Δεξαμενόπλοια αλλάζουν πορεία στα Στενά του Ορμούζ

Η θαλάσσια κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ, μιας από τις πιο κρίσιμες αρτηρίες για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού. Σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων, τουλάχιστον τέσσερα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία και να επιστρέψουν, ενώ επιχειρούσαν να διασχίσουν τη στρατηγικής σημασίας δίοδο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως άμεση συνέπεια των νέων επιθέσεων που σημειώθηκαν εναντίον πλοίων στην περιοχή, οι οποίες έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια και την προστασία της ναυσιπλοΐας.

Το τελευταίο επεισόδιο που πυροδότησε την κρίση ήταν η πρόκληση ζημιών, την περασμένη Τρίτη, σε δύο πλοία: ένα δεξαμενόπλοιο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ και ένα δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου υπό σημαία Σαουδικής Αραβίας. Οι ζημιές προκλήθηκαν κοντά στα Στενά, μετά από αναφορές που ήθελαν το Ιράν να έχει εκτοξεύσει πυραύλους εναντίον πλοίων στη θαλάσσια δίοδο. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, οδήγησε τις ναυτιλιακές αρχές να αναβαθμίσουν το επίπεδο απειλής για τα διερχόμενα πλοία σε "σοβαρό", προκαλώντας αναστάτωση στις ναυτιλιακές εταιρείες.

Αναλυτικά στοιχεία για τις αλλαγές πορείας

Ειδικότερα, τα δεξαμενόπλοια LNG Al Ghariya, Duhail και Al Ruwais, τα οποία ελέγχονται από την QatarEnergy, κινούνταν αρχικά αργά προς τα δυτικά, με κατεύθυνση προς τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία των εταιρειών ανάλυσης Kpler και LSEG, τα πλοία άλλαξαν πορεία και απομακρύνθηκαν αργά την Τρίτη. Και τα τρία ήταν άδεια και κατευθύνονταν προς τις εγκαταστάσεις εξαγωγής της Ras Laffan στο Κατάρ για να φορτώσουν νέα φορτία, αλλά η κατάσταση ασφαλείας ανέτρεψε τα σχέδιά τους.

Παράλληλα, το υπό σημαία Ινδίας πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού (Very Large Crude Carrier – VLCC) Lila Vadinar, το οποίο μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από το Κουβέιτ, έκανε αναστροφή στα ανοιχτά του άκρου του Ομάν, στα Στενά του Ορμούζ, την Τετάρτη. Το φορτίο του είχε φορτωθεί στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, αλλά η απόφαση για αναστροφή λήφθηκε λόγω των αυξημένων κινδύνων.

Επιπτώσεις στην αγορά LNG και πετρελαίου

Η κρίση αυτή έχει ήδη επιπτώσεις στην αλυσίδα εφοδιασμού. Από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, τουλάχιστον 16 φορτία LNG από τη Ras Laffan και 10 από τον τερματικό σταθμό Das Island της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι (ADNOC) στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν εξέλθει από τα Στενά. Ωστόσο, η ποσότητα αυτή αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος των περίπου 7 εκατομμυρίων μετρικών τόνων που κατά μέσο όρο μεταφέρονται κάθε μήνα από τους δύο αυτούς εξαγωγικούς κόμβους, γεγονός που υποδηλώνει σημαντική μείωση της ροής.

Επιπλέον, έχει δημιουργηθεί ουρά από πλοία σε κατάσταση ballast (δηλαδή άδεια πλοία) που περιμένουν να φορτώσουν στη Ras Laffan. Σύμφωνα με αναλυτές της Vortexa, η ουρά αυτή έφτασε σε περισσότερα από 10 πλοία στις αρχές Ιουλίου, ενώ πάνω από 50 άδεια δεξαμενόπλοια που ελέγχονται από την QatarEnergy και την ADNOC βρίσκονται σταθμευμένα γύρω από τον Περσικό Κόλπο, την Ινδία και τα Στενά της Μαλάκκας. Ορισμένα από αυτά έχουν απενεργοποιήσει τα σήματα των συστημάτων αυτόματης αναγνώρισης για περισσότερες από 10 ημέρες, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τον εντοπισμό.

Εξαιρέσεις και αντιδράσεις της αγοράς

Παρά τη γενική αναταραχή, τουλάχιστον τρία εγκλωβισμένα δεξαμενόπλοια αργού κατάφεραν να εξέλθουν από τα Στενά. Το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού Mercury Hope, με φορτίο 2 εκατομμυρίων βαρελιών αργού από τα ΗΑΕ, το οποίο είχε φορτωθεί στις αρχές Μαρτίου, εξήλθε από τα Στενά την Τετάρτη, σύμφωνα με στοιχεία των LSEG και Kpler. Η διαχειρίστρια εταιρεία του πλοίου, Anglo Eastern Maritime, δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.

Επίσης, το VLCC Tenjun, το οποίο διαχειρίζεται η Nippon Yusen KK και μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από το Κατάρ, εξήλθε από τα Στενά του Ορμούζ αργά την Τρίτη. Την ίδια ημέρα, το VLCC Pertamina Pride, το οποίο διαχειρίζεται η κρατική ενεργειακή εταιρεία της Ινδονησίας Pertamina, εξήλθε επίσης από τα Στενά, με τον πομπό εντοπισμού του απενεργοποιημένο. Το πλοίο μεταφέρει 2 εκατομμύρια βαρέλια σαουδαραβικού αργού πετρελαίου που φορτώθηκαν στις αρχές Μαρτίου.

Τέλος, η ινδική εταιρεία διύλισης Mangalore Refinery and Petrochemicals Ltd ακύρωσε ναύλωση πλοίου που είχε κλείσει για τη φόρτωση αργού πετρελαίου από το Ιράκ, σύμφωνα με δύο ναυτιλιακές πηγές που γνωρίζουν το θέμα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αβεβαιότητα στην περιοχή επηρεάζει ήδη τις εμπορικές συμφωνίες.