18 Νοεμβρίου 2026

Ευρωπαϊκή στρατηγική για γάλλιο και γερμάνιο

πρΑΙμ Σύνοψη Άρθρου

  • Νέα ευρωπαϊκή στρατηγική «Advanced Materials for Europe» έως το 2035
  • Έμφαση σε γάλλιο και γερμάνιο για ημιαγωγούς και τεχνητή νοημοσύνη
  • Ελληνικό ενδιαφέρον: επένδυση Metlen για παραγωγή γαλλίου
  • Πέντε άξονες δράσης με έμφαση στην καινοτομία και χρηματοδότηση
  • Στόχος η μείωση εξάρτησης από την Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια νέα φιλόδοξη πρωτοβουλία με τίτλο «Advanced Materials for Europe», η οποία φιλοδοξεί να επαναπροσδιορίσει τη βιομηχανική στρατηγική της Ένωσης έως το 2035. Κεντρικό άξονα της στρατηγικής αποτελούν τα προηγμένα υλικά και οι κρίσιμες πρώτες ύλες, με έμφαση στο γάλλιο και το γερμάνιο, δύο μέταλλα ζωτικής σημασίας για την παραγωγή ημιαγωγών, τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και την αμυντική βιομηχανία. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μείωση των στρατηγικών εξαρτήσεων της Ευρώπης από τρίτες χώρες, με πρώτη την Κίνα, και στη δημιουργία των προϋποθέσεων για ευρωπαϊκή παραγωγή σε τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Το σχέδιο προβλέπει συντονισμένες παρεμβάσεις σε τομείς όπως η έρευνα, η καινοτομία, η χρηματοδότηση και η βιομηχανική παραγωγή, με στόχο η Ευρωπαϊκή Ένωση να καταστεί ένας από τους κορυφαίους παγκόσμιους παραγωγούς και χρήστες προηγμένων υλικών. Αξιοποιώντας την επιστημονική της βάση, η ΕΕ επιδιώκει να μετατρέψει την τεχνογνωσία σε νέες παραγωγικές επενδύσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της.

Για την Ελλάδα, η πρωτοβουλία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της σύνδεσής της με τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Η χώρα διαθέτει ήδη σημαντική επένδυση από την Metlen για την παραγωγή γαλλίου, ενώ υπάρχουν προοπτικές αξιοποίησης και άλλων στρατηγικών μετάλλων, όπως το γερμάνιο και το σκάνδιο.

Γάλλιο και γερμάνιο: στρατηγικής σημασίας μέταλλα

Η Κομισιόν αναφέρεται ειδικά στο γάλλιο και το γερμάνιο ως κρίσιμες πρώτες ύλες για τις οποίες εξετάζονται δυνατότητες τεχνολογικής υποκατάστασης και περιορισμού των εξαρτήσεων. Ειδικότερα, επισημαίνονται οι εφαρμογές του νιτριδίου του γαλλίου στους ημιαγωγούς και στα ηλεκτρονικά ισχύος, καθώς και η σημασία των δύο μετάλλων για προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ευρώπη παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από την Κίνα για την προμήθεια γαλλίου, ενώ το γερμάνιο και το σκάνδιο περιλαμβάνονται στις πρώτες ύλες με υψηλό κίνδυνο εφοδιασμού.

Η ελληνική διάσταση και η επένδυση της Metlen

Σε αυτό το πλαίσιο, η επένδυση της Metlen αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Περιλαμβάνει την ανάπτυξη παραγωγής γαλλίου, παράλληλα με την ενίσχυση της εξόρυξης βωξίτη και της παραγωγής αλουμίνας. Η επένδυση έχει ήδη αναγνωριστεί από την Κομισιόν ως στρατηγικό έργο στο πλαίσιο του Critical Raw Materials Act και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 90 εκατομμυρίων ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Πέραν του γαλλίου, ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι δυνατότητες αξιοποίησης γερμανίου από μεταλλευτικά κοιτάσματα στην Ελλάδα, όπως στην περιοχή των Μολάων, ενώ το σκάνδιο αποτελεί επίσης αντικείμενο διερεύνησης στο ευρύτερο πεδίο των ελληνικών ορυκτών πόρων.

Οι πέντε άξονες της νέας στρατηγικής

Η νέα πρωτοβουλία της Κομισιόν στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες: την κατεύθυνση επενδύσεων σε στρατηγικές τεχνολογικές προτεραιότητες, την αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης στην ανάπτυξη υλικών, την επιτάχυνση της εμπορικής αξιοποίησης της έρευνας, την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής και την εκπαίδευση εξειδικευμένου προσωπικού. Μέσα στο 2027 προβλέπεται να προσδιοριστούν τουλάχιστον πέντε τεχνολογικές προκλήσεις προτεραιότητας, με συγκεκριμένα σχέδια υλοποίησης και χρηματοδότησης.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι κατά την περίοδο 2021–2027 έχουν διατεθεί 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ μέσω του Horizon Europe για την έρευνα και ανάπτυξη προηγμένων υλικών, ενώ πρόσθετοι πόροι έχουν κατευθυνθεί μέσω του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Καινοτομίας. Το νέο σχέδιο συνδέεται επίσης με τις προτάσεις για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας και το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034, χωρίς ωστόσο να ανακοινώνεται σε αυτή τη φάση νέο αυτοτελές χρηματοδοτικό πακέτο.

Βιομηχανική αυτονομία και γεωπολιτικοί κίνδυνοι

Εκτός από τα μέταλλα υψηλής τεχνολογίας, η Κομισιόν δίνει προτεραιότητα στην ανάπτυξη μόνιμων μαγνητών χωρίς κρίσιμες πρώτες ύλες, νέων υλικών για την τσιμεντοβιομηχανία, ανακυκλώσιμων σύνθετων υλικών και εναλλακτικών χημικών ουσιών για την παραγωγή ημιαγωγών. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά ότι η Κίνα καλύπτει το σύνολο του ευρωπαϊκού εφοδιασμού σε βαριές σπάνιες γαίες, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση των γεωπολιτικών κινδύνων. Το βασικό μήνυμα της νέας ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας είναι ότι η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας δεν εξαρτάται πλέον μόνο από το ενεργειακό κόστος, αλλά και από την πρόσβαση στις πρώτες ύλες και στις τεχνολογίες που θα καθορίσουν την παραγωγή των επόμενων δεκαετιών.