Εκλογές: Η ΝΔ ανάμεσα στη μάχη του κέντρου και στην πίεση από τα δεξιά

Το νέο πολιτικό σκηνικό που διαμορφώνεται μετά την ανακοίνωση δύο νέων κομμάτων μέσα σε λίγες ημέρες επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το κυβερνητικό επιτελείο, χαράσσοντας τη στρατηγική με την οποία θα κινηθεί μέχρι τις εκλογές. Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια διπλή πίεση: από τη μία πλευρά πρέπει να περιορίσει πιθανές διαρροές προς το κέντρο και από την άλλη να απαντήσει στην κριτική που αναπτύσσεται στα δεξιά της.

Στο Μέγαρο Μαξίμου επιμένουν ότι το βάρος πέφτει στην υλοποίηση του κυβερνητικού έργου και στην ανάδειξη ενός θετικού αφηγήματος, με παρεμβάσεις που παρουσιάζονται σταδιακά. Η κυβερνητική γραμμή θέλει τη Νέα Δημοκρατία να κρατά καθαρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις και να δηλώνει ότι η μάχη για τη δεύτερη θέση αφορά πρωτίστως την αντιπολίτευση.

Στην πράξη, όμως, οι μετρήσεις του επόμενου μήνα αναμένονται με ιδιαίτερη προσοχή. Το ποιο κόμμα θα εμφανιστεί στη δεύτερη θέση θα επηρεάσει άμεσα την κυβερνητική τακτική. Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η πολιτική ρευστότητα δεν περιορίζεται μόνο στην αντιπολίτευση. Αγγίζει και κρίσιμα τμήματα ψηφοφόρων που στήριξαν τη ΝΔ το 2019 και το 2023, χωρίς πλέον να εμφανίζονται δεδομένα.

Το δίλημμα απέναντι στον Τσίπρα και η μάχη για το κέντρο

Μετά την ανακοίνωση του νέου κόμματος από τον Αλέξη Τσίπρα, το κυβερνητικό στρατόπεδο αναμένεται να επαναφέρει με αυξημένη ένταση τα πεπραγμένα της περιόδου 2015-2019. Το βασικό δίλημμα που θα προβάλλεται είναι αν η χώρα θα κινηθεί προς το μέλλον ή αν θα επιστρέψει, όπως λένε κυβερνητικά στελέχη, δέκα χρόνια πίσω.

Κυβερνητικές πηγές σχολίαζαν ότι υπήρξε μεγάλη επικοινωνιακή προετοιμασία για την επανεμφάνιση ενός πολιτικού προσώπου που, κατά τη δική τους ανάγνωση, παραμένει «αμετανόητο και απαράλλαχτο». Η φράση αυτή δείχνει πως η ΝΔ θα επιχειρήσει να ταυτίσει τον νέο φορέα Τσίπρα με το βάρος της προηγούμενης διακυβέρνησής του, τις υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα και τον τοξικό πολιτικό λόγο.

Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι ο πρώην πρωθυπουργός απευθύνεται σε διαφορετικό ακροατήριο και ότι δεν απειλεί άμεσα τη συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας. Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, συνυπάρχει με εμφανή επιφυλακή, καθώς τα ποσοστά των αναποφάσιστων παραμένουν υψηλά και κάθε νέα πολιτική προσφορά μπορεί να αναδιατάξει ισορροπίες.

Για το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής. Στο Μαξίμου θεωρούν ότι οι δημοσκοπήσεις του Ιουνίου θα δώσουν καθαρότερη εικόνα για την πραγματική του εκλογική δυναμική. Μέχρι τότε, η κυβερνητική γραμμή επιχειρεί να αναγνωρίσει την οργή μέρους των πολιτών, χωρίς να αφήσει αυτή την κοινωνική δυσαρέσκεια να μετατραπεί σε σταθερή αντιπολιτευτική ψήφο.

Κυβερνητικά στελέχη αναφέρουν ότι αντιλαμβάνονται την αγανάκτηση πολιτών και ότι οφείλουν να εξηγήσουν καλύτερα το πρόγραμμά τους. Παράλληλα, σημειώνουν πως το 2026 η κυβέρνηση διαθέτει εμπειρία που, κατά την άποψή τους, δεν υπήρχε την περίοδο της «πάνω και κάτω πλατείας». Η αναφορά αυτή δείχνει προσπάθεια προληπτικής πολιτικής θωράκισης απέναντι σε κινήσεις που αντλούν δύναμη από την κοινωνική διαμαρτυρία.

