Δύο ταχύτητες στο ΕΣΥ: Αντιδράσεις για τη μερική ένταξη στα Βαρέα και Ανθυγιεινά

```html id="q3k8lm"

Νέο πεδίο έντονης αντιπαράθεσης ανοίγει στον χώρο της δημόσιας Υγείας η ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας για την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα, καθώς συνδικαλιστικοί φορείς καταγγέλλουν ότι η κυβερνητική παρέμβαση δημιουργεί εργαζόμενους δύο ταχυτήτων και αφήνει εκτός κρίσιμες ειδικότητες που υπηρετούν καθημερινά σε επιβαρυμένες και επικίνδυνες συνθήκες.

Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται σε σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας, με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση της εφαρμογής της ισότητας στην αμοιβή μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/970. Στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο εντάσσεται και η ρύθμιση για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά, η οποία αφορά μόνο ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων στα νοσοκομεία, στα Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ και στο ΕΚΑΒ.

Σύμφωνα με τη ρύθμιση, δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος της ηλικίας προβλέπεται για όσους συμπληρώνουν τουλάχιστον 15 συντάξιμα έτη, εκ των οποίων τα 12 πρέπει να έχουν διανυθεί αποκλειστικά στις ειδικότητες που καλύπτονται από το νέο καθεστώς. Παράλληλα, απαιτείται οι εργαζόμενοι να έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον τρία έτη απασχόλησης στις ίδιες ειδικότητες κατά τα τελευταία 17 έτη πριν από τη συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου ή πριν από την υποβολή αίτησης συνταξιοδότησης.

Ποιες ειδικότητες καλύπτει η ρύθμιση

Η κυβερνητική παρέμβαση δεν καλύπτει οριζόντια το σύνολο των εργαζομένων στον χώρο της Υγείας. Απευθύνεται αποκλειστικά σε εργαζόμενους που απασχολούνται ως νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ασθενοφόρων και βοηθοί ασθενοφόρων-διασώστες, με πεδίο εφαρμογής σε κλινικές, μικροβιολογικά και βιοχημικά εργαστήρια.

Αυτό το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής έχει προκαλέσει αντιδράσεις από συνδικαλιστικές ενώσεις, οι οποίες επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος του προσωπικού των δημόσιων δομών Υγείας παραμένει εκτός ρύθμισης, παρά το γεγονός ότι εργάζεται σε αντίστοιχα δύσκολες και ανθυγιεινές συνθήκες. Οι εργαζόμενοι κάνουν λόγο για επιλεκτική αντιμετώπιση, η οποία δεν αναγνωρίζει συνολικά τη φθορά που υφίστανται όσοι υπηρετούν καθημερινά στο ΕΣΥ.

Το Σωματείο Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ σημειώνει ότι η αναγνώριση των Βαρέων και Ανθυγιεινών για συγκεκριμένες ειδικότητες δεν αποτελεί κυβερνητική παροχή, αλλά αποτέλεσμα των αγώνων, των κινητοποιήσεων και της πίεσης που άσκησαν οι εργαζόμενοι στην Υγεία τα προηγούμενα χρόνια. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει ότι η εξαγγελθείσα «άρση της αδικίας» αφορά μόνο ένα τμήμα των εργαζομένων που είχαν αποκλειστεί από το καθεστώς των ΒΑΕ, αφήνοντας άλυτο το συνολικό πρόβλημα.

Οι ειδικότητες που μένουν εκτός

Σύμφωνα με τις επισημάνσεις των εργαζομένων, εκτός της νέας ρύθμισης παραμένουν τραυματιοφορείς, μαίες, επισκέπτες υγείας, παρασκευαστές και βοηθοί εργαστηρίων, θαλαμηπόλοι ψυχιατρικών νοσοκομείων, εργαζόμενοι στις υπηρεσίες αιμοδοσίας, βιολόγοι εργαστηρίων, καθαρίστριες, τεχνολόγοι και χειριστές ακτινολογικών και ακτινοθεραπευτικών τμημάτων, τεχνικό προσωπικό λεβητοστασίων, λαντζέρηδες, νυχτοφύλακες και άλλες ειδικότητες.

Οι συνδικαλιστικοί εκπρόσωποι τονίζουν ότι πρόκειται για εργαζόμενους που απασχολούνται σε περιβάλλον αυξημένης επιβάρυνσης, συχνά εκτεθειμένοι σε κινδύνους για την υγεία τους. Κατά την εκτίμησή τους, η εξαίρεσή τους από το καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με αντικειμενικά κριτήρια, αφού η φύση της εργασίας τους συνδέεται άμεσα με τις απαιτήσεις και τις δυσκολίες της νοσοκομειακής λειτουργίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο γεγονός ότι εργαζόμενοι ίδιων ειδικοτήτων αντιμετωπίζονται διαφορετικά ανάλογα με τον χρόνο πρόσληψής τους. Όπως αναφέρεται, όσοι προσλήφθηκαν μετά το 2011, καθώς και συμβασιούχοι, υπάγονται ήδη στο καθεστώς των ΒΑΕ, επειδή ασφαλίζονται με βάση τις διατάξεις του ΙΚΑ. Αντίθετα, εργαζόμενοι που έχουν προσληφθεί πριν από το 2011 και εκτελούν αντίστοιχα καθήκοντα στον ίδιο εργασιακό χώρο εξακολουθούν να μένουν εκτός.

