Ο πληθυσμός της Ελλάδας θα γίνει γηραιότερος και λιγότερος σε 35 χρόνια.
Το εργατικό δυναμικό θα μειωθεί από 6 σε 4 εκατομμύρια.
Ένας στους πέντε νέους σήμερα δεν θα κάνει παιδιά.
Απαιτούνται ριζικές αλλαγές στην οικονομία για αντιστάθμιση.
Σε μια εκ βαθέων ανάλυση του δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, προχώρησε ο Βύρων Κοτζαμάνης, Ομότιμος καθηγητής Δημογραφίας και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, μιλώντας στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά» με τον Δημήτρη Πετρόπουλο. Ο καθηγητής περιέγραψε με σαφήνεια τις επερχόμενες αλλαγές στη δομή του πληθυσμού, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ψύχραιμη και τεκμηριωμένη αντιμετώπιση.
«Είναι μια μεγάλη πρόκληση την οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε και αυτό πρέπει να γίνει με ψυχραιμία χωρίς πανικό και χωρίς φόβο», ανέφερε χαρακτηριστικά, θέτοντας το πλαίσιο για μια συζήτηση που απαιτεί νηφαλιότητα και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Ο κ. Κοτζαμάνης επισήμανε ότι η χώρα έχει ήδη αλλάξει και θα συνεχίσει να αλλάζει δραματικά τα επόμενα τριάντα πέντε χρόνια, με τον πληθυσμό να γίνεται γηραιότερος και λιγότερο αριθμητικά.
Συγκεκριμένα, προέβλεψε σημαντική μείωση του πληθυσμού κάτω των 65 ετών, με έμφαση στις ηλικίες έως 20 ετών και από 20 έως 65 ετών. Αυτό θα οδηγήσει σε μια δραστική συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού, από 6 εκατομμύρια σήμερα σε περίπου 4 εκατομμύρια σε 35 χρόνια. Παράλληλα, θα αυξηθούν οι ηλικιωμένοι, τα μοναχικά άτομα και τα μονομελή νοικοκυριά, ενώ οι πυρηνικές οικογένειες θα γίνουν λιγότερες και με λιγότερα παιδιά. Ένα στα πέντε ζευγάρια που γεννήθηκαν τη δεκαετία 1980-85, ηλικίας 45 ετών σήμερα, δεν έχει κάνει και δεν θα κάνει παιδιά, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση.
«Επομένως, έχουμε μια διαφορετική ολωσδιόλου δομή», τόνισε, συνδέοντας το δημογραφικό με την οικονομία. Η βασική πρόκληση, όπως εξήγησε, είναι ότι ενώ σήμερα υπάρχουν 6 εκατομμύρια άτομα σε εργάσιμη ηλικία, από τα οποία εργάζονται τα 4 εκατομμύρια, σε 35 χρόνια το σύνολο του εργατικού δυναμικού θα είναι μόλις 4 εκατομμύρια, χωρίς να σημαίνει ότι όλοι θα εργάζονται. Αυτή η εξέλιξη θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην παραγωγικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, ο καθηγητής πρότεινε δύο βασικές ενέργειες: πρώτον, την κατανόηση των αιτιών και της δυναμικής του φαινομένου, και δεύτερον, την αποδοχή ότι ορισμένες αλλαγές δεν αναστρέφονται βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα. «Να προσαρμοστούμε επομένως, σε μια νέα πραγματικότητα που έρχεται και ταυτόχρονα να πάρουμε μέτρα πολιτικής από τώρα», υπογράμμισε. Ο κ. Κοτζαμάνης ζήτησε ριζικές αλλαγές σε μια σειρά τομέων, με έμφαση στην οικονομία, ώστε να αντισταθμιστούν προοδευτικά οι αρνητικές επιπτώσεις του δημογραφικού, επιτρέποντας σε περισσότερους ανθρώπους να εργάζονται και να παράγουν πλούτο, παρά τη μείωση του πληθυσμού.
