Την εκτίμηση ότι η Τουρκία επιδιώκει συνειδητά να μη γίνει η προγραμματισμένη συνάντηση μεταξύ του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατύπωσε ο βουλευτής της ΝΔ και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος. Μιλώντας στον ΣΚΑΪ, ο κ. Συρίγος ανέλυσε την πρόσφατη κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής στο Αιγαίο, τονίζοντας πως δεν περιλαμβάνει τίποτα καινούργιο σε επίπεδο θέσεων, αλλά ξεχωρίζει για τον συγχρονισμό και την έντασή της.
Όπως σημείωσε, οι τουρκικές ανακοινώσεις περί NAVTEX και αποστρατιωτικοποίησης των νησιών αποτελούν επαναλαμβανόμενα μοτίβα της Άγκυρας. Το κρίσιμο ερώτημα, κατά τον ίδιο, δεν είναι το «τι» λέγεται, αλλά το «πότε» και το «πώς». «Γιατί τώρα και γιατί όλα μαζί;» διερωτήθηκε, υπογραμμίζοντας ότι η ταυτόχρονη επαναφορά όλων των πάγιων τουρκικών αιτιάσεων παραμονές μιας κορυφαίας πολιτικής συνάντησης μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Η «λύση πακέτο» και η παγίδα της αποστρατιωτικοποίησης
Σύμφωνα με την ανάλυση του κ. Συρίγου, η Τουρκία προσέρχεται –ή δείχνει ότι θα προσέλθει– με μια λογική «λύσης πακέτο». Δηλαδή, αντί να συζητήσει το ένα και μοναδικό αντικείμενο που αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά ως διαφορά, την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, επιχειρεί να βάλει στο τραπέζι ένα σύνολο θεμάτων: αποστρατιωτικοποίηση νησιών, NAVTEX, ακόμα και την –κατά την Άγκυρα– παρουσία ισραηλινών οπλικών συστημάτων στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.
Η επαναφορά της αποστρατιωτικοποίησης, όπως εξήγησε, λειτουργεί ως όχημα για να τεθούν ζητήματα κυριαρχίας υπό έμμεση αμφισβήτηση. Δεν πρόκειται απλώς για νομικό ή στρατιωτικό θέμα, αλλά για πολιτική πίεση με σαφή στόχο: να εξαναγκαστεί η Αθήνα να συζητήσει πέραν του πλαισίου που η ίδια θεωρεί αποδεκτό. Σε αυτό το σχήμα, η Τουρκία εμφανίζεται ως δύναμη «διαλόγου», ενώ η Ελλάδα κινδυνεύει να παρουσιαστεί διεθνώς ως η πλευρά που «αρνείται να συζητήσει».
Το παιχνίδι των εντυπώσεων και η διεθνής κοινή γνώμη
Ο κ. Συρίγος ξεκαθάρισε ότι το ενδεχόμενο να μη γίνει τελικά η συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν δεν θα οδηγήσει σε κατάρρευση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η ουσία, όμως, βρίσκεται αλλού: στην εικόνα που θα διαμορφωθεί προς τη διεθνή κοινή γνώμη. «Το να παρουσιάζεις όλα αυτά τα θέματα παραμονές της συνάντησης είναι σαν να φλερτάρεις με την ιδέα να μη γίνει», τόνισε, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός στόχος της Άγκυρας είναι επικοινωνιακός.
Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία επιδιώκει να μετακυλίσει την ευθύνη στην Ελλάδα. Αν η συνάντηση ακυρωθεί ή ναυαγήσει, η Άγκυρα θέλει να μπορεί να ισχυριστεί ότι αυτό συνέβη επειδή η Αθήνα ήταν «αδιάλλακτη», «κολλημένη» μόνο στην ΑΟΖ και απρόθυμη να συζητήσει τα «πολλαπλά προβλήματα» που θέτει η τουρκική πλευρά. «Το ποιος θα φταίει στην πραγματικότητα είναι θέμα διπλωματικής διαχείρισης», υπογράμμισε, περιγράφοντας ένα λεπτό παιχνίδι ευθυνών και εντυπώσεων.
Το συμπέρασμα του κ. Συρίγου είναι σαφές: απαιτείται εξαιρετικά προσεκτική διπλωματική προετοιμασία από την ελληνική πλευρά. Όχι μόνο για την ουσία των θέσεων, αλλά και για το πώς αυτές θα προβληθούν διεθνώς. Διότι, όπως δείχνουν οι κινήσεις της Άγκυρας, το διακύβευμα δεν είναι απλώς μια συνάντηση κορυφής, αλλά το ποιος θα χρεωθεί –στα μάτια των τρίτων– την ευθύνη της έντασης στο Αιγαίο.
