Έκτακτη σύσκεψη ΕΕ για αποθέματα ντίζελ

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίσιμη ενεργειακή πρόκληση, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν αυξημένες πιέσεις προς τα κράτη-μέλη για την άμεση διάθεση στρατηγικών αποθεμάτων ντίζελ στην αγορά. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις Βρυξέλλες, όπου σήμερα πραγματοποιείται έκτακτη διαβούλευση μεταξύ των κρατών-μελών, με στόχο την αξιολόγηση του ενδεχομένου μιας νέας, συντονισμένης αποδέσμευσης πετρελαϊκών αποθεμάτων. Η συζήτηση αυτή έρχεται σε μια συγκυρία όπου οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτιναχθεί, εντείνοντας τις πιέσεις στις ευρωπαϊκές οικονομίες και τους καταναλωτές.

Την ύπαρξη της έκτακτης διαβούλευσης επιβεβαίωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, ο οποίος δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι βρίσκονται ήδη σε επαφή με τα υπόλοιπα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) προκειμένου να προσδιορίσουν την καταλληλότερη χρονική στιγμή για μια νέα παρέμβαση στην αγορά. «Είναι μία από τις δυνατότητες που έχουμε. Την έχουμε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν και πιθανότατα θα τη χρησιμοποιήσουμε ξανά», τόνισε χαρακτηριστικά ο Επίτροπος, υπογραμμίζοντας την ετοιμότητα της Ένωσης να ενεργήσει συντονισμένα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε χθες ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές υψηλού επιπέδου με την αμερικανική κυβέρνηση αναφορικά με το ζήτημα των αποθεμάτων πετρελαίου και ντίζελ, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει επισήμως τις πληροφορίες που φέρουν τις ΗΠΑ να ζητούν συγκεκριμένες ποσότητες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τελική απόφαση για οποιαδήποτε αποδέσμευση αποθεμάτων παραμένει στην αρμοδιότητα των εθνικών κυβερνήσεων, γεγονός που περιπλέκει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε επίπεδο Ένωσης.

Η σημερινή συζήτηση έπεται μιας σειράς έκτακτων συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν χθες μεταξύ της Κομισιόν και εκπροσώπων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να απαντήσουν με «ενιαία φωνή» στην αμερικανική πίεση, να παραπέμψουν οποιαδήποτε απόφαση για αποδέσμευση αποθεμάτων στο επίπεδο του IEA και να επιδιώξουν αποκλιμάκωση στις επαφές με την Ουάσιγκτον, διαφυλάσσοντας παράλληλα τα συμφέροντά τους.

Πίεση των ΗΠΑ για τα αποθέματα ντίζελ

Εδώ και αρκετές εβδομάδες, η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί εντατικές πιέσεις –ιδιαίτερα προς τη Γαλλία και τη Γερμανία– προκειμένου να αντλήσουν ντίζελ από τα στρατηγικά τους αποθέματα, αφήνοντας ταυτόχρονα ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμού των αμερικανικών εξαγωγών σε περίπτωση που η Ευρώπη δεν ανταποκριθεί στις προσδοκίες της. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters, το αμερικανικό αίτημα ανέρχεται σε 120 εκατομμύρια βαρέλια εντός έξι μηνών, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 40% των έκτακτων αποθεμάτων ντίζελ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τον βασικό προμηθευτή ντίζελ για την ΕΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος με το Ιράν, η δραματική συρρίκνωση των ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ και η περιορισμένη διυλιστική ικανότητα έχουν συμβάλει στη συρρίκνωση της παγκόσμιας αγοράς. Η κατάσταση αυτή καθιστά την Ευρώπη ιδιαίτερα ευάλωτη σε εξωτερικές πιέσεις και διαταραχές του εφοδιασμού.

Πάντως, δεν θα είναι η πρώτη φορά μέσα στη χρονιά που λαμβάνεται μια τέτοια απόφαση, καθώς τον Μάρτιο τα μέλη του IEA συμφώνησαν στη μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση στην ιστορία του Οργανισμού, διαθέτοντας στην αγορά 400 εκατομμύρια βαρέλια για την αντιμετώπιση των αναταράξεων που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η κίνηση εκείνη είχε ως στόχο να σταθεροποιήσει τις τιμές και να διασφαλίσει τον εφοδιασμό, αλλά τα αποτελέσματά της ήταν προσωρινά.

Το δίλημμα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις είναι πλέον εάν θα χρησιμοποιήσουν ξανά το «μαξιλάρι» των στρατηγικών αποθεμάτων για να συγκρατήσουν άμεσα τις τιμές ή θα το διαφυλάξουν απέναντι στον κίνδυνο περαιτέρω επιδείνωσης της ενεργειακής κρίσης, καθώς δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα άμεση αποκλιμάκωση της έντασης. Η απόφαση αναμένεται να ληφθεί τις επόμενες ημέρες, με τις Βρυξέλλες να βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων.