ΕΕ και ΔΟΕ συζητούν αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε ενεργειακή εγρήγορση, καθώς ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν αποκάλυψε την Παρασκευή ότι οι Βρυξέλλες διεξάγουν εντατικές διαβουλεύσεις με το σύνολο των κρατών-μελών του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ), και όχι αποκλειστικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκειμένου να προσδιοριστεί η καταλληλότερη χρονική στιγμή για την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αναταραχής και αστάθειας στις διεθνείς αγορές ενέργειας, όπου οι τιμές των καυσίμων παρουσιάζουν ανοδικές τάσεις, πιέζοντας τόσο τις ευρωπαϊκές οικονομίες όσο και τους καταναλωτές.

Μιλώντας στο Euronews, ο Επίτροπος τόνισε χαρακτηριστικά ότι η αποδέσμευση αποθεμάτων αποτελεί «μία από τις δυνατότητες που έχουμε στη διάθεσή μας, την έχουμε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν και είναι πιθανό να την χρησιμοποιήσουμε ξανά». Η τοποθέτηση αυτή υποδηλώνει ότι η Κομισιόν εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο παρέμβασης στην αγορά, εφόσον κριθεί αναγκαίο για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας και τη σταθεροποίηση των τιμών.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το Politico, επικαλούμενο άτομα με άμεση γνώση των συζητήσεων, πέντε ευρωπαϊκές χώρες συμφώνησαν σε έκτακτη συνάντηση την Πέμπτη να υιοθετήσουν κοινή στάση απέναντι στην αυξανόμενη πίεση της αμερικανικής κυβέρνησης για την αποδέσμευση αποθεμάτων ντίζελ. Στις συνομιλίες συμμετείχαν η Γαλλία, η Γερμανία, η Βρετανία, η Ιταλία και η Ιρλανδία, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αντικείμενο τον συντονισμό της απάντησης στην Ουάσινγκτον, η οποία φέρεται να ζητά είτε την αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου είτε την αντιμετώπιση ενδεχόμενης απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ.

Οι πηγές του Politico αναφέρουν ότι όλες οι προαναφερθείσες χώρες έχουν δεχθεί κατ’ ιδίαν πιέσεις από την αμερικανική πλευρά να προχωρήσουν σε αποδέσμευση αποθεμάτων. Κατά τη διάρκεια της έκτακτης συνάντησης, οι συμμετέχοντες κατέληξαν σε τρεις βασικούς άξονες δράσης: πρώτον, να αντιδράσουν στην πίεση με «συντονισμένη φωνή», επιδεικνύοντας ενότητα και αποφασιστικότητα. Δεύτερον, να διασφαλίσουν ότι «κάθε απόφαση για την αποδέσμευση αποθεμάτων θα παραπέμπεται σε επίπεδο ΔΟΕ», υπογραμμίζοντας τον πολυμερή χαρακτήρα της διαδικασίας. Και τρίτον, να επιδιώξουν να «μειώσουν την ένταση όταν μιλούν με τις ΗΠΑ», υιοθετώντας μια πιο διαλλακτική και διπλωματική προσέγγιση.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, με έδρα το Παρίσι, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον συντονισμό της ενεργειακής πολιτικής μεταξύ των πλούσιων χωρών και είχε επιβλέψει την αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου νωρίτερα φέτος, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η στρατηγική αυτή είχε ως στόχο να κατευνάσει τις αγορές και να διασφαλίσει τον ομαλό εφοδιασμό.

Ένα από τα άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις περιέγραψε τη στρατηγική των Ευρωπαίων ως εξής: «Η ιδέα είναι να υπάρξει αποκλιμάκωση. Να είμαστε κατά κάποιον τρόπο διεκδικητικοί αλλά θετικοί στην επικοινωνία... Όταν αντιμετωπίζεις ένα πεινασμένο λιοντάρι, δεν παίζεις κατ’ ανάγκη βρώμικα παιχνίδια μαζί του». Η μεταφορά αυτή αποτυπώνει την ανάγκη για ισορροπημένη διπλωματία, όπου η Ευρώπη επιδιώκει να προασπίσει τα συμφέροντά της χωρίς να προκαλέσει περαιτέρω εντάσεις με τη Ουάσινγκτον.

Μια ευρύτερη ομάδα χωρών, ορισμένες από τις οποίες έχουν επίσης δεχθεί πιέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ, πρόκειται να συζητήσει τον τρόπο αντίδρασης σε συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή, σύμφωνα με την ίδια πηγή. Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει έντονα τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένουν ρευστές.

Το Politico είχε αναφέρει νωρίτερα ότι ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, ζητούσε την αποδέσμευση πετρελαϊκών αποθεμάτων ως εναλλακτική λύση στην επιβολή απαγόρευσης των εξαγωγών, από τις οποίες η ΕΕ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η ζητούμενη αποδέσμευση 120 εκατομμυρίων βαρελιών ντίζελ σε διάστημα έξι μηνών θα αντιστοιχούσε σε περισσότερο από το ένα τρίτο των συνολικών αποθεμάτων του βασικού αυτού καυσίμου μεταφορών στην ΕΕ, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης και την κρισιμότητα της κατάστασης.

Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ παρουσιάζουν κατακόρυφη αύξηση ως αποτέλεσμα των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν, ασκώντας έντονη πίεση στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να λάβει μέτρα για τη μείωση των τιμών ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών. Οι ΗΠΑ αποτελούν σημαντικό εξαγωγέα ντίζελ και σήμερα παρέχουν περισσότερο από το ήμισυ των εισαγωγών της ΕΕ, γεγονός που σημαίνει ότι μια ενδεχόμενη απαγόρευση θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία, διαταράσσοντας τον εφοδιασμό και εκτοξεύοντας τις τιμές.

Ο Τραμπ έχει αρνηθεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο απαγόρευσης των εξαγωγών, παρά την έντονη αντίθεση από τον πετρελαϊκό κλάδο των ΗΠΑ. «Το σκέφτομαι», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ σχετικά με την απαγόρευση εξαγωγών σε εκδήλωση στο Οβάλ Γραφείο. «Μιλάω πολύ με τον [υπουργό Ενέργειας] Κρις [Ράιτ] και τον [υπουργό Εσωτερικών] Νταγκ [Μπεργκμάμ] γι’ αυτό- θεωρούν κατά κάποιον τρόπο ότι θα βοηθήσει το ντίζελ, αλλά μπορεί να αυξήσει την τιμή άλλων πραγμάτων». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει την πολυπλοκότητα του ζητήματος και τις πιθανές παρενέργειες μιας τέτοιας απόφασης στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.