ΕΚΤ: Αναμένεται νέα αύξηση επιτοκίων στο 2,5%

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων της την προσεχή Πέμπτη, καθώς η ενεργειακή κρίση και οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν έντονες. Συγκεκριμένα, το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων πρόκειται να διαμορφωθεί στο 2,5%, έπειτα από αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης. Αυτή θα είναι η δεύτερη αύξηση μέσα στο 2026, μετά από εκείνη του Ιουνίου, και αντανακλά την ανησυχία των αξιωματούχων για τον πληθωρισμό που συνεχίζει να υπερβαίνει τον στόχο του 2%.

Η απόφαση αυτή έχει ήδη προεξοφληθεί από τις αγορές, όπως αποτυπώνεται στην πορεία του Euribor τριών μηνών και ενός μήνα, που χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς για τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Το Euribor τριών μηνών διαμορφώθηκε στα μέσα της εβδομάδας στο 2,65%, σημειώνοντας άνοδο από το 2,46% στις αρχές Αυγούστου και το 2,31% στις αρχές Ιουλίου. Αντίστοιχα, το Euribor ενός μήνα αυξήθηκε στο 2,30%, από 2,24% και 2,20% την ίδια περίοδο. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι επενδυτές αναμένουν περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής, γεγονός που θα επιβαρύνει τους δανειολήπτες με κυμαινόμενα επιτόκια.

Το μήνυμα για την επικείμενη αύξηση έδωσε πρώτα η Ιζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία επισήμανε ότι ο πληθωρισμός είναι πιθανό να παραμείνει πάνω από τον στόχο για μεγάλο χρονικό διάστημα, λόγω των επιπτώσεων από την ένταση στα Στενά του Ορμούζ στις τιμές της ενέργειας. Παράλληλα, υπογράμμισε την καλύτερη του αναμενόμενου πορεία της οικονομίας, που ενισχύει την ανάγκη για αυστηρότερη νομισματική πολιτική.

Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat έδειξαν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, ενώ ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί τις τιμές ενέργειας και τροφίμων, υποχώρησε ελαφρώς στο 2,4% από 2,5%. Ωστόσο, στην ΕΚΤ επικρατεί η άποψη ότι οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας θα μεταδοθούν σταδιακά σε άλλα προϊόντα και υπηρεσίες, καθιστώντας αναγκαία τη διατήρηση των επιτοκίων σε υψηλότερα επίπεδα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η οποία ξεπέρασε τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη εβδομάδα, επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τα τέλη του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε διακόψει απότομα τις προμήθειες ρωσικού αερίου.

Η τιμή του TTF στις αρχές του 2026 ήταν μόλις 27 ευρώ, καταγράφοντας έτσι υπερδιπλασιασμό μέσα σε λίγους μήνες. Για την ΕΕ, η επίπτωση από την άνοδο του φυσικού αερίου είναι πιο σημαντική από εκείνη του πετρελαίου, το οποίο κινήθηκε κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι την περασμένη εβδομάδα, έναντι 60 δολαρίων στην αρχή του έτους. Η πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου στην ΕΕ παραμένει σχετικά χαμηλή, στο 65%, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 82% της προηγούμενης πενταετίας, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για διατήρηση ή και περαιτέρω αύξηση των τιμών, εάν δεν εκτονωθεί η κρίση στη Μέση Ανατολή και ο χειμώνας στην Ευρώπη αποδειχθεί ιδιαίτερα ψυχρός.

Στην επικείμενη αύξηση των επιτοκίων αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιόαχιμ Νάγκελ. Σε δηλώσεις του, τόνισε ότι οι αγορές προεξοφλούν με πιθανότητα άνω του 95% την αύξηση στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, προσθέτοντας ότι οι αγορές έχουν καλή κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η ΕΚΤ είναι πιθανό να αντιδράσει. Απέφυγε, ωστόσο, να δεσμευτεί για μελλοντικές κινήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση βάσει των διαθέσιμων στοιχείων. Οι επενδυτές, πάντως, αναμένουν μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων μεταξύ Δεκεμβρίου και Άνοιξης.

Η ΕΚΤ ήταν η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που αύξησε τα επιτόκια εξαιτίας της κρίσης στο Ιράν, και είναι πιθανό να ακολουθήσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed). Ο πρόεδρός της, Κέβιν Γουόρς, δήλωσε ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ, ο οποίος έτρεχε με ετήσιο ρυθμό 3,4% τον Ιούλιο, παραμένει υψηλός και ότι αν δεν μειωθεί, θα υπάρξει ανάγκη για παρέμβαση. Το βασικό επιτόκιο της Fed διαμορφώνεται ήδη στο εύρος 3,50% έως 3,75%, υψηλότερα από εκείνο της ΕΚΤ, γεγονός που υποδηλώνει ότι η νομισματική σύσφιξη συνεχίζεται και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.