Θετική ετυμηγορία υπέρ των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη αναμένεται να εκδώσει ο Άρειος Πάγος την Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026. Η απόφαση εκτιμάται ότι θα έχει άμεση ισχύ και θα ανοίξει τον δρόμο για τον επανυπολογισμό των τόκων σε όλα τα σχετικά δάνεια, με βασικό ζητούμενο την επιστροφή χρημάτων που καταβλήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια.
Στο επίκεντρο της πολυετούς διαμάχης βρέθηκε ο τρόπος υπολογισμού των τόκων στις ρυθμισμένες οφειλές. Τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης και επενδυτικά κεφάλαια υπολόγιζαν τη μηνιαία δόση με βάση επιτόκια επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου, ενώ οι δανειολήπτες υποστήριζαν ότι ο τόκος έπρεπε να επιβαρύνει αποκλειστικά τη μηνιαία καταβολή. Το ζήτημα ανέκυψε με μεγαλύτερη ένταση τα τελευταία τέσσερα χρόνια, μετά τις αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που οδήγησαν σε σημαντική επιβάρυνση των οφειλών.
Η πρόθεση του νομοθέτη, κατά τη θέσπιση του νόμου Κατσέλη, ήταν η προστασία των οικονομικά αδύναμων, με ρητή πρόβλεψη ότι το επιτόκιο επιβαρύνει τη μηνιαία δόση. Στην πράξη, οι πιστωτές αξιοποίησαν ασάφειες της νομοθεσίας και προχώρησαν σε υπολογισμό τόκων επί ολόκληρου του κεφαλαίου, πρακτική που αύξησε αισθητά τις απαιτήσεις.
Οι δανειολήπτες αντέδρασαν, ωστόσο συνέχισαν να καταβάλλουν τις αυξημένες δόσεις, καθώς οποιαδήποτε καθυστέρηση θα οδηγούσε σε χαρακτηρισμό τους ως κακοπληρωτών, με άμεσο κίνδυνο να καταστούν τα δάνεια ληξιπρόθεσμα και να τεθεί σε αμφισβήτηση η προστασία της κύριας κατοικίας. Η μόνη διέξοδος ήταν η προσφυγή στη Δικαιοσύνη, όπου σε πρώτο και δεύτερο βαθμό εκδόθηκαν αποφάσεις ευνοϊκές για τους δανειολήπτες. Οι συνεχείς εφέσεις από την πλευρά των πιστωτών οδήγησαν τελικά την υπόθεση στον Άρειο Πάγο.
Η υπόθεση συζητήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με την τότε σύνθεση της ηγεσίας του ανώτατου δικαστηρίου, υπό την προεδρία της κυρίας Κλάπα και με εισαγγελέα την κυρία Αδειλίνη. Νομικοί που παρακολουθούν στενά τη διαδικασία εκτιμούν ότι η επικείμενη απόφαση θα δικαιώσει τους δανειολήπτες, οι οποίοι υπολογίζονται σε περίπου 300.000 σε πανελλαδικό επίπεδο. Στους κύκλους τους θεωρείται βέβαιο ότι το ζήτημα θα κλείσει οριστικά με την ανακοίνωση της απόφασης.
Η επόμενη ημέρα, ωστόσο, αναμένεται σύνθετη. Οι δανειολήπτες θα ζητήσουν είτε την επιστροφή των ποσών που κατέβαλαν επιπλέον είτε τον συμψηφισμό τους με το αρχικό κεφάλαιο. Για τον σκοπό αυτό θα απαιτηθεί η συνδρομή εξειδικευμένων εμπειρογνωμόνων στις δανειακές συμβάσεις, προκειμένου να υπολογιστούν με ακρίβεια τα ποσά που εισπράχθηκαν αχρεωστήτως από τράπεζες και funds.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα δείχνουν το μέγεθος της επιβάρυνσης. Σε δάνειο ύψους 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 30 έτη, η βασική μηνιαία δόση διαμορφωνόταν στα 277 ευρώ χωρίς τόκους. Με την επιβολή επιτοκίου και τον υπολογισμό του επί του συνολικού κεφαλαίου, η δόση ξεπέρασε τα 300 ευρώ, καθώς με επιτόκιο 5% η οφειλή ανέβαινε στις 105.000 ευρώ. Με ορθό υπολογισμό, η μηνιαία επιβάρυνση θα έπρεπε να είναι μόλις 13,85 ευρώ, ανεβάζοντας τη δόση στα 290,85 ευρώ. Στην πράξη, πολλοί δανειολήπτες κατέβαλλαν ποσά πολύ υψηλότερα, με ορισμένες περιπτώσεις να ξεπερνούν ακόμη και τα 400 ευρώ τον μήνα.
Η επιστροφή των χρημάτων ή ο συμψηφισμός τους με το κεφάλαιο αποτελεί το επόμενο κρίσιμο στάδιο, εφόσον η απόφαση του Αρείου Πάγου κινηθεί προς την κατεύθυνση που αναμένουν οι δανειολήπτες. Το βάρος θα πέσει πλέον στην εφαρμογή της απόφασης και στην ακρίβεια των υπολογισμών που θα κληθούν να κάνουν οι πιστωτές.
