Εισβολή στη Γάζα: Χιλιάδες εκτοπισμένοι, διεθνής ανησυχία και βαριές κατηγορίες κατά του Ισραήλ

Χιλιάδες Παλαιστίνιοι εγκαταλείπουν την Γάζα καθώς ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε την έναρξη μεγάλης κλίμακας χερσαίων επιχειρήσεων στην περιοχή, στοχεύοντας στον πλήρη έλεγχο της πόλης και την αποδυνάμωση της ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς. Σύμφωνα με το Ισραήλ, στρατιωτικές δυνάμεις έχουν ήδη εισέλθει στην πόλη με τη συνδρομή της πολεμικής αεροπορίας και του ναυτικού, πλήττοντας δεκάδες θέσεις που χαρακτηρίζονται ως «υποδομές τρομοκρατίας», μεταξύ των οποίων παρατηρητήρια και κτίρια με εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Ο ισραηλινός στρατός (IDF) δημοσίευσε οπτικό υλικό από την είσοδο των στρατευμάτων της 98ης Μεραρχίας στην πόλη, στο πλαίσιο της νέας φάσης της επιχείρησης εναντίον της Χαμάς. Η ελίτ μονάδα ενίσχυσε τις δυνάμεις της 162ης Μεραρχίας που επιχειρεί ήδη στην ευρύτερη περιοχή, ενώ αναμένεται να προστεθεί και η 36η Μεραρχία τις προσεχείς ημέρες. Η επιχείρηση συνοδεύεται από πυκνούς βομβαρδισμούς, ενώ ο παραλιακός δρόμος αλ-Ρασίντ έχει καθοριστεί ως η μοναδική επιτρεπόμενη διαδρομή εκκένωσης για τους αμάχους, με εικόνες κυκλοφοριακού χάους και οικογένειες εγκλωβισμένες σε κατεστραμμένες περιοχές.

Σε μια ιστορικής σημασίας τοποθέτηση, ο πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι χαρακτήρισε το Ισραήλ ως «εχθρό» της χώρας του, πρώτη φορά μετά την ειρηνευτική συμφωνία Καμπ Ντέιβιντ του 1979. Μιλώντας στη Ντόχα, ο Αιγύπτιος πρόεδρος ζήτησε επαναπροσδιορισμό της στάσης των αραβικών χωρών απέναντι στο Ισραήλ. Ο επικεφαλής της αιγυπτιακής υπηρεσίας πληροφοριών επιβεβαίωσε ότι η δήλωση αυτή σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στη ρητορική του Καΐρου. Η Αίγυπτος και το Κατάρ, που έχουν αναλάβει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, εκφράζουν εντεινόμενη ανησυχία για το ενδεχόμενο αναγκαστικού εκτοπισμού Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας.

Στην έκτακτη αραβοϊσλαμική σύνοδο κορυφής στη Ντόχα, που πραγματοποιήθηκε στον απόηχο ισραηλινών επιθέσεων στη διαπραγματευτική ομάδα της Χαμάς, οι ηγέτες των αραβικών και μουσουλμανικών χωρών καταδίκασαν τις ενέργειες του Ισραήλ. Ο εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι, κατηγόρησε την ισραηλινή ηγεσία ότι επιχειρεί να μετατρέψει την ευρύτερη περιοχή σε ζώνη ισραηλινής επιρροής, γεγονός που χαρακτήρισε «επικίνδυνη ψευδαίσθηση».

Η ισραηλινή κυβέρνηση από την πλευρά της, διά στόματος του υπουργού Άμυνας Ισραέλ Κατς, δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει την επιχείρηση μέχρι την πλήρη αποδυνάμωση της Χαμάς και την απελευθέρωση των ομήρων. Σε ανάρτησή του ανέφερε ότι «η Γάζα καίγεται» και πως ο στρατός δρα «με ατσάλινη γροθιά», υποσχόμενος την ολοκλήρωση της αποστολής, ανεξαρτήτως κόστους.

