Πολλαπλά χτυπήματα στην παγκόσμια ναυτιλία: Επιθέσεις σε ελληνόκτητα πλοία και μυστηριώδης έκρηξη σε ρωσικό λιμάνι

Έντονη ανησυχία προκαλούν στην διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα οι αλλεπάλληλες επιθέσεις που δέχθηκαν ελληνόκτητα φορτηγά πλοία ανοιχτά της Υεμένης, σε συνδυασμό με τη νέα έκρηξη σε υγραεριοφόρο που προσέγγισε ρωσικό λιμάνι. Τα τρία σοβαρά αυτά περιστατικά, σε διαφορετικά γεωγραφικά σημεία αλλά εντός μιας παγκόσμιας ζώνης εντάσεων, φανερώνουν την αυξανόμενη στοχοποίηση της εμπορικής ναυτιλίας εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων και αναδεικνύουν την επικινδυνότητα του ναυτικού επαγγέλματος, γεγονός που έχει ήδη επισημανθεί από διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές και ελληνικά ναυτεργατικά σωματεία.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι δύο επιθέσεις στα ελληνόκτητα φορτηγά πλοία, με μικρή χρονική διαφορά, σημειώθηκαν την Κυριακή 6 Ιουλίου και τη Δευτέρα 7 Ιουλίου. Οι επιθέσεις αποδίδονται στους αντάρτες Χούθι της Υεμένης. Η δεύτερη επίθεση φέρεται να είχε τραγική κατάληξη, με δύο αγνοούμενους και δύο τραυματίες, ενώ το πλήρωμα απαρτιζόταν κυρίως από Φιλιππινέζους ναυτικούς. Ως απάντηση, το Ισραήλ εξαπέλυσε επίθεση τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας σε τρία λιμάνια της Υεμένης, εντείνοντας το κλίμα έντασης στην περιοχή.

Οι δύο επιθέσεις, η μία στο δεξαμενόπλοιο “Eco Wizard” με σημαία Νήσων Μάρσαλ, ιδιοκτησίας της StealthGas του ομίλου Βαφιά, και η άλλη στο υπό λιβεριανή σημαία “Eternity C”, εντάσσονται σε μια αλυσίδα μυστηριωδών συμβάντων που πλήττουν δεξαμενόπλοια, ιδίως εκείνα που έχουν προσεγγίσει ρωσικά λιμάνια. Παράλληλα, τη Δευτέρα 7 Ιουλίου σημειώθηκαν δύο διαδοχικές εκρήξεις με διαφορά 10 λεπτών σε υγραεριοφόρο πλοίο που μετέφερε αμμωνία και ελλιμενιζόταν στο ρωσικό λιμάνι Ust-Luga στη Βαλτική Θάλασσα. Δεν υπήρξαν τραυματισμοί, ωστόσο οι εκρήξεις προκάλεσαν ρήγματα και εισροή υδάτων, με το πλοίο να παίρνει κλίση. Ως πιθανότερη αιτία εξετάζεται η τοποθέτηση ωρολογιακών μαγνητικών ναρκών, τύπου “πεταλίδα”, ένα σενάριο που έχει εμφανιστεί και σε άλλες πέντε παρόμοιες επιθέσεις από την αρχή του έτους.

Η πρώτη επίθεση των Χούθι για το 2025 σημειώθηκε την Κυριακή, με στόχο το φορτηγό πλοίο “Magic Seas”, σημαίας Λιβερίας, ιδιοκτησίας της ALLSEAS MARINE συμφερόντων Μιχάλη Μποδούρογλου. Το πλοίο δέχτηκε επίθεση από μικρές βάρκες που μετέφεραν drones, πυραύλους και ρουκετοβόλα, ενώ έπλεε 51 ναυτικά μίλια νοτιοδυτικά του λιμανιού Χοντέιντα. Η ένοπλη ομάδα ασφαλείας ανταπέδωσε τα πυρά, ωστόσο πύραυλος χτύπησε το πλοίο προκαλώντας πυρκαγιά στην πλώρη και ζημιές στο μηχανοστάσιο, με αποτέλεσμα εισροή υδάτων. Το πλήρωμα, αποτελούμενο από 19 άτομα, μεταξύ αυτών Φιλιππινέζοι, Ρουμάνος, Βιετναμέζος και τρεις Σριλανκέζοι της ομάδας ασφαλείας, απομακρύνθηκε σώο από διερχόμενο πλοίο.

