Εκτόξευση τιμών καυσίμων: Η Ελλάδα εξετάζει μείωση ΕΦΚ

Το ενδεχόμενο μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, μετά τη νέα άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου. Η αύξηση αυτή επιβαρύνει άμεσα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, δημιουργώντας επιπλέον πίεση στην ελληνική αγορά καυσίμων.

Η κατάσταση σήμερα αντανακλά την ένταση που επικρατεί διεθνώς. Η όξυνση στη Μέση Ανατολή οδήγησε τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, με το Brent να ξεπερνά τα 110 δολάρια το βαρέλι και το αργό να πλησιάζει τα 100 δολάρια. Αυτή η εξέλιξη αυξάνει το κόστος ενέργειας και ενισχύει τις ανησυχίες για παρατεταμένες πιέσεις στην οικονομία.

Οι ανατιμήσεις έχουν ήδη αντίκτυπο στις λιανικές τιμές καυσίμων. Οι εκτιμήσεις της αγοράς δείχνουν ότι η αμόλυβδη βενζίνη μπορεί να ξεπεράσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο μέσα στις επόμενες ημέρες, ενώ αντίστοιχη πορεία ακολουθεί και το πετρέλαιο κίνησης. Οι αυξήσεις επηρεάζουν το κόστος μεταφορών και παραγωγής, με άμεση επίπτωση στα νοικοκυριά.

Η φορολογική δομή ενισχύει περαιτέρω τις αυξήσεις. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης σε ΦΠΑ και Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης. Ο ΕΦΚ στη βενζίνη φτάνει περίπου τα 0,70 ευρώ ανά λίτρο και ο ΦΠΑ 24% είναι από τους υψηλότερους στην ευρωζώνη. Η επιβάρυνση στην τελική τιμή είναι άμεση και σημαντική. Αν η καθαρή τιμή διυλιστηρίου είναι 0,70 ευρώ, η προσθήκη του ΕΦΚ οδηγεί σε 1,40 ευρώ, και μετά την επιβολή ΦΠΑ η τιμή φτάνει περίπου στα 1,74 ευρώ. Σε περίπτωση ανόδου της καθαρής τιμής στα 0,90 ευρώ, η τελική τιμή αγγίζει τα 1,98 ευρώ ανά λίτρο.

Σύγκριση με άλλες χώρες δείχνει τη σημασία της φορολογικής δομής. Στη Βουλγαρία, όπου ο ΕΦΚ είναι χαμηλός και ο ΦΠΑ μικρότερος, οι τελικές τιμές παραμένουν αισθητά χαμηλότερες και οι αυξήσεις μεταφέρονται περιορισμένα στους καταναλωτές.

Το οικονομικό επιτελείο εξετάζει μέτρα με κλιμακωτή λογική. Στην πρώτη φάση περιλαμβάνονται προσωρινές παρεμβάσεις, όπως η επαναφορά επιδοτήσεων τύπου fuel pass και οριζόντια ενίσχυση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης. Στόχος είναι να περιοριστούν οι επιπτώσεις και να ανασχεθεί ένα πιθανό νέο κύμα πληθωρισμού.

Σε δεύτερη φάση, εάν η κρίση συνεχιστεί και ενταθεί, εξετάζεται η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Μια τέτοια κίνηση εξαρτάται από ευρωπαϊκές αποφάσεις και την ενεργοποίηση ρήτρας διαφυγής, ώστε να μην επηρεαστούν τα δημοσιονομικά μεγέθη.

Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει επισημάνει ότι η Ελλάδα δεν προχωρά σε μονομερείς μειώσεις φόρων στα καύσιμα και προωθεί κοινή ευρωπαϊκή λύση. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει συναίνεση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής.

Η πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου τις επόμενες εβδομάδες θα καθορίσει το εύρος των παρεμβάσεων. Αν η γεωπολιτική ένταση διατηρηθεί ή αυξηθεί, οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων θα συνεχιστούν, διατηρώντας στο επίκεντρο τη συζήτηση για μέτρα στήριξης και πιθανές αλλαγές στη φορολογία.