Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν αλλαγές στο πλαίσιο προστασίας της άγριας ζωής, με στόχο να διευκολυνθεί η υλοποίηση βιομηχανικών έργων, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου η κατασκευή ή λειτουργία τους μπορεί να προκαλεί θανάτωση ή διατάραξη προστατευόμενων ειδών.
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Politico, η συζήτηση εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τις καθυστερήσεις στις περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και να επιταχύνει κρίσιμες επενδύσεις σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά δίκτυα, τα κέντρα δεδομένων και οι εγκαταστάσεις τεχνητής νοημοσύνης.
Πίεση για χαλάρωση των περιβαλλοντικών κανόνων
Η πρόταση αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στο ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας της φύσης και στην επιδίωξη βιομηχανικής αναζωογόνησης. Η ευρωπαϊκή βιομηχανία υποστηρίζει ότι οι αυστηρές περιβαλλοντικές διατάξεις λειτουργούν ανασταλτικά για την ανάπτυξη νέων έργων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες επιδιώκουν ταχύτερη παραγωγική και ενεργειακή προσαρμογή.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη διαμορφώνουν τις θέσεις τους πάνω στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο. Βασικός στόχος είναι η επιτάχυνση των περιβαλλοντικών εκτιμήσεων για έργα μεγάλης κλίμακας, με ευρύ πεδίο εφαρμογής σε υποδομές ενέργειας, βιομηχανίας και ψηφιακής τεχνολογίας.
Αλλαγή στον ορισμό της «σκόπιμης» θανάτωσης
Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτελεί ο επαναπροσδιορισμός του τι θεωρείται «σκόπιμη» θανάτωση βάσει των ευρωπαϊκών Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους. Οι συγκεκριμένες οδηγίες αποτελούν θεμέλιο της πολιτικής της ΕΕ για τη διατήρηση της φύσης και απαγορεύουν τη σκόπιμη θανάτωση ή διατάραξη προστατευόμενων ειδών, με ορισμένες περιορισμένες εξαιρέσεις.
Στο ισχύον πλαίσιο, τέτοιες εξαιρέσεις μπορούν να αφορούν ζητήματα δημόσιας υγείας και ασφάλειας ή την αποτροπή σοβαρών ζημιών σε καλλιέργειες, κτηνοτροφία, δάση, αλιεία και υδάτινους πόρους.
Η πρόταση της Επιτροπής για την αδειοδότηση προβλέπει ότι, εφόσον η κατασκευή, λειτουργία ή αποξήλωση ενός έργου προκαλεί περιστασιακή θανάτωση ή διατάραξη προστατευόμενων ειδών, αυτό δεν θα αντιμετωπίζεται ως σκόπιμη πράξη, υπό την προϋπόθεση ότι οι φορείς υλοποίησης έχουν λάβει κατάλληλα και αναλογικά μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων.
Η κυπριακή πρόταση στο Συμβούλιο της ΕΕ
Η Κύπρος, η οποία ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, φέρεται να εισηγείται ακόμη πιο προωθημένη ρύθμιση. Σύμφωνα με έγγραφο της 5ης Μαΐου, στο οποίο είχε πρόσβαση το Politico, η κυπριακή πρόταση ζητεί τροποποίηση των Οδηγιών για τα Πτηνά και τους Οικοτόπους, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να εγκρίνουν τη σκόπιμη θανάτωση ή διατάραξη πτηνών που προκύπτει από την εφαρμογή σχεδίων ή από την κατασκευή, λειτουργία και παροπλισμό έργων.
Η ρύθμιση θα τελεί υπό την προϋπόθεση λήψης κατάλληλων και αναλογικών μέτρων μετριασμού, με βάση τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές. Σύμφωνα με το σκεπτικό της πρότασης, οι αλλαγές κρίνονται αναγκαίες για την κατοχύρωση ασφάλειας δικαίου, με διατήρηση υψηλού επιπέδου προστασίας των ειδών.
Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί σε επίπεδο Συμβουλίου, καθώς αξιωματούχοι της ΕΕ εξετάζουν την πρόταση στην ομάδα Antici για την απλούστευση, η οποία συντονίζει τις εργασίες μείωσης της γραφειοκρατίας στις υφιστάμενες ευρωπαϊκές νομοθεσίες.
