Ευρωπαϊκές εταιρείες ενισχύουν την παρουσία τους στην Κίνα

Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι εμπορικοί φραγμοί κυριαρχούν στη διεθνή σκηνή, μια νέα έρευνα του Ευρωπαϊκού Επιμελητηρίου στην Κίνα αποκαλύπτει μια απροσδόκητη τάση. Αντί να απομακρύνονται, οι περισσότερες ευρωπαϊκές εταιρείες όχι μόνο διατηρούν αλλά και επεκτείνουν τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες στην ηπειρωτική Κίνα, με στόχο να παραμείνουν ανταγωνιστικές σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, σχεδόν το ένα τρίτο των ερωτηθέντων δήλωσε ότι επεκτείνει περαιτέρω την παραγωγή και τις δραστηριότητές του εντός της κινεζικής επικράτειας. Παράλληλα, ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 37% ανέφερε ότι δεν έχει προβεί σε καμία αλλαγή στη στρατηγική της εφοδιαστικής του αλυσίδας τα τελευταία δύο χρόνια. Η έρευνα βασίστηκε σε απαντήσεις σχεδόν 300 μελών του Επιμελητηρίου, οι οποίες συλλέχθηκαν από τον Ιανουάριο έως τον Φεβρουάριο, από στελέχη που γνώριζαν σε βάθος τις στρατηγικές των εταιρειών τους.

Συνολικά, το 68% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι είτε διατηρεί είτε επεκτείνει τις δραστηριότητές του στην Κίνα. Στον αντίποδα, μόλις το 7% ανέφερε ότι μεταφέρει την προμήθεια προϊόντων ή την παραγωγή εκτός χώρας ή δημιουργεί εναλλακτικές παραγωγικές βάσεις αλλού. Ο Jens Eskelund, πρόεδρος του Επιμελητηρίου της ΕΕ στην Κίνα, σημείωσε χαρακτηριστικά ότι δεν παρατηρείται η λεγόμενη τάση "απο-ανάληψης κινδύνου" (de-risking) να εξελίσσεται σε κυρίαρχο φαινόμενο. Αντιθέτως, όπως τόνισε, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες συνεχίζουν να εξαρτώνται ακόμη περισσότερο από την Κίνα ως κέντρο προμήθειας και παραγωγής.

Η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 28% της παγκόσμιας μεταποιητικής παραγωγής, παρά τους δασμούς που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και η ΕΕ. Την ίδια στιγμή, η ΕΕ φέρεται να εντείνει τον έλεγχο των εμπορικών πρακτικών της Κίνας. Περίπου το 24% των μελών του Επιμελητηρίου που απάντησαν στην ερώτηση για την εφοδιαστική αλυσίδα δήλωσε ότι ακολουθεί στρατηγική διαφοροποίησης, επεκτείνοντας ταυτόχρονα τις δραστηριότητές του στην Κίνα και δημιουργώντας εναλλακτικούς προμηθευτές σε άλλες χώρες.

Η μεταβολή αυτή αλλάζει και τον τρόπο λειτουργίας των παγκόσμιων εταιρειών logistics. Ο Michael Aldwell από την ελβετική ναυτιλιακή εταιρεία Kuehne+Nagel δήλωσε ότι οι κινεζικές εταιρείες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο έλεγχο στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες καθώς επεκτείνονται παγκοσμίως. "Βλέπουμε ένα ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων στον κλάδο μας να ελέγχεται, να αποφασίζεται, να αποστέλλεται και να πληρώνεται εδώ στην Κίνα", ανέφερε, προσθέτοντας ότι αυτό αφορά τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι μπαταρίες και τα καταναλωτικά ηλεκτρονικά.

