Ευρώπη: Φόβοι για ρωσική επέκταση του πολέμου

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κλίμα έντονης ανησυχίας αναφορικά με το ενδεχόμενο η Ρωσία να επεκτείνει τη στρατιωτική της δράση πέρα από τα ουκρανικά σύνορα, με σειρά πρόσφατων εξελίξεων και δηλώσεων Ευρωπαίων ηγετών να ενισχύουν τους φόβους για μια πιθανή ρωσική επίθεση σε έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού δικτύου CNN, η Λευκορωσία, ο στενότερος στρατιωτικός σύμμαχος της Μόσχας, προχώρησε αυτή την εβδομάδα στη διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων σε κοντινή απόσταση από τον διάδρομο του Σουβάλκι, τον στενό χερσαίο διάδρομο που λειτουργεί ως ζωτικής σημασίας σύνδεσμος μεταξύ των κρατών της Βαλτικής και της υπόλοιπης συμμαχίας.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, συγκάλεσε τους πολιτικούς αρχηγούς της χώρας σε απόρρητη ενημέρωση από τις υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ στη συνέχεια ανακοίνωσε νέα μέτρα για την προστασία κρίσιμων υποδομών από την εντεινόμενη ρωσική υβριδική δραστηριότητα. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, προειδοποίησε ότι η Ρωσία ενδέχεται να εξαπολύσει επιθέσεις με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ, παρουσιάζοντάς τις ως ατυχήματα, μια τακτική που θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την περιοχή.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καλέσει τους πολίτες του να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο πολέμου, μεταξύ άλλων με την αποθήκευση κονσερβοποιημένων τροφίμων και πόσιμου νερού, ενώ ο αρχηγός των βρετανικών Ενόπλων Δυνάμεων χαρακτήρισε την τρέχουσα περίοδο ως την «πιο επικίνδυνη» εδώ και δεκαετίες. Στη Γερμανία, οι αρχές προετοιμάζουν τα νοσοκομεία για το ενδεχόμενο ρωσικής επίθεσης, ενώ ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει προειδοποιήσει για «αποφασιστικές στιγμές» στην υπεράσπιση της ελευθερίας και της ειρήνης στην Ευρώπη. Ακόμη και η Ελβετία, που διατηρεί καθεστώς ουδετερότητας, υιοθέτησε νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας, με έμφαση στην ανθεκτικότητα και στην ικανότητα άμυνας απέναντι σε ένοπλη επίθεση.

Ο διάδρομος του Σουβάλκι

Ο διάδρομος του Σουβάλκι, μήκους περίπου 105 χιλιομέτρων, αποτελεί τη μοναδική χερσαία σύνδεση μεταξύ των κρατών της Βαλτικής - Λιθουανίας, Λετονίας και Εσθονίας - και της υπόλοιπης επικράτειας του ΝΑΤΟ. Το CNN εξετάζει το ενδεχόμενο μιας κρίσης κατά την οποία η Ρωσία, ενδεχομένως σε συνεργασία με τη Λευκορωσία, θα επιχειρούσε να μετακινήσει δυνάμεις σε τμήμα του διαδρόμου. Μια τέτοια ενέργεια, σύμφωνα με την ανάλυση, θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τη Μόσχα ως περιορισμένη επιχείρηση, χωρίς πρόθεση κλιμάκωσης.

Η Ρωσία θα μπορούσε επίσης να υποστηρίξει μέσω ανεπίσημων διαύλων ότι οποιαδήποτε αντίδραση του ΝΑΤΟ θα εγκυμονούσε κίνδυνο πυρηνικού πολέμου. Σύμφωνα με το CNN, το ζητούμενο σε ένα τέτοιο σενάριο δεν θα ήταν τόσο ο ίδιος ο διάδρομος και η αποκοπή της Βαλτικής από την υπόλοιπη συμμαχία, όσο η υπονόμευση των δεσμεύσεων αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει δηλώσει πάντως ότι η Συμμαχία πραγματοποιεί τακτικά ασκήσεις για αντίστοιχα σενάρια και ότι μια επίθεση θα προκαλούσε συντριπτική απάντηση.

Τα «μαθήματα» της Ουκρανίας

Η πολεμική εμπειρία της Ουκρανίας έχει οδηγήσει τις ευρωπαϊκές χώρες στην αναθεώρηση των σχεδίων τους για την αντιμετώπιση μιας σύγχρονης σύγκρουσης. Όπως επισημαίνει το CNN, οι χώρες χρειάζονται όχι μόνο στρατιωτικό εξοπλισμό, αλλά και δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας που μπορούν να αντέξουν επιθέσεις, νοσοκομεία ικανά να διαχειριστούν μαζικές απώλειες, εναλλακτικά δίκτυα επικοινωνιών, λειτουργικές μεταφορές και κυβερνήσεις που μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν υπό παρατεταμένη πίεση.

Το ΝΑΤΟ δημοσιοποίησε αυτή την εβδομάδα επικαιροποιημένες απαιτήσεις για την εθνική ανθεκτικότητα, που αφορούν μεταξύ άλλων τη συνέχεια της κυβερνητικής λειτουργίας, την ενέργεια, τα τρόφιμα, το νερό, την υγειονομική περίθαλψη και τις επικοινωνίες σε συνθήκες κρίσης και σύγκρουσης. Αξιωματούχοι της Συμμαχίας μελετούν τον τρόπο με τον οποίο η Ουκρανία έχει καταφέρει να διατηρεί σε λειτουργία βασικές υπηρεσίες υπό τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.

Ο ρόλος των ΗΠΑ

Σύμφωνα με την ανάλυση, πίσω από την αυξημένη ευρωπαϊκή κινητικότητα βρίσκεται και η αμερικανική παράμετρος. Οι ΗΠΑ έχουν ταυτόχρονα στρατιωτικές δυνάμεις στην Ευρώπη, επιχειρούν στη Μέση Ανατολή και επιδιώκουν την αποτροπή της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό. Οι αεράμυνες, οι ναυτικές δυνάμεις, οι πλατφόρμες πληροφοριών και τα αποθέματα πυρομαχικών δεν μπορούν να βρίσκονται παντού ταυτόχρονα, σημειώνει το CNN.

Η Ρωσία, σύμφωνα με την ανάλυση, παραμένει απασχολημένη με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ωστόσο ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν χρειάζεται να εξαπολύσει μια νέα εισβολή ανάλογης κλίμακας για να δοκιμάσει τη συνοχή του ΝΑΤΟ. Η κλιμάκωση θα μπορούσε να γίνει σταδιακά, από σαμποτάζ και κυβερνοεπιθέσεις έως δολοφονικές ενέργειες, επιθέσεις με drones ή πυραύλους και, τελικά, μια περιορισμένη στρατιωτική επιχείρηση που θα δοκίμαζε την αντίδραση της Συμμαχίας. Το CNN εκτιμά ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για πόλεμο επειδή οι ηγέτες της αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο ότι η αποτροπή εξαρτάται από το τι πιστεύει η ρωσική ηγεσία για την αντίδραση της Δύσης, ενώ παραμένει αβέβαιο πώς θα αντιδρούσαν οι ΗΠΑ σε περίπτωση διεύρυνσης της σύγκρουσης.