Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προειδοποίησε τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι οι χώρες του μπλοκ θα κληθούν να διαχειριστούν τεράστιες δαπάνες στους τομείς της άμυνας, της ενέργειας και των συντάξεων κατά την επόμενη δεκαπενταετία. Σε έγγραφο που παρουσιάστηκε το Σάββατο κατά τη διάρκεια άτυπης συνάντησης στη Λευκωσία, το Ταμείο πρότεινε έναν συνδυασμό μεταρρυθμίσεων, δημοσιονομικής εξυγίανσης και κοινού δανεισμού ως λύση για την αποφυγή μιας δημοσιονομικής κρίσης.
Σύμφωνα με την ανάλυση του ΔΝΤ, εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, το δημόσιο χρέος της μέσης ευρωπαϊκής χώρας θα ακολουθήσει μια μη βιώσιμη πορεία, φτάνοντας το 130% του ΑΕΠ έως το 2040. Αυτό το ποσοστό αντιπροσωπεύει σχεδόν διπλασιασμό σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες πολιτικές παρεμβάσεις.
Μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης
Το έγγραφο του ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι, για να αποφευχθεί ένα τέτοιο σενάριο, οι χώρες της ΕΕ πρέπει να προχωρήσουν σε μια σειρά διαρθρωτικών αλλαγών. Μεταξύ αυτών, η βελτίωση των κινήτρων για την κινητικότητα των εργαζομένων εντός της 27μελούς Ένωσης, ώστε να διευκολυνθεί η εύρεση εργασίας, καθώς και η ενθάρρυνση των επιχειρήσεων να προχωρήσουν σε προσλήψεις. Παράλληλα, το Ταμείο τονίζει την ανάγκη για ενοποίηση των αγορών ενέργειας, διευκόλυνση της ροής των αποταμιεύσεων των πολιτών προς επικερδείς επενδύσεις και εναρμόνιση της νομοθεσίας που συχνά διαφέρει σημαντικά από κράτος σε κράτος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος, με το ΔΝΤ να προτείνει την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης. Επιπλέον, οι κρατικές εγγυήσεις για επενδύσεις υψηλότερου κινδύνου σε έργα χαμηλών εκπομπών άνθρακα και ανθεκτικά στις κλιματικές αλλαγές κρίνονται απαραίτητες για την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Το αμφιλεγόμενο ζήτημα του κοινού δανεισμού
Το ΔΝΤ υποστηρίζει ότι η καινοτομία, η ενέργεια και η άμυνα θα πρέπει να θεωρούνται ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά και να χρηματοδοτούνται μέσω κοινών δανεισμών. Ωστόσο, το ζήτημα του κοινού χρέους παραμένει εξαιρετικά αμφιλεγόμενο στην ΕΕ. Χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία τάσσονται υπέρ της ιδέας, ενώ η Γερμανία και αρκετά κράτη της Βόρειας Ευρώπης αντιτίθενται σθεναρά.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Υπουργών της ευρωζώνης, Κυριάκος Πιερακάκης, δήλωσε στο Reuters ότι πρόκειται για έναν τομέα όπου υπάρχουν διαφορές απόψεων, αλλά σίγουρα θα αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης τους επόμενους μήνες.
Η ανάγκη για δημοσιονομική εξυγίανση
Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι, ακόμη και με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, οι περισσότερες χώρες της ΕΕ θα χρειαστούν δημοσιονομική εξυγίανση για να θέσουν το χρέος σε τροχιά μείωσης. Ωστόσο, όσο πιο φιλόδοξες είναι οι μεταρρυθμίσεις, τόσο λιγότερη εξυγίανση θα απαιτείται. Το Ταμείο προειδοποιεί ότι η προσέγγιση της "αποφυγής των προβλημάτων" που έχουν υιοθετήσει πολλές χώρες φτάνει στα όριά της, καθιστώντας αναγκαία μια πιο στρατηγική αντίδραση για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων πιέσεων στις δαπάνες. Η πραγματοποίηση αποσπασματικών ή επιφανειακών αλλαγών, σύμφωνα με το ΔΝΤ, είναι πιθανό να αποδειχθεί ανεπαρκής.