Η δεύτερη επίθεση στο “Eternity C” περιλάμβανε χτύπημα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ρουκετοβόλα, τα οποία εξερράγησαν κατά την πρόσκρουση. Και αυτό το πλοίο διέθετε ένοπλη φρουρά που φέρεται να απάντησε στα πυρά. Ο εκπρόσωπος των Χούθι, Γιάχια Σάρι, φέρεται να δήλωσε πως η επίθεση έγινε εναντίον πλοίου που παραβίασε την απαγόρευση εισόδου σε κατεχόμενα παλαιστινιακά λιμάνια. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσηση ανάληψη ευθύνης για τη δεύτερη επίθεση. Σύμφωνα με ξένα μέσα, πλοία της ίδιας εταιρείας φέρονται να έχουν καταπλεύσει σε λιμάνια του Ισραήλ.

Ο Μιχάλης Μποδούρογλου, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης του “Magic Seas”, δήλωσε στους Financial Times ότι το πλοίο μετέφερε χάλυβα και λιπάσματα από την Κίνα προς την Τουρκία και δεν είχε καμία σχέση με το Ισραήλ. Η τοποθέτηση της εταιρείας για την περίπτωση του “Eternity C” αναμένεται.

Μετά το τέλος του πρόσφατου δεκαήμερου πολέμου Ισραήλ-Ιράν, υπήρχαν προσδοκίες για ομαλοποίηση της κατάστασης στην Ερυθρά Θάλασσα και επαναφορά της εμπορικής ναυτιλίας σε ομαλές ροές μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Ωστόσο, τα πρόσφατα επεισόδια ακυρώνουν κάθε τέτοιο σχεδιασμό. Σύμφωνα με αναλυτές, όπως αναφέρει η Lloyd’s List, η Τεχεράνη ενδέχεται να μην ασκεί πλήρη έλεγχο στους Χούθι, οι οποίοι φαίνεται να ακολουθούν δικά τους στρατηγικά κίνητρα. Η ομάδα είχε ήδη προειδοποιήσει από τον Μάιο ότι θα επιτίθεται σε πλοία εταιρειών που καταπλέουν στο Ισραήλ.

Η ασταθής αυτή κατάσταση προκαλεί ανησυχία στους ναυτικούς παγκοσμίως. Η Διεθνής Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ITF) ζήτησε να χαρακτηριστούν οι περιοχές του Στενού του Ορμούζ, του Κόλπου του Ομάν και τα ισραηλινά λιμάνια ως Περιοχές Πολεμικών Επιχειρήσεων (WOA), ώστε οι ναυτικοί να έχουν το δικαίωμα άρνησης διέλευσης, να λαμβάνουν αποζημιώσεις κινδύνου και να επαναπατρίζονται με ασφάλεια.

Ο πρόεδρος του Τμήματος Ναυτικών του ITF, David Heindel, επισήμανε ότι οι ναυτικοί καλούνται να επιχειρούν σε μια από τις πιο ασταθείς και στρατιωτικοποιημένες περιοχές παγκοσμίως, όπου οι επιθέσεις σε πλοία αποτελούν πλέον επαναλαμβανόμενο και επικίνδυνο φαινόμενο. Η κήρυξη των περιοχών ως WOA θα ξεκλειδώσει κρίσιμα δικαιώματα για την ασφάλεια και την προστασία του προσωπικού.

Ανάλογο αίτημα εξέφρασε και η Πανελλήνια Ένωση Μηχανικών ΕΝ (ΠΕΜΕΝ), επισημαίνοντας την ανάγκη άμεσης ενημέρωσης των ναυτεργατών που προσεγγίζουν εμπόλεμες ζώνες και διασφάλισης του ασφαλούς επαναπατρισμού τους χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, ανεξαρτήτως της διάρκειας της σύμβασής τους.

Η κλιμάκωση της έντασης σε θαλάσσιους διαύλους στρατηγικής σημασίας και οι επιθέσεις σε εμπορικά πλοία δημιουργούν ένα νέο τοπίο αστάθειας στη ναυτιλία, που ήδη αναζητά απαντήσεις και λύσεις σε διεθνές επίπεδο.