ΕΕ: Νέος γύρος αμυντικών δανείων μετά την εξάντληση του προγράμματος SAFE

Σε φάση έντονης αναπροσαρμογής της αμυντικής της πολιτικής εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι διαθέσιμοι πόροι του προγράμματος SAFE απορροφήθηκαν ταχύτερα από τις αρχικές προβλέψεις. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί τις Βρυξέλλες στην εξέταση νέου χρηματοδοτικού κύκλου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάζει δεύτερο πακέτο δανείων, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg.

Το πρόγραμμα SAFE σχεδιάστηκε με στόχο την ενίσχυση των κοινών προμηθειών αμυντικού υλικού και τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας εντός της Ευρώπης. Η ανταπόκριση των κρατών-μελών ξεπέρασε τις αρχικές εκτιμήσεις, καταγράφοντας αιτήματα που έφτασαν συνολικά τα 190 δισ. ευρώ.

Η Κομισιόν έχει ήδη εγκρίνει κονδύλια ύψους 150 δισ. ευρώ, τα οποία διατίθενται υπό τη μορφή μακροπρόθεσμων δανείων με χαμηλό κόστος. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί τα εθνικά σχέδια 19 κρατών, ενώ η διαδικασία αξιολόγησης συνεχίζεται για τα υπόλοιπα τρία.

Η έντονη κινητοποίηση των ευρωπαϊκών θεσμών συνδέεται άμεσα με τις γεωπολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη ταχείας ενίσχυσης κρίσιμων αμυντικών δυνατοτήτων, όπως τα πυραυλικά συστήματα, ο εξοπλισμός εδάφους και η αεράμυνα, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης ρωσικής απειλής.

Παράλληλα, η ευρωπαϊκή ηγεσία λαμβάνει υπόψη το ενδεχόμενο περιορισμού της αμερικανικής εμπλοκής στο ΝΑΤΟ, σενάριο που ενισχύει τη συζήτηση για μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης στον τομέα της ασφάλειας.

Αν και ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Τομάς Ρενιέ, απέφυγε να τοποθετηθεί επισήμως για νέο πρόγραμμα, πηγές με γνώση των διαδικασιών αναφέρουν ότι η προκαταρκτική αξιολόγηση για έναν δεύτερο γύρο χρηματοδότησης αναμένεται να ξεκινήσει την άνοιξη του 2026.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μόλις εξαντληθούν πλήρως τα διαθέσιμα κεφάλαια, η Επιτροπή θα εξετάσει όλες τις εναλλακτικές για πρόσθετη στήριξη, με ένα νέο πακέτο δανείων να συγκαταλέγεται στις βασικές επιλογές. Παράλληλα, εξετάζεται η ανακατανομή αδιάθετων κονδυλίων που προέκυψαν από αποκλίσεις μεταξύ αρχικών αιτημάτων και τελικών συμβάσεων, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια της χρηματοδότησης μέχρι την ενεργοποίηση νέου μηχανισμού.