Οι εχθροπραξίες έχουν οδηγήσει σε εκτεταμένη ανθρωπιστική κρίση. Σύμφωνα με τις τοπικές αρχές, περισσότεροι από 64.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη της ισραηλινής επιχείρησης, μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η πλειονότητα των θυμάτων είναι γυναίκες και παιδιά. Οι ισραηλινές δυνάμεις, βάσει αναφορών από τοπικά μέσα και διεθνή πρακτορεία, έχουν προχωρήσει σε μαζικούς βομβαρδισμούς εντός κατοικημένων περιοχών, με στόχο να εξουδετερώσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες της Χαμάς.

Ενδεικτικά είναι τα περιστατικά όπως αυτό που περιγράφει ο Άχμεντ Γαζάλ, κάτοικος της πόλης, για ισχυρή έκρηξη στη συνοικία του που ισοπέδωσε τρία διαμερίσματα, εγκλωβίζοντας ανθρώπους κάτω από τα ερείπια. Η πολιτική προστασία της Λωρίδας της Γάζας κάνει λόγο για πολλαπλές απώλειες και καταστροφές σε κατοικίες, με συνεχώς αυξανόμενο αριθμό αγνοουμένων.

Την ίδια στιγμή, οικογένειες Ισραηλινών ομήρων συγκεντρώθηκαν έξω από την πρωθυπουργική κατοικία στην Ιερουσαλήμ, εκφράζοντας την ανησυχία τους για τις ζωές των αγαπημένων τους προσώπων κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης. Το Φόρουμ Ομήρων και Αγνοουμένων Οικογενειών προειδοποιεί ότι ενδέχεται να χάνεται η τελευταία ευκαιρία εντοπισμού επιζώντων ή ανάκτησης σορών για ταφή, κατηγορώντας τον πρωθυπουργό Νετανιάχου για προσωπική ευθύνη σε περίπτωση απώλειας των ομήρων.

Η επιδείνωση της κατάστασης προκαλεί ανησυχία στη διεθνή κοινότητα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, δια της Ύπατης Εκπροσώπου Εξωτερικών Υποθέσεων Κάγια Κάλλας, εκφράζει φόβους ότι η κλιμάκωση στη Γάζα θα οδηγήσει σε περαιτέρω ανθρώπινες απώλειες και καταστροφή. Η ΕΕ εξετάζει τη λήψη μέτρων και αναμένεται να εκδώσει νέα δήλωση για την ισραηλινή επιχείρηση τις επόμενες ημέρες.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο πόρισμα ανεξάρτητης επιτροπής του ΟΗΕ, η οποία κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία. Η επιτροπή, με επικεφαλής τη Νάβι Πιλάι, πρώην δικαστή του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, επισημαίνει ότι τα εγκλήματα διαπράττονται με πρόθεση καταστροφής της παλαιστινιακής ομάδας στη Γάζα, με αναφορές σε μαζικούς φόνους, εμπόδια στην ανθρωπιστική βοήθεια, αναγκαστικούς εκτοπισμούς και στοχευμένες επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, όπως κλινικές. Αν και το Ισραήλ αρνείται τις κατηγορίες και δεν συνεργάζεται με την επιτροπή, η έκθεση των 72 σελίδων ενισχύει την πίεση προς τη διεθνή κοινότητα να χαρακτηρίσει επίσημα τις ενέργειες αυτές ως γενοκτονία.

Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, επισκέφθηκε την Ιερουσαλήμ και εξέφρασε την «ακλόνητη στήριξη» των ΗΠΑ στο Ισραήλ, επιβεβαιώνοντας την παραδοσιακή γραμμή της Ουάσινγκτον. Επόμενος σταθμός του είναι η Ντόχα, με φόντο την προσπάθεια διαμεσολάβησης για τον περιορισμό της σύγκρουσης.

Καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εντείνονται και οι απώλειες πολλαπλασιάζονται, το διεθνές ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις συνέπειες της εισβολής και στη δυνατότητα – ή αδυναμία – επίτευξης εκεχειρίας μέσω διπλωματικών παρεμβάσεων.