Η αυτοματοποίηση ως κλειδί για τη μείωση του κόστους

Το κόστος αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι ευρωπαϊκές εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή τους στην Κίνα, σύμφωνα με την έρευνα. Το σχετικά χαμηλό εργατικό κόστος στην Κίνα έχει συμβάλει καθοριστικά στη μετατροπή της χώρας σε παγκόσμιο κέντρο μεταποίησης. Ωστόσο, καθώς τα εργοστάσια αντιμετωπίζουν ελλείψεις εργατικού δυναμικού, πολλά έχουν στραφεί γρήγορα στην αυτοματοποίηση.

Ο Denis Depoux, ανώτερος εταίρος και παγκόσμιος διευθύνων σύμβουλος της συμβουλευτικής εταιρείας Roland Berger, η οποία βοήθησε στη σύνταξη της έρευνας, δήλωσε ότι το κόστος εργασίας, που ίσως είναι ήδη χαμηλότερο, γίνεται πλέον σχεδόν άνευ σημασίας λόγω της αυτοματοποίησης. "Η διαφορά στο επίπεδο αυτοματοποίησης σε σχέση με πριν από δύο χρόνια είναι απίστευτη. Πλέον δεν βλέπεις σχεδόν κανέναν άνθρωπο", είπε, αναφερόμενος σε επίσκεψή του σε ιδιωτική κινεζική εταιρεία παραγωγής χαλκού. Ο Depoux πρόσθεσε ότι, παρόλο που η αυτοματοποίηση μπορεί αρχικά να κοστίζει περισσότερο από την ανθρώπινη εργασία, τελικά επιτρέπει στα εργοστάσια να παράγουν προϊόντα πολύ πιο γρήγορα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία ηλεκτρικών οχημάτων Nio, η οποία έχει επεκταθεί και στην Ευρώπη. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι ένα από τα εργοστάσιά της στην Κίνα λειτουργεί με 941 ρομπότ που μπορούν να εργάζονται πλήρως αυτόνομα σε πολλαπλά μοντέλα οχημάτων ταυτόχρονα, χωρίς εργαζομένους στη γραμμή παραγωγής. Αυτό το σύστημα επιτρέπει στο εργοστάσιο να λειτουργεί όλο το 24ωρο.

Όλα αυτά αποτελούν μέρος ενός τοπικού βιομηχανικού οικοσυστήματος που έχει πρόσβαση σε χαμηλότερες τιμές βιομηχανικής ενέργειας και πρώτων υλών, όπως επεσήμανε η Roland Berger σε έκθεσή της τον Μάρτιο με τίτλο "China’s cost and speed advantage: A wake-up call for Western companies". Η έκθεση ανέφερε επίσης ότι οι τριμηνιαίες διαπραγματεύσεις με προμηθευτές για τις τιμές και οι επιλεκτικές κρατικές επιδοτήσεις συχνά βοηθούν τα κινεζικά προϊόντα να φτάνουν στις παγκόσμιες αγορές νωρίτερα και με πολύ χαμηλότερο κόστος.

Περίπου τα τρία τέταρτα των ευρωπαϊκών εταιρειών στην Κίνα δήλωσαν ότι οι παραγωγικές τους εγκαταστάσεις στη χώρα είναι πιο αποδοτικές σε σχέση με τις δραστηριότητές τους αλλού. Ο Jens Eskelund κατέληξε λέγοντας ότι σχεδόν σε κάθε κλάδο υπάρχει τουλάχιστον ένας κινεζικός ανταγωνιστής ή ένας διεθνής ανταγωνιστής που αξιοποιεί κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες. "Νομίζω λοιπόν ότι σε πολλούς κλάδους, αν θέλεις να ανταγωνιστείς σε τιμή και ποιότητα, απλώς πρέπει να γίνεις μέρος των κινεζικών εφοδιαστικών αλυσίδων", είπε, τονίζοντας ότι δεν σημαίνει απαραίτητα μεταφορά της παραγωγής στην Κίνα, αλλά είναι αναγκαίο για να παραμείνει κανείς ανταγωνιστικός.