ΔΕΘ: Ο Μητσοτάκης τρέχει να ξανακερδίσει τους ελεύθερους επαγγελματίες με μειώσεις φόρων

Με πακέτο στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων, με βασικό αποδέκτη τους ελεύθερους επαγγελματίες και τη μεσαία τάξη, ετοιμάζεται να εμφανιστεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, επιχειρώντας να αποκαταστήσει τις σχέσεις της κυβέρνησης με ένα εκλογικό ακροατήριο που είχε στηρίξει αποφασιστικά τη Νέα Δημοκρατία το 2019 και το 2023, αλλά έκτοτε έχει δεχθεί σημαντικές φορολογικές πιέσεις.

Ο σχεδιασμός του Μεγάρου Μαξίμου κινείται σε δύο επίπεδα. Το πρώτο αφορά παρεμβάσεις που μπορούν να εφαρμοστούν από τις αρχές του 2027, με ορισμένα μέτρα ενδεχομένως να ενεργοποιούνται νωρίτερα. Το δεύτερο αφορά έναν ευρύτερο φορολογικό οδικό χάρτη για την επόμενη κυβερνητική τετραετία.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, μια κοινωνική ομάδα στην οποία η Νέα Δημοκρατία είχε καταγράψει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις στις προηγούμενες εθνικές εκλογές. Σύμφωνα με τα exit polls, το 44,7% των ελεύθερων επαγγελματιών είχε ψηφίσει ΝΔ.

Η εισαγωγή, ωστόσο, του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και φαίνεται ότι είχε σημαντικό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση. Έτσι, στη φετινή ΔΕΘ το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να παρουσιάσει διορθωτικές παρεμβάσεις, επιχειρώντας να περιορίσει τις επιβαρύνσεις που προκάλεσε το ίδιο το φορολογικό πλαίσιο των προηγούμενων ετών.

Διορθώσεις στα τεκμήρια και «μπόνους» στους συνεπείς

Κεντρική θέση στις κυβερνητικές ανακοινώσεις αναμένεται να καταλάβουν τα τεκμήρια φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Σχεδιάζονται αλλαγές στις παραμέτρους που καθορίζουν το τελικό τεκμαρτό εισόδημα, με στόχο να περιοριστούν περιπτώσεις στις οποίες φορολογούμενοι καλούνται να πληρώσουν φόρο για εισόδημα μεγαλύτερο από αυτό που δηλώνουν.

Η κυβερνητική επιχειρηματολογία στηρίζεται πλέον στην εκτίμηση ότι, όσο αποδίδουν τα ηλεκτρονικά μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και αυξάνονται οι δυνατότητες διασταύρωσης των συναλλαγών, τόσο μειώνεται η ανάγκη για οριζόντια εφαρμογή των τεκμηρίων.

Τα τεκμήρια ενεργοποιήθηκαν για περίπου 387.000 φορολογούμενους σε σύνολο 714.000 ελεύθερων επαγγελματιών, γεγονός που αποτυπώνει το εύρος του μέτρου και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη δυσαρέσκεια που καταγράφηκε στον κλάδο.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που εξετάζεται, οι μελλοντικές φοροελαφρύνσεις θα μπορούσαν να συνδεθούν με συγκεκριμένους δείκτες φορολογικής συνέπειας. Όσοι εμφανίζουν υψηλό βαθμό συμμόρφωσης θα έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν σταδιακά μικρότερο τεκμαρτό εισόδημα, ενώ σε βάθος χρόνου εξετάζεται ακόμη και πλήρης εξαίρεση από το συγκεκριμένο σύστημα υπολογισμού.

Η παρέμβαση αυτή αποτελεί ουσιαστικά προσπάθεια διόρθωσης ενός φορολογικού μηχανισμού που η ίδια η κυβέρνηση επέλεξε να εφαρμόσει, προκαλώντας ισχυρές αντιδράσεις από επαγγελματίες που υποστήριξαν ότι αντιμετωπίζονται συλλήβδην ως φοροφυγάδες.

Προκαταβολή φόρου, εταιρικός συντελεστής και ασφαλιστικές εισφορές

Στο πακέτο των παρεμβάσεων εξετάζεται και η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου. Σήμερα το ποσοστό διαμορφώνεται στο 55% για τους ελεύθερους επαγγελματίες και στο 80% για τις επιχειρήσεις.

Για τα νομικά πρόσωπα βρίσκεται στο τραπέζι σενάριο μείωσης της προκαταβολής στην περιοχή του 55% έως 60%, με δυνατότητα περαιτέρω αποκλιμάκωσης στη διάρκεια της επόμενης τετραετίας.

Ακριβότερη δημοσιονομικά θεωρείται η πιθανή μείωση του εταιρικού φόρου από το 22% στο 20%. Για τον λόγο αυτό θεωρείται πιθανότερο να ενταχθεί στον μεσοπρόθεσμο κυβερνητικό σχεδιασμό και να μην εφαρμοστεί άμεσα.

Παράλληλα, αναμένεται να παρουσιαστεί χρονοδιάγραμμα για την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα, ενώ έχει ήδη κλειδώσει νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

Ένα από τα σενάρια προβλέπει αρχική μείωση κατά μισή έως μία ποσοστιαία μονάδα, με τελικό στόχο η συνολική αποκλιμάκωση να φτάσει τη μιάμιση ποσοστιαία μονάδα.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει το πακέτο ως απόδειξη δημοσιονομικής σοβαρότητας, επιμένοντας ότι οι παρεμβάσεις θα είναι πλήρως κοστολογημένες και δεν θα θέσουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών.

Ταυτόχρονα, το Μέγαρο Μαξίμου ανεβάζει τους τόνους απέναντι στην αντιπολίτευση, την οποία κατηγορεί για παροχές χωρίς οικονομική κάλυψη και για επιστροφή στη λογική των «ανέξοδων υποσχέσεων».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της διεθνούς πληθωριστικής κρίσης χωρίς να ακολουθήσει, όπως είπε, πρακτικές λαϊκισμού και δημοσιονομικής πλειοδοσίας.

Η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται και γύρω από τα κόκκινα δάνεια, με την κυβέρνηση να στρέφει τα πυρά της προς το ΠΑΣΟΚ. Ο Παύλος Μαρινάκης κατηγόρησε τη Χαριλάου Τρικούπη ότι επιχειρεί να μετατραπεί σε «πράσινο ΣΥΡΙΖΑ» και ότι επαναφέρει τη λογική του κινήματος «δεν πληρώνω», αποδίδοντας τις προτάσεις του κόμματος στην πίεση που δέχεται στις δημοσκοπήσεις.

Η φετινή ΔΕΘ έχει συνεπώς διπλό στόχο για το Μέγαρο Μαξίμου: να παρουσιάσει φοροελαφρύνσεις προς τη μεσαία τάξη και ταυτόχρονα να περιορίσει τη φθορά που προκάλεσαν προηγούμενες κυβερνητικές επιλογές, ιδιαίτερα στους ελεύθερους επαγγελματίες. Το κρίσιμο θα είναι εάν οι ανακοινώσεις μεταφραστούν σε πραγματική μείωση φόρων ή παραμείνουν ένας πολυετής οδικός χάρτης υποσχέσεων με ορίζοντα την επόμενη κάλπη.