Δέντρα που ταξίδεψαν στο Διάστημα φυτεύονται σε πόλεις

Μια καινοτόμος πρωτοβουλία επιδιώκει να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της διαστημικής εξερεύνησης και της καθημερινής ζωής, χρησιμοποιώντας ως μέσο σπόρους δέντρων που θα ταξιδέψουν σε τροχιά και στη συνέχεια θα φυτευτούν σε δημόσιους χώρους. Το πρόγραμμα "Space Green", μια μη κερδοσκοπική δράση, στοχεύει να ενσωματώσει τη διαστημική δραστηριότητα στην περιβαλλοντική συνείδηση των τοπικών κοινωνιών, δημιουργώντας ένα δίκτυο από πράσινα σημεία αναφοράς.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, ευρωπαϊκοί δήμοι από επιλεγμένες χώρες καλούνται να συμμετάσχουν σε μια κοινή διαστημική αποστολή, στέλνοντας σπόρους δέντρων που αντιπροσωπεύουν την τοπική τους χλωρίδα. Οι σπόροι θα μεταφερθούν στο Διάστημα με ειδική κάψουλα επανεισόδου και θα παραμείνουν σε τροχιά για περίπου εννέα μήνες. Μετά την επιστροφή τους στη Γη, θα υποβληθούν σε ελέγχους και, εφόσον πιστοποιηθούν, θα φυτευτούν σε δημοτικά πάρκα, πλατείες ή άλλους δημόσιους χώρους, δημιουργώντας μόνιμα "Space Green Points". Αυτά τα σημεία θα λειτουργούν ως ζωντανά μνημεία που συνδέουν την επιστήμη, το περιβάλλον και την τοπική κουλτούρα.

Πίσω από το εγχείρημα βρίσκονται δύο οργανισμοί: το "Genoplant Research Institute" με έδρα τη Σλοβενία, που ειδικεύεται στην εφαρμοσμένη βιολογία και τις περιβαλλοντικές επιστήμες, και η "Genesis Space Flight Laboratories" από την Κροατία, η οποία κατασκευάζει επαναχρησιμοποιήσιμα διαστημικά σκάφη και ηγείται της αποστολής. Η Πέτρα Κνάους, ιδρύτρια του ερευνητικού ινστιτούτου, τονίζει ότι τα πάρκα αυτά θα αποτελέσουν σημαντικό πόλο έλξης για τουρίστες και κατοίκους, ενώ η ιστορία τους θα μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Η πρωτοβουλία δεν περιορίζεται μόνο στην προώθηση της διαστημικής βιομηχανίας, αλλά επικεντρώνεται και στη βιωσιμότητα. Ο Φώτιος Κοτζακιουλάφης, Έλληνας υπεύθυνος εμπορικής ανάπτυξης της Genesis, υπογραμμίζει ότι το πρόγραμμα στοχεύει στη δημιουργία μιας διαστημικής κληρονομιάς που συνδέεται με την αειφορία στους δήμους. Οι δήμοι που συμμετέχουν καλούνται να επιλέξουν σπόρους από δέντρα μεγάλης τοπικής σημασίας. Ήδη, δήμοι στη Σλοβενία έχουν επιλέξει σπόρους καστανιάς, τουλίπες, μαργαρίτες και κολοκύθας, ενώ συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη με δήμους στην Ελλάδα, την Κροατία και την Ουγγαρία. Για την Ελλάδα, προτείνεται η αποστολή σπόρων ελιάς, ενός χαρακτηριστικού συμβόλου της χώρας.

Επιστημονική έρευνα και ανθεκτικότητα

Το "Genoplant Research Institute" αναπτύσσει φορητά εργαστηριακά συστήματα για βιολογικές και περιβαλλοντικές αναλύσεις σε συνθήκες πεδίου, επιτρέποντας την εξέταση δειγμάτων που έχουν εκτεθεί σε διαστημικές συνθήκες. Οι ερευνητές της Genesis μελετούν πώς η μικροβαρύτητα, η ακτινοβολία και οι ακραίες θερμοκρασίες επηρεάζουν το βιολογικό υλικό. Η Πέτρα Κνάους επισημαίνει ότι είναι κρίσιμο να γνωρίζουμε ποια φυτά είναι αρκετά ανθεκτικά για να επιβιώσουν από το διαστημικό ταξίδι, καθώς η κλιματική αλλαγή καθιστά αναγκαία την προσαρμογή των ειδών, και το Διάστημα μπορεί να συμβάλει σε αυτή τη διαδικασία.

Στην πρόσφατη αποστολή GEN-1P, που εκτοξεύθηκε από το Esrange Space Center της Σουηδίας, μεταφέρθηκαν σε διαστημική κάψουλα σπόροι φυτών όπως μουστάρδας, πιπεριάς, τομάτας, πατάτας και καλαμποκιού, καθώς και μύκητες, φύκια και έντομα. Το όχημα πέταξε σε υψόμετρο 260 χιλιομέτρων, παρέχοντας περισσότερα από έξι λεπτά πραγματικής μικροβαρύτητας για επιστημονικά πειράματα. Μετά την επιτυχή επιστροφή του, όλα τα δείγματα παραλήφθηκαν για ανάλυση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε ένα πείραμα με μύγες του είδους Drosophila melanogaster, για τη μελέτη των βιολογικών αποκρίσεων και της συμπεριφοράς τους κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Μέρος των εσόδων από το πρόγραμμα θα διατεθεί για εκπαιδευτικούς και φιλανθρωπικούς σκοπούς, σε συνεργασία με τους συμμετέχοντες δήμους, ενισχύοντας περαιτέρω τον κοινωνικό αντίκτυπο της πρωτοβουλίας.