Το στοιχείο αυτό, σύμφωνα με το Σωματείο Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ, δημιουργεί μια προφανή θεσμική στρέβλωση: εργαζόμενοι με την ίδια ειδικότητα, στην ίδια υπηρεσία και υπό τις ίδιες συνθήκες εργασίας αντιμετωπίζονται ασφαλιστικά με διαφορετικό τρόπο, όχι λόγω της επικινδυνότητας ή της επιβάρυνσης της εργασίας τους, αλλά λόγω της ημερομηνίας πρόσληψης.

«Πραγματική αναγνώριση» ζητούν οι εργαζόμενοι

Ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ, Δημήτρης Βρυσάλης, σχολιάζοντας τη ρύθμιση, υποστήριξε ότι η κυβερνητική παρέμβαση επιχειρεί να λειτουργήσει ως αντιπερισπασμός απέναντι στα συνολικότερα αδιέξοδα της πολιτικής για τους υγειονομικούς. Κατά την τοποθέτησή του, οι εξαιρέσεις είναι περισσότερες από τις εντάξεις, γεγονός που υπονομεύει τον ισχυρισμό περί ουσιαστικής αποκατάστασης αδικιών.

Οι εργαζόμενοι επιμένουν ότι πραγματική αναγνώριση σημαίνει ένταξη όλων των ειδικοτήτων του ΕΣΥ που υπηρετούν σε επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες, χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τους ίδιους. Συνδέουν, μάλιστα, το ζήτημα με τη συνολικότερη κατάσταση στο δημόσιο σύστημα Υγείας, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια οι υγειονομικοί δίνουν διαρκή μάχη για να κρατήσουν όρθιες τις δημόσιες δομές, μέσα σε συνθήκες υποστελέχωσης, πίεσης και αμφισβήτησης του δημόσιου χαρακτήρα του ΕΣΥ.

Στο ίδιο πλαίσιο, το Σωματείο καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων μέσα από λογική κόστους, αντί να αναγνωρίζει καθολικά τις πραγματικές συνθήκες εργασίας στα νοσοκομεία και στις δημόσιες δομές περίθαλψης.

Τι προβλέπεται για την υπαγωγή στα ΒΑΕ

Η υπαγωγή στο νέο καθεστώς δεν γίνεται αυτοδίκαια. Οι εργαζόμενοι που εμπίπτουν στη ρύθμιση πρέπει να υποβάλουν αίτηση στις αρμόδιες υπηρεσίες εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα όπου απασχολούνται. Η αίτηση πρέπει να κατατεθεί εντός αποκλειστικής προθεσμίας έξι μηνών από την έναρξη ισχύος της διάταξης.

Η ένταξη ενεργοποιείται από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα μετά την υποβολή της αίτησης και αφορά τόσο την κύρια όσο και την επικουρική ασφάλιση. Το άρθρο προβλέπει επίσης δυνατότητα αναγνώρισης του χρόνου πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες έως την ημερομηνία υπαγωγής στο νέο καθεστώς, μέσω εξαγοράς.

Η αναγνώριση του χρόνου μπορεί να αξιοποιηθεί για τη συμπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων ασφάλισης που απαιτούνται για συνταξιοδότηση με τις διατάξεις των Βαρέων και Ανθυγιεινών. Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος αναγνωρίζει χρόνο για την κύρια ασφάλιση, προβλέπεται υποχρεωτικά αντίστοιχη αναγνώριση του ίδιου διαστήματος και στην επικουρική ασφάλιση.

Η εξαγορά πραγματοποιείται με την καταβολή των πρόσθετων ειδικών εισφορών ασφαλισμένου και εργοδότη, με βάση τα ποσοστά που ισχύουν κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης και επί των συντάξιμων αποδοχών του μήνα υποβολής. Η πληρωμή μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε σε δόσεις, ισάριθμες με τους μήνες που αναγνωρίζονται. Αν ο εργαζόμενος συνταξιοδοτηθεί πριν εξοφλήσει το σύνολο της οφειλής, προβλέπεται παρακράτηση από τη σύνταξη μέχρι την πλήρη αποπληρωμή.

Η αντιπαράθεση γύρω από τη ρύθμιση δείχνει ότι το θέμα των Βαρέων και Ανθυγιεινών στο ΕΣΥ δεν κλείνει με τη μερική ένταξη ορισμένων ειδικοτήτων. Αντίθετα, επανέρχεται με μεγαλύτερη ένταση το αίτημα για καθολική και δίκαιη αναγνώριση των συνθηκών εργασίας σε όλες τις ειδικότητες που στηρίζουν τη λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων και των δομών επείγουσας φροντίδας.

```