ΕΚΤ: Αυξήσεις επιτοκίων παρά την ειρήνη ΗΠΑ-Ιράν

Στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας εκτιμούν ότι η επικείμενη ειρηνευτική συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν θα αποτρέψει την περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Παρά το γεγονός ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μετριάσει τις υπερβάσεις του πληθωρισμού, οι αξιωματούχοι της Φρανκφούρτης θεωρούν ότι οι συνέπειες από την ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή είναι ήδη βαθιές και διαρκείς.

Η ενεργειακή ζημιά παραμένει ανεξάρτητα από την ειρήνη

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, μαζί με άλλα μέλη της νομισματικής επιτροπής, χαιρετίζουν μεν την προοπτική αποκατάστασης των ροών πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ, ωστόσο τονίζουν ότι η οικονομική ζημιά που έχει προκληθεί είναι ήδη σημαντική. Το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, Πίτερ Καζίμιρ, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι "τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη πιθανότατα θα παραμείνουν μαζί μας για περισσότερο χρόνο από ό,τι πολλοί είχαν ελπίσει", προσθέτοντας ότι ακόμη και με το πλαίσιο ειρήνης, η ζημιά στη Μέση Ανατολή δεν μπορεί να αποκατασταθεί από τη μία μέρα στην άλλη.

Η βασική ανησυχία των υπευθύνων χάραξης πολιτικής εστιάζεται στο γεγονός ότι θα απαιτηθεί σημαντικός χρόνος για την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας, την επισκευή των υποδομών και τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, οι προσπάθειες για την αναπλήρωση των αποθεμάτων αναμένεται να διατηρήσουν τις τιμές του αργού πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, δημιουργώντας ένα μόνιμο υπόβαθρο πληθωριστικών πιέσεων.

Ο κίνδυνος μετάδοσης του πληθωρισμού στην οικονομία

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τη ζώνη του ευρώ είναι ότι οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι θα αντιδράσουν αυξάνοντας τις τιμές πώλησης και απαιτώντας υψηλότερους μισθούς, γεγονός που θα διατηρήσει τον πληθωρισμό πολύ πάνω από τον στόχο του 2%. Οι περισσότεροι αναλυτές εξακολουθούν να αναμένουν ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα λάβουν περαιτέρω μέτρα, ενώ οι επενδυτές στοιχηματίζουν σε τουλάχιστον μία επιπλέον αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,5%.

Ο Γκρεγκ Φουζέσι, οικονομολόγος της JP Morgan, σημείωσε ότι η πιθανότητα επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας "μειώνει κάπως την πίεση που ασκείται στην ΕΚΤ", ωστόσο διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι η πίεση για αύξηση των επιτοκίων έχει μειωθεί σημαντικά. Ο ίδιος αναμένει μία ακόμη αύξηση τον Σεπτέμβριο και εκτιμά ότι οι κίνδυνοι "κλίνουν ελαφρώς προς την κατεύθυνση μιας τρίτης αύξησης" πριν από το τέλος του έτους.

Οι δηλώσεις αρκετών αξιωματούχων φαίνεται να ενισχύουν αυτήν την άποψη. Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Πορτογαλίας, Άλβαρο Σάντος Περέιρα, υποστήριξε ότι θα χρειαστεί χρόνος για να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στον τομέα της ενέργειας, ενώ ο κεντρικός τραπεζίτης της Λετονίας, Μάρτινς Κάζακς, σημείωσε ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να δράσει εφόσον οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας αρχίσουν να μεταφέρονται συστηματικά σε άλλους τομείς.

Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, πρόσθεσε ότι τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής που αποσκοπούν στη μείωση των τιμών της ενέργειας ενδέχεται να συνεχίσουν να ενισχύουν τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες. "Το τέλος της σύγκρουσης δεν σημαίνει απαραίτητα και άμεσο τέλος του σοκ", δήλωσε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ιρλανδίας, Γκάμπριελ Μαχλούφ, προσθέτοντας ότι "μένει να δούμε πόσο γρήγορα θα ομαλοποιηθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και θα προσαρμοστούν οι τιμές της ενέργειας".

Οι προβλέψεις για την πορεία του πετρελαίου και του πληθωρισμού

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 110 δολάρια στην κορύφωση του πολέμου. Το Bloomberg Economics προβλέπει ότι θα μπορούσαν να υποχωρήσουν περαιτέρω, σε ένα εύρος 70–75 δολαρίων, εάν η συμφωνία οριστικοποιηθεί και εφαρμοστεί. Ωστόσο, το εύρος αυτό παραμένει πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, και ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, εξέφρασε την ανησυχία του ότι η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν δεν θα εξαφανίσει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ο Λέιν δήλωσε ότι "τέσσερις μήνες αυξημένων τιμών στην ενέργεια σημαίνει ότι μπορούμε να δούμε πως δημιουργείται πληθωρισμός που θα έρθει και θα είναι πάνω από το 3%", προσθέτοντας ότι θα υπάρχουν επίσης έμμεσες συνέπειες στα τρόφιμα, τα αγαθά και τις υπηρεσίες αυτό το έτος και το επόμενο. Εκτίμησε ότι οι τιμές στο πετρέλαιο δεν είναι πιθανό να μειωθούν πολύ από τα τρέχοντα επίπεδα των 80 και 81 δολαρίων το βαρέλι, περιγράφοντας την καμπύλη εξέλιξης ως "βασικά αρκετά οριζόντια για τα επόμενα δύο χρόνια".

Ακόμη και στους κόλπους των οικονομολόγων, υπάρχουν ορισμένοι που αμφισβητούν την ανάγκη για πρόσθετες αυξήσεις επιτοκίων ή τουλάχιστον υποστηρίζουν μια αναμονή μέχρι τον Σεπτέμβριο. Η ίδια η Λαγκάρντ άφησε να εννοηθεί ότι δεν θα αποσπαστεί η προσοχή της από τις συζητήσεις περί συμφωνίας, υπογραμμίζοντας ότι η βασική ανησυχία της ΕΚΤ αφορά την πιθανή μετάδοση των αυξήσεων τιμών σε μισθούς και υπηρεσίες, κάτι που θα μπορούσε να παγιώσει τον πληθωρισμό. Όπως ανέφερε, η κεντρική τράπεζα είναι έτοιμη να προχωρήσει σε περαιτέρω παρεμβάσεις εάν διαπιστωθεί ότι οι πληθωριστικές πιέσεις αποκτούν ευρύτερη βάση στην οικονομία, τονίζοντας ότι "ο ρόλος μου είναι να ολοκληρώσω την αποστολή της σταθερότητας των τιμών" και ότι η ΕΚΤ θα παραμείνει προσεκτική στις εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων.