Εφορία: Πέντε ευκαιρίες για μείωση προστίμων έως 50% – Οι όροι και οι προθεσμίες

Τη δυνατότητα να περιορίσουν σημαντικά τα πρόστιμα που προκύπτουν από φορολογικούς ελέγχους, εξασφαλίζοντας έκπτωση που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 50%, έχουν οι φορολογούμενοι μέσω της διαδικασίας αποδοχής της κύριας φορολογικής οφειλής. Το τελικό οικονομικό όφελος καθορίζεται από το χρονικό σημείο στο οποίο ο ελεγχόμενος αποφασίζει να αποδεχθεί τον καταλογισμό και να προχωρήσει στην τακτοποίηση της υπόθεσής του.

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει τέσσερα διαδοχικά στάδια μείωσης των προβλεπόμενων προστίμων, με ποσοστά που ξεκινούν από το 50% και περιορίζονται σταδιακά έως το 25%. Παράλληλα, υφίσταται και πέμπτη δυνατότητα διευθέτησης, μέσω της Επιτροπής Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών, η οποία λειτουργεί με διαφορετικούς κανόνες και προϋποθέσεις.

Η συγκεκριμένη διαδικασία αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς η έγκαιρη αντίδραση απέναντι στα αποτελέσματα ενός φορολογικού ελέγχου μπορεί να περιορίσει αισθητά το τελικό ποσό που καλούνται να καταβάλουν.

Το άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024) συνδέει το ποσοστό της έκπτωσης με την εξέλιξη της ελεγκτικής και διοικητικής διαδικασίας. Όσο περισσότερο προχωρά η υπόθεση προς τη δικαστική οδό, τόσο μειώνεται το προβλεπόμενο οικονομικό όφελος.

Τα τέσσερα στάδια για μείωση των φορολογικών προστίμων έως 50%

1. Έκπτωση 50% πριν από την οριστικοποίηση του ελέγχου. Η μεγαλύτερη προβλεπόμενη μείωση χορηγείται όταν ο φορολογούμενος αποδεχθεί την κύρια οφειλή στο πρώτο στάδιο της διαδικασίας. Η δυνατότητα ενεργοποιείται μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή πρόσκλησης παροχής πληροφοριών και διατηρείται μέχρι τη λήξη της σχετικής προθεσμίας υποβολής εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιητικής δήλωσης, μετά την κοινοποίηση του προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου.

Σε αυτή τη φάση ο ελεγχόμενος έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει τα ευρήματα της φορολογικής διοίκησης και να προχωρήσει στην αποδοχή της οφειλής, πριν ολοκληρωθεί οριστικά ο καταλογισμός. Για επιχειρήσεις και επαγγελματίες που αποδέχονται την παράβαση, η συγκεκριμένη επιλογή προσφέρει το υψηλότερο ποσοστό μείωσης του προστίμου, υπό την προϋπόθεση ότι μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτούμενες καταβολές.

2. Μείωση 40% μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης. Εφόσον παρέλθει το πρώτο στάδιο, παραμένει διαθέσιμη μια δεύτερη δυνατότητα περιορισμού των κυρώσεων. Μετά την έκδοση και κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς, ο φορολογούμενος μπορεί να αποδεχθεί την κύρια οφειλή και να εξασφαλίσει έκπτωση 40% στα προβλεπόμενα πρόστιμα.

Η επιλογή αυτή παρέχεται όσο παραμένει ενεργή η προθεσμία υποβολής ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ. Στο συγκεκριμένο χρονικό σημείο ο ενδιαφερόμενος γνωρίζει πλέον το οριστικό ποσό που του έχει καταλογιστεί και καλείται να αποφασίσει εάν θα αποδεχθεί την πράξη ή θα επιδιώξει την ακύρωσή της.

Η προσφυγή στη ΔΕΔ υποβάλλεται ηλεκτρονικά και χωρίς τέλος κατάθεσης, απαιτεί όμως κατάλληλη προετοιμασία, εξέταση των πραγματικών περιστατικών και τεκμηρίωση των λόγων αμφισβήτησης. Η εκκρεμότητα ολοκληρώνεται με την έκδοση απόφασης ή με την παρέλευση της νόμιμης προθεσμίας, οπότε επέρχεται σιωπηρή απόρριψη.

3. Έκπτωση 30% μετά την απόφαση της ΔΕΔ. Ακόμη και στην περίπτωση που ο φορολογούμενος έχει επιλέξει αρχικά να αμφισβητήσει τα ευρήματα του ελέγχου, διατηρεί τη δυνατότητα μεταγενέστερης αποδοχής της οφειλής.

Μετά την κοινοποίηση απορριπτικής απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών ή τη σιωπηρή απόρριψη της ενδικοφανούς προσφυγής, μπορεί να επιλέξει την υπαγωγή στη διαδικασία μείωσης των προστίμων κατά 30%, εφόσον δεν έχει ασκηθεί δικαστική προσφυγή και εξακολουθεί να διαρκεί η σχετική νόμιμη προθεσμία.

Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει την τακτοποίηση μιας φορολογικής διαφοράς ακόμη και μετά την αποτυχία της διοικητικής αμφισβήτησης. Το ποσοστό ελάφρυνσης είναι περιορισμένο σε σχέση με τα δύο προηγούμενα στάδια, εξακολουθεί όμως να αποτελεί οικονομικό κίνητρο για την περάτωση της εκκρεμότητας.

4. Μείωση 25% ακόμη και μετά την προσφυγή στα δικαστήρια. Το τελευταίο στάδιο του άρθρου 75 αφορά περιπτώσεις στις οποίες η φορολογική διαφορά έχει ήδη μεταφερθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Ο φορολογούμενος μπορεί να αποδεχθεί τον καταλογισμό μέχρι και την προηγούμενη ημέρα της αρχικά ορισθείσας ημερομηνίας συζήτησης της υπόθεσης στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο, εξασφαλίζοντας μείωση 25% στο πρόστιμο. Για την εφαρμογή της συγκεκριμένης πρόβλεψης απαιτείται παραίτηση από τη δικαστική προσφυγή που έχει ήδη ασκηθεί.

Πρόκειται για το τελευταίο χρονικό περιθώριο αξιοποίησης της κλιμακωτής έκπτωσης, πριν προχωρήσει η δικαστική εξέταση της διαφοράς.

Η αποδοχή πραγματοποιείται ψηφιακά, μέσω της πλατφόρμας myAADE (myaade.gov.gr), ακολουθώντας τη διαδρομή:

Εφαρμογές → Φορολογικές Υπηρεσίες → Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου, άρθρο 75 ν. 5104/2024.

Η υπαγωγή στη διαδικασία συνεπάγεται ανέκκλητη αποδοχή των αποτελεσμάτων του φορολογικού ελέγχου και της προκύπτουσας οφειλής ή της σχετικής απόφασης της ΔΕΔ. Επομένως, πριν από την υποβολή της δήλωσης απαιτείται προσεκτικός έλεγχος του καταλογισμού, των νόμιμων προθεσμιών και των οικονομικών δυνατοτήτων του υπόχρεου.

Προκαταβολή 25%, εξόφληση σε 12 δόσεις και η πέμπτη δυνατότητα συμβιβασμού

Βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση του ευεργετήματος είναι η καταβολή ποσού που αντιστοιχεί στο 25% του κύριου φόρου μέσα σε τρεις ημέρες από την υποβολή της δήλωσης αποδοχής.

Η συνολική οφειλή, όπως διαμορφώνεται μετά τη μείωση του προστίμου, μπορεί να εξοφληθεί σε έως 12 δόσεις, με τον αριθμό τους να προσδιορίζεται κατά την υποβολή της σχετικής δήλωσης. Το ανεξόφλητο ποσ