ΕΒΕΠ: Νέο κοινωνικό συμβόλαιο για τις τιμές

Με την ολοκλήρωση του θεσμοθετημένου πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους, στα τέλη Ιουνίου του 2026, ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), Βασίλης Κορκίδης, παρενέβη δυναμικά στη δημόσια συζήτηση, υπογραμμίζοντας την επιτακτική ανάγκη μετάβασης σε μια νέα εποχή αυτορρύθμισης της αγοράς. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου η αγοραστική δύναμη των πολιτών δοκιμάζεται και η εμπιστοσύνη στο σύστημα τιμών αποτελεί ζητούμενο.

Ο κ. Κορκίδης τόνισε ότι απαιτείται πλέον μια ευρύτερη "Εθνική Κοινωνική Συμφωνία" και ένα άτυπο "κοινωνικό συμβόλαιο" μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας, προμηθευτών και λιανεμπορίου. Στόχος αυτής της σύμπραξης είναι η συγκράτηση των τιμών, η προστασία της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών και η διατήρηση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης, η οποία, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, αποτελεί το πολυτιμότερο κεφάλαιο των επιχειρήσεων. Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ ήταν σαφής: οι επιχειρήσεις οφείλουν να περιορίσουν τα περιθώρια κέρδους τους και να μετακυλίουν άμεσα, σε πραγματικό χρόνο, τις μειώσεις του κόστους αντικατάστασης στις τελικές τιμές των ραφιών. Παράλληλα, οποιαδήποτε αύξηση θα πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένη, ώστε να αποφεύγονται φαινόμενα αισχροκέρδειας. Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι τα προσωρινά μέτρα, αλλά η μόνιμη πρόσβαση σε μια προσιτή αγορά, με διεύρυνση της υφιστάμενης λίστας των 40 κατηγοριών και 2.000 κωδικών προϊόντων που ελέγχονται.

Οι τρεις προτάσεις του ΕΒΕΠ για την αγορά

Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΒΕΠ προτρέπει την Πολιτεία και τους επιχειρηματικούς ομίλους να κάνουν ένα μεγάλο βήμα που θα οδηγήσει σε μια πολυπόθητη "αίσθηση συναντίληψης σούπερ-μάρκετ και καταναλωτών". Η πρώτη προτροπή αποτελεί κάλεσμα προς τους ομίλους τροφίμων και σούπερ-μάρκετ να επενδύσουν στην ελληνική παραγωγή, με κίνητρο τη θεσμοθέτηση ειδικού φορολογικού πλαισίου που θα επιτρέπει τον σχηματισμό αφορολόγητου αποθεματικού, υπολογιζόμενου ως ποσοστό επί των εταιρικών κερδών. Η δεύτερη πρόταση αφορά τη φορολογία, με την αντικατάσταση των τριών υφιστάμενων συντελεστών ΦΠΑ από δύο νέους, σταθερούς συντελεστές. Η αρχιτεκτονική αυτή θα βασίζεται στον πραγματικό μέσο σταθμισμένο συντελεστή πωλήσεων των σούπερ-μάρκετ, ο οποίος αποδεδειγμένα κινείται στο 11% επί της καθαρής αξίας των προϊόντων.

Η τρίτη προτροπή είναι μια πρόσκληση-πρόκληση προς τις αλυσίδες τροφίμων: να συμμετέχουν ενεργά στο θεσμό των θερινών εκπτώσεων Ιουλίου-Αυγούστου. Μια κίνηση που, όπως σημειώνεται, θα αποτελούσε την καλύτερη απόδειξη κοινωνικής υπευθυνότητας του κλάδου απέναντι στους πολίτες, οι οποίοι διαχρονικά τον εμπιστεύονται και τον στηρίζουν. Το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει ότι τα τρόφιμα και οι τιμές τους αποτελούν διαχρονικά την πιο σημαντική έγνοια των καταναλωτών, οι οποίοι παραμένουν πιστοί στον κλάδο. Ανεξάρτητα από κάθε συγκυρία, οικονομική ή κοινωνική, η εγχώρια ζήτηση στηρίζει το λιανεμπόριο τροφίμων και τα σούπερ-μάρκετ, που αναδεικνύονται σε στυλοβάτη της ελληνικής οικονομίας.

Εντυπωσιακά οικονομικά στοιχεία και η συμβολή στα δημόσια έσοδα

Τα οικονομικά στοιχεία επιβεβαιώνουν τη δυναμική του κλάδου. Το 2025, ο συνολικός τζίρος των αλυσίδων σούπερ μάρκετ διαμορφώθηκε στα 16,24 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 7,1% σε σχέση με το 2024. Η αναπτυξιακή τροχιά συνεχίζεται και το 2026, με τον τζίρο του κλάδου για το πρώτο εξάμηνο να διαμορφώνεται μεταξύ 8,7 και 8,9 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση της τάξης του 7% με 8% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Πέρα από την κάλυψη των καθημερινών αναγκών, το οργανωμένο λιανεμπόριο αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους μηχανισμούς είσπραξης έμμεσων φόρων στη χώρα. Ο πραγματικός σταθμισμένος συντελεστής ΦΠΑ του κλάδου υπολογίζεται κοντά στο 11% με 12%, δυναμική που μεταφράζεται σε άμεση και καθοριστική ενίσχυση των κρατικών ταμείων. Χαρακτηριστικά, το 2025 οι εισπράξεις ΦΠΑ από τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ κινήθηκαν στα επίπεδα των 1,80 έως 1,90 δισ. ευρώ, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2026 τα δημόσια έσοδα από τον κλάδο υπολογίζεται ότι έχουν ήδη αγγίξει το 1,02 δισ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά αποδεικνύουν ότι σχεδόν 1 στα 4 ευρώ (25%) των συνολικών εσόδων ΦΠΑ που εισπράττονται από την ιδιωτική κατανάλωση στην Ελλάδα παράγεται απευθείας από τις αγορές τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης. Ακόμη και σε περιόδους έντονης φημολογίας και πληθωριστικών πιέσεων, οι καταναλωτές δεν μείωσαν τη ζήτηση, αλλά προσάρμοσαν τη συμπεριφορά τους, στρεφόμενοι στρατηγικά σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και αξιοποιώντας τις προσφορές των καταστημάτων.