Έξυπνες κάμερες: Αστοχία έως 95% στις κλήσεις

Σοβαρά προβλήματα καταγράφονται στην πιλοτική λειτουργία του νέου συστήματος ψηφιακής βεβαίωσης παραβάσεων, καθώς οι «έξυπνες» κάμερες με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης εμφανίζουν, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, εξαιρετικά υψηλό ποσοστό αστοχίας.

Το σύστημα εντοπίζει υποτιθέμενες παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όμως ο μετέπειτα ανθρώπινος έλεγχος από την Ελληνική Αστυνομία οδηγεί σε μαζική απόρριψη καταγραφών. Το ποσοστό εσφαλμένων βεβαιώσεων φέρεται να αγγίζει το 90% με 95%, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την αξιοπιστία της εφαρμογής.

Τα λάθη αποδίδονται σε παράγοντες όπως η λανθασμένη ερμηνεία κινήσεων, τα προβλήματα οπτικής γωνίας, οι σκιές, οι αντανακλάσεις, ακόμη και αντικείμενα ή κινήσεις που η κάμερα εκλαμβάνει ως χρήση κινητού τηλεφώνου. Χαρακτηριστικές είναι οι αναφορές για ηλεκτρονικό τσιγάρο ή αλλαγή ταχύτητας που καταγράφηκαν ως παράβαση.

Από τις 5.500 κλήσεις σωστές μόνο οι 400

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν αναφερθεί, από περίπου 5.500 κλήσεις μόλις 400 κρίθηκαν ορθές μετά τον έλεγχο. Παράλληλα, περίπου 1.300 κλήσεις για χρήση κινητού τηλεφώνου αποδείχθηκαν εσφαλμένες, ενώ 3.800 κλήσεις για υπερβολική ταχύτητα απορρίφθηκαν.

Για το ζήτημα μίλησε το πρωί της Τρίτης 9 Ιουνίου στο Mega και στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA» ο δικηγόρος Τρύφων Τσουμάνης, επισημαίνοντας ότι οι πολίτες μπαίνουν σε μια δύσκολη διαδικασία ένστασης, προσπαθώντας να αποδείξουν ότι δεν τέλεσαν την παράβαση που τους αποδίδεται.

Ο ίδιος τόνισε ότι, όταν απέναντι στον πολίτη βρίσκεται αστυνομικό όργανο, υπάρχει τουλάχιστον δυνατότητα ανθρώπινης εξήγησης. Αντίθετα, όταν η παράβαση αποδίδεται από ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, η θέση του πολίτη γίνεται ακόμη δυσκολότερη, καθώς καλείται να ανατρέψει ένα τεχνολογικό εύρημα που παρουσιάζεται με κύρος αυτοματοποιημένης απόφασης.

Ο κ. Τσουμάνης στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της επιείκειας. Όπως ανέφερε, υπάρχουν περιπτώσεις όπου μια ανθρώπινη αρχή μπορεί να αντιληφθεί τον εξαιρετικό χαρακτήρα μιας ενέργειας, όπως την είσοδο στη ΛΕΑ από μια μητέρα που αντιμετωπίζει έκτακτη ανάγκη με το παιδί της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως σημείωσε, στερείται αυτής της ανθρώπινης κρίσης.

Γκρίζες ζώνες και ερωτήματα για το μοντέλο AI

Ο δικηγόρος υπογράμμισε ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στις οποίες ακόμη και σκιές ή κινήσεις μέσα στο όχημα ερμηνεύθηκαν λανθασμένα ως παραβάσεις. Παράλληλα, έθεσε κρίσιμο ερώτημα για το ποιο ακριβώς μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιείται, αν είναι παλαιότερο ή νεότερο, ποια εταιρεία έχει αναπτύξει το λογισμικό και με ποια δεδομένα έχει εκπαιδευτεί.

Σύμφωνα με τον ίδιο, όσο πιο σύγχρονο είναι ένα μοντέλο AI τόσο μεγαλύτερη ακρίβεια μπορεί να έχει, όμως μέχρι στιγμής δεν έχει δοθεί επαρκής απάντηση για την τεχνική ταυτότητα του συστήματος. Επισήμανε επίσης ότι ορισμένες κάμερες είναι τοποθετημένες σε λεωφορεία και λειτουργούν αυτοματοποιημένα, γεγονός που προσθέτει νέα επίπεδα αβεβαιότητας.

Ο κ. Τσουμάνης υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα είναι πως η τεχνολογία εντείνει την ανισότητα ανάμεσα στον πολίτη και το κράτος. Όταν ο πολίτης καλείται να αμφισβητήσει μια απόφαση που προέρχεται από σύστημα AI, η διαδικασία ένστασης γίνεται πιο σύνθετη, ειδικά όταν το υλικό της κάμερας περιέχει γκρίζες ζώνες που δεν επιτρέπουν ασφαλή ερμηνεία.

Στο ίδιο θέμα τοποθετήθηκε και ο συγκοινωνιολόγος Σταύρος Κωνσταντινίδης, ο οποίος σημείωσε ότι οι κάμερες αποτελούν αναγκαίο εργαλείο για την οδική ασφάλεια και την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού. Ωστόσο, διαχώρισε τις παραβάσεις που μπορούν να διαπιστωθούν με σχετική ευκολία, όπως η παραβίαση κόκκινου σηματοδότη ή η υπερβολική ταχύτητα, από τις παραβάσεις που αφορούν το εσωτερικό του οχήματος.

Κατά τον κ. Κωνσταντινίδη, το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη ζώνη ασφαλείας και στη χρήση κινητού τηλεφώνου, καθώς αυτές οι παραβάσεις επηρεάζονται από σκιές, χρώματα, γωνίες λήψης και την αδυναμία καθαρής οπτικής αναγνώρισης. Εκτίμησε επίσης ότι ακόμη και στο εξωτερικό η χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για τον εντοπισμό τέτοιων εσωτερικών παραβάσεων βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο.

Η πιλοτική λειτουργία του συστήματος αναδεικνύει ένα κρίσιμο δίλημμα για την Πολιτεία. Η τεχνολογία μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην οδική ασφάλεια, όμως η εφαρμογή της σε διοικητικές κυρώσεις απαιτεί ακρίβεια, διαφάνεια, ανθρώπινο έλεγχο και σαφείς εγγυήσεις για τα δικαιώματα των πολιτών. Με ποσοστά αστοχίας τέτοιου μεγέθους, η ψηφιακή βεβαίωση παραβάσεων χρειάζεται σοβαρή επανεξέταση πριν μετατραπεί σε κανονικό μηχανισμό επιβολής προστίμων.