ραγδαία αύξηση των μικρών δεμάτων που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από το 2022 και μετά ο αριθμός αυτών των αποστολών αυξάνεται με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς, με τις ποσότητες να διπλασιάζονται σχεδόν κάθε χρόνο.
Μόνο το 2024 καταγράφηκαν περίπου 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα, εκ των οποίων το 91% προήλθε από την Κίνα. Παράλληλα, εκτιμάται ότι περίπου το 65% των αποστολών δηλώνονται με υποτιμημένη αξία, πρακτική που επιτρέπει την αποφυγή δασμών και δημιουργεί απώλειες εσόδων, καθώς και ανισορροπίες στον ανταγωνισμό εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, το Συμβούλιο εκτιμά ότι το νέο σύστημα θα ενισχύσει τόσο τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και τα εθνικά δημόσια έσοδα. Οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν παραδοσιακό ίδιο πόρο της Ένωσης, ενώ τα κράτη-μέλη διατηρούν ποσοστό των εισπράξεων ως κόστος διαχείρισης και είσπραξης.
Για τους καταναλωτές, το νέο καθεστώς συνεπάγεται σταθερή πρόσθετη επιβάρυνση ακόμη και για αγορές χαμηλής αξίας. Το ποσό των 3 ευρώ αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όταν το δέμα περιλαμβάνει περισσότερες κατηγορίες προϊόντων, ενώ σε συνδυασμό με τα μεταφορικά και τον ΦΠΑ επηρεάζει το τελικό κόστος. Το μέτρο σηματοδοτεί ταυτόχρονα αυστηρότερη προσέγγιση απέναντι στις πρακτικές υποτιμολόγησης που έχουν παγιωθεί τα τελευταία χρόνια στο διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο.