Στην ίδια κατεύθυνση, η ΝΔ θα επιχειρήσει να επαναφέρει στο προσκήνιο την ατζέντα της καθημερινότητας. Στόχος είναι να πείσει ότι τηρεί προεκλογικές δεσμεύσεις και ότι μπορεί να δώσει πρακτικές λύσεις σε ζητήματα που απασχολούν τους πολίτες. Η στρατηγική αυτή αφορά κυρίως το κοινό των αναποφάσιστων, το οποίο διεκδικούν πλέον και οι νέοι πολιτικοί φορείς.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην αντιπαράθεση με το ΠΑΣΟΚ. Από την κυβέρνηση ανεβάζουν τους τόνους απέναντι στη Χαριλάου Τρικούπη, κατηγορώντας την ότι σε μια σειρά επιλογών θυμίζει «πράσινο ΣΥΡΙΖΑ». Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθεί η προσωπική σύγκριση ανάμεσα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Ανδρουλάκη, με αξιοποίηση των δημοσκοπικών ευρημάτων που εμφανίζουν τον πρωθυπουργό να προηγείται καθαρά στο ερώτημα της καταλληλότητας.

Η κυβέρνηση δεν θέλει να αφήσει πολιτικό χώρο στο ΠΑΣΟΚ ή σε άλλα κόμματα για να απευθυνθούν σε ένα κεντρώο ακροατήριο που αποτέλεσε καθοριστικό τμήμα της εκλογικής βάσης της ΝΔ στις προηγούμενες εθνικές αναμετρήσεις. Το αφήγημα της σταθερότητας θα αξιοποιηθεί ως κεντρικό εργαλείο συγκράτησης αυτού του κοινού.

Η πίεση από τα δεξιά και οι παρεμβάσεις Καραμανλή - Σαμαρά

Παράλληλα με τη μάχη για το κέντρο, η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει και την πίεση από τα δεξιά. Κόμματα που κινούνται εκ δεξιών της Νέας Δημοκρατίας διεκδικούν παραδοσιακούς ψηφοφόρους της παράταξης, ενώ στο ίδιο ακροατήριο αναμένεται να απευθυνθεί και ο Αντώνης Σαμαράς, εφόσον επιβεβαιωθούν τα σενάρια για νέο πολιτικό φορέα.

Ο πρώην πρωθυπουργός έχει ήδη ασκήσει οξεία κριτική στην κυβέρνηση, ιδίως στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Οι παρεμβάσεις του δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως απλές προσωπικές αιχμές. Εκφράζουν υπαρκτή δυσφορία σε τμήμα της παραδοσιακής δεξιάς βάσης, που θεωρεί ότι η κυβερνητική πολιτική δεν απαντά επαρκώς σε ζητήματα εθνικής στρατηγικής, ασφάλειας και ταυτότητας.

Στο ίδιο περιβάλλον αποκτά ιδιαίτερη σημασία και η δημόσια παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή. Ο πρώην πρωθυπουργός έστειλε καθαρό μήνυμα προβληματισμού για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών», σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές ισορροπίες και οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή προκαλούν ανησυχία.

Η παρέμβαση Καραμανλή ήταν η πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, από το οποίο απουσίασε. Στην ίδια εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου των Κ. Αρβανιτόπουλου και Κ. Φίλη, με τίτλο «Η Νέα Παγκόσμια Τάξη. Το Δίκαιο της Ισχύος», έδωσε το παρών και ο Αντώνης Σαμαράς.

Η σύμπτωση αυτή προσθέτει πολιτικό βάρος στο εσωτερικό σκηνικό της ΝΔ. Το κρίσιμο ζητούμενο για το Μαξίμου είναι να αποτραπεί η επιστροφή της εσωστρέφειας που είχε καταγραφεί τον Απρίλιο και στις αρχές Μαΐου. Νέες διαρροές προς τα δεξιά θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την κυβερνητική εικόνα σε μια περίοδο που ήδη ανοίγουν νέα μέτωπα στο κέντρο και στην αντιπολίτευση.

Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση δίνει έμφαση σε κινήσεις που έχουν γίνει στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και της αμυντικής θωράκισης της χώρας. Η στρατηγική αυτή θα συνεχιστεί, με στόχο να απαντηθεί η κριτική ότι η ΝΔ έχει απομακρυνθεί από τις παραδοσιακές θέσεις της παράταξης.

Το κυβερνητικό επιτελείο κινείται, έτσι, σε ένα πολιτικό περιβάλλον αυξημένης πολυπλοκότητας. Η εμφάνιση νέων κομμάτων, η κινητικότητα Τσίπρα και Καρυστιανού, η πίεση του ΠΑΣΟΚ, οι κινήσεις Σαμαρά και οι προειδοποιητικές παρεμβάσεις Καραμανλή δημιουργούν ένα σκηνικό όπου η Νέα Δημοκρατία δεν αρκεί να επικαλείται το δημοσκοπικό της προβάδισμα. Οφείλει να αποδείξει ότι μπορεί να κρατήσει ενωμένες διαφορετικές κοινωνικές και ιδεολογικές δεξαμενές, την ώρα που η πολιτική αγορά ξαναμοιράζει ρόλους, ακροατήρια και προσδοκίες.