Ευρωβαρόμετρο: Αβεβαιότητα και άγχος στην Ελλάδα

Η νέα δημοσκόπηση του Ευρωβαρόμετρου, που διενεργήθηκε από την εταιρεία Verian για λογαριασμό της Γενικής Διεύθυνσης Επικοινωνίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αποκαλύπτει μια εικόνα βαθιάς απαισιοδοξίας και αυξημένης δυσαρέσκειας στην ελληνική κοινωνία. Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 1.007 ατόμων στην Ελλάδα και 26.421 σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω προσωπικών συνεντεύξεων από τις 14 Απριλίου έως τις 4 Μαΐου 2026, καταγράφει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ της χώρας και του ευρωπαϊκού μέσου όρου σε κρίσιμους δείκτες.

Η συναισθηματική κατάσταση των Ελλήνων

Στο επίπεδο της ψυχολογίας, τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Το 59% των Ελλήνων δηλώνει ότι κυριαρχείται από αβεβαιότητα, έναντι 44% στην ΕΕ27. Παράλληλα, το 50% των πολιτών βιώνει έντονο άγχος, ποσοστό υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού 21%, ενώ η απογοήτευση αγγίζει το 48% έναντι 23% στην Ένωση. Η ελπίδα, αν και παραμένει σε σχετικά υψηλά επίπεδα (36%), υπολείπεται του ευρωπαϊκού 43%, ενώ η εμπιστοσύνη καταγράφεται ιδιαίτερα χαμηλή, στο 15%, έναντι 33% στην ΕΕ. Η απαισιοδοξία αποτυπώνεται και στις προσδοκίες για το μέλλον: μόλις το 40% των Ελλήνων είναι αισιόδοξο για το μέλλον της χώρας, έναντι 58% στην ΕΕ, ενώ το 59% είναι απαισιόδοξο. Ακόμη και για το μέλλον της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αισιοδοξία στην Ελλάδα (44%) υπολείπεται σημαντικά του ευρωπαϊκού μέσου όρου (59%). Μόνο στο προσωπικό και οικογενειακό επίπεδο η εικόνα είναι σχετικά θετική, με το 71% να δηλώνει αισιόδοξο, ποσοστό πάντως χαμηλότερο από το 76% της ΕΕ27.

Το χάσμα στην ποιότητα ζωής

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα της έρευνας αφορά την ικανοποίηση από την ποιότητα ζωής. Ενώ στην ΕΕ27 το 83% των πολιτών δηλώνει ικανοποιημένο, στην Ελλάδα το ποσοστό πέφτει στο 63%, σημειώνοντας απόκλιση 20 ποσοστιαίων μονάδων. Παράλληλα, το 43% των Ελλήνων θεωρεί ότι η ποιότητα ζωής του επιδεινώθηκε τον τελευταίο χρόνο, έναντι 27% στην ΕΕ, ενώ μόλις το 6% αναφέρει βελτίωση. Οι ανησυχίες αυτές μεταφράζονται ευθέως στις προτεραιότητες που θέτουν οι πολίτες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: ο πληθωρισμός και το κόστος ζωής κυριαρχεί με 52%, η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας ακολουθεί με 51% (έναντι μόλις 35% στην ΕΕ27), η δημόσια υγεία με 49% και η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός με 45%. Όλα τα ποσοστά είναι σημαντικά υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αντίθετα, η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ απασχολεί λιγότερο τους Έλληνες (23%) σε σχέση με τον μέσο όρο της Ένωσης (34%).

Δυσπιστία και αίτημα για περισσότερη Ευρώπη

Η εικόνα της ΕΕ στην Ελλάδα παραμένει πιο αρνητική απ' ό,τι στον μέσο όρο, αφού μόνο το 37% έχει θετική εικόνα (έναντι 50% στην ΕΕ27), ενώ το 32% δηλώνει ότι η χώρα δεν έχει ωφεληθεί από τη συμμετοχή της στην Ένωση (έναντι 21% στην ΕΕ). Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό όσων θεωρούν πως η Ελλάδα έχει ωφεληθεί (63%) είναι το χαμηλότερο μεταξύ των συγκρίσιμων δεικτών της έρευνας. Εδώ όμως εντοπίζεται η πιο ενδιαφέρουσα αντίφαση: παρά τη δυσπιστία, το 81% των Ελλήνων θεωρεί ότι ο ρόλος της ΕΕ στην προστασία των πολιτών από παγκόσμιες κρίσεις πρέπει να γίνει σημαντικότερος (έναντι 68% στην ΕΕ27) και το 77% θέλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο (έναντι 60% στην ΕΕ). Οι Έλληνες, σύμφωνα με την έρευνα, δεν εμπιστεύονται απόλυτα τους ευρωπαϊκούς θεσμούς όπως λειτουργούν σήμερα, αλλά ζητούν περισσότερη Ευρώπη.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα αναδεικνύεται ως η χώρα του "ναι μεν, αλλά". Ναι στην Ευρώπη ως ιδέα και ως ασπίδα προστασίας, αλλά με έντονη επιφύλαξη ως προς το τι έχει προσφέρει μέχρι σήμερα σε επίπεδο καθημερινότητας, εισοδήματος και ποιότητας ζωής. Οι Έλληνες, σύμφωνα με την έρευνα, δεν φαίνεται να αμφισβητούν την ευρωπαϊκή προοπτική όσο το αν η Ένωση παραδίδει αρκετά.