Διπλή συνεδρίαση στο CHP βαθαίνει την κρίση

Η πολιτική σκηνή της Τουρκίας βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου εσωκομματική κρίση, καθώς οι δύο ηγέτες της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο ένας νόμιμα εκλεγμένος και ο άλλος δικαστικά διορισμένος, ανακοίνωσαν σχέδια για ξεχωριστές συνεδριάσεις την Τρίτη. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να βαθύνει περαιτέρω το χάσμα μεταξύ των αντιπάλων του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια περίοδο που η ενότητα της αντιπολίτευσης κρίνεται περισσότερο αναγκαία από ποτέ.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Τουρκίας ακύρωσε πρόσφατα το συνέδριο του 2023 του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), στο οποίο είχε εκλεγεί πρόεδρος ο Οζγκιούρ Οζέλ, επικαλούμενο διαδικαστικές παρατυπίες. Η απόφαση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την επαναφορά του πρώην προέδρου του κόμματος, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος είχε ηττηθεί από τον Ερντογάν στις προεδρικές εκλογές του 2023. Η δικαστική αυτή παρέμβαση, την οποία πολλοί επικριτές χαρακτηρίζουν πολιτικά υποκινούμενη, έχει προκαλέσει αναταράξεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές και έχει φέρει στο προσκήνιο ζητήματα ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης.

Αρχικά, τόσο ο Οζέλ όσο και ο Κιλιτσντάρογλου είχαν δηλώσει ότι θα μιλούσαν στην καθιερωμένη εβδομαδιαία συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP. Ωστόσο, η κατάσταση περιπλέχθηκε όταν ο Κιλιτσντάρογλου ανακοίνωσε μια παράλληλη συγκέντρωση στα κεντρικά γραφεία του κόμματος στην Άγκυρα. Βουλευτές που στηρίζουν τον Οζέλ είχαν ήδη αρχίσει να συγκεντρώνονται στην αίθουσα του κοινοβουλίου ώρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη, δημιουργώντας ένα κλίμα έντασης και αβεβαιότητας.

Ο Κιλιτσντάρογλου, σε ανάρτησή του στο X, κάλεσε όλα τα μέλη του κόμματος και κάθε πολίτη που νοιάζεται για τη χώρα να συμμετάσχουν στη συγκέντρωση. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να επιβεβαιώσει την ηγεσία του και να κινητοποιήσει τη βάση του κόμματος εναντίον της εκλεγμένης ηγεσίας. Η επιστροφή του Κιλιτσντάρογλου και η έντονη κριτική του προς την υπάρχουσα διοίκηση έχει προκαλέσει την οργή πολλών υποστηρικτών του Οζέλ.

Η συνεδρίαση της Τρίτης θεωρείται μια από τις τελευταίες ευκαιρίες του Οζέλ και της ομάδας του να διατηρήσουν τον έλεγχο του CHP, ενός κόμματος με βαθιές ρίζες στην τουρκική ιστορία, το οποίο ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Το κοσμικό και κεντρώο CHP, το οποίο βρίσκεται περίπου ισόπαλο με το κυβερνών AKP του Ερντογάν στις δημοσκοπήσεις, αντιμετωπίζει ταυτόχρονα μια πρωτοφανή δικαστική καταστολή. Από το 2024, εκατοντάδες μέλη και αιρετοί αξιωματούχοι του κόμματος έχουν συλληφθεί στο πλαίσιο υποθέσεων διαφθοράς, τις οποίες το CHP απορρίπτει κατηγορηματικά.

Ο Κιλιτσντάρογλου έχει δεσμευτεί να "καθαρίσει" το κόμμα από τη διαφθορά, αναφερόμενος στις υποθέσεις που αφορούν δήμους υπό τον έλεγχο του CHP. Από την άλλη πλευρά, η αποπεμφθείσα ηγεσία απορρίπτει τις κατηγορίες και κάνει λόγο για ένα πολιτικά υποκινούμενο και αντιδημοκρατικό "πραξικόπημα", χαρακτηρισμό που η κυβέρνηση απορρίπτει, επιμένοντας στην ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Η εσωκομματική αυτή διαμάχη ενδέχεται να ενισχύσει τις προοπτικές του Ερντογάν να παρατείνει την εξουσία του, η οποία διαρκεί ήδη πάνω από δύο δεκαετίες, στις εκλογές που έχουν προγραμματιστεί έως το 2028. Αναλυτές εκτιμούν ότι η κυβέρνηση μπορεί να επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί τη διαμάχη στο CHP, προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές.

Το CHP διαθέτει 138 βουλευτές στην 600μελή τουρκική εθνοσυνέλευση. Μετά τη δικαστική απόφαση, περίπου τα δύο τρίτα των βουλευτών ψήφισαν υπέρ του Οζέλ ως επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας, δείχνοντας ότι η πλειοψηφία του κόμματος παραμένει πιστή στην εκλεγμένη ηγεσία. Ωστόσο, η βάση του κόμματος είναι διχασμένη. Ένας ψηφοφόρος του CHP από το χωριό Tekke δήλωσε ότι ο Οζέλ πρέπει να παλέψει με κάθε νομικό μέσο, αλλά αν αποτύχει, οι υποστηρικτές του είναι έτοιμοι να συνεχίσουν υπό την ομπρέλα ενός άλλου κόμματος.