Ελβετία: Επιστροφές αιτούντων άσυλο στην Ιταλία

Η Ελβετία προχωρά σε μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει νέες εντάσεις στο μεταναστευτικό τοπίο της Ευρώπης. Σύμφωνα με δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδας Corriere della Sera, η ελβετική κυβέρνηση είναι έτοιμη να ζητήσει επίσημα από την Ιταλία να δεχθεί την επιστροφή αιτούντων άσυλο, οι οποίοι εμπίπτουν στην κατηγορία των λεγόμενων "δευτερογενών ροών". Πρόκειται για άτομα που, βάσει των ευρωπαϊκών συμφωνιών, θα έπρεπε να είχαν υποβάλει αίτηση ασύλου στην πρώτη χώρα εισόδου τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και όχι σε μεταγενέστερο προορισμό.

Η απόφαση αυτή της Βέρνης εδράζεται στο γεγονός ότι, παρόλο που η Ελβετία δεν αποτελεί κράτος-μέλος της ΕΕ, έχει υπογράψει συμφωνία σύνδεσης με το κεκτημένο του Σένγκεν. Αυτό της παρέχει το δικαίωμα να συμμετέχει στην πολιτική ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών, αλλά ταυτόχρονα την υποχρεώνει να εφαρμόζει τους κανονισμούς του Δουβλίνου, που καθορίζουν ποιο κράτος είναι υπεύθυνο για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της ιταλικής εφημερίδας, εκπρόσωπος της ελβετικής κυβέρνησης έχει ήδη διαμηνύσει ότι οι επιστροφές θα ξεκινήσουν σταδιακά, με προγραμματισμένη έναρξη από τα τέλη Αυγούστου. Ωστόσο, Ιταλοί σχολιαστές παρατηρούν ότι δεν έχει προηγηθεί καμία ουσιαστική διμερής διαβούλευση για το ζήτημα, αφήνοντας να αιωρείται το ερώτημα για το πώς θα αντιδράσει η κυβέρνηση της Ρώμης σε αυτή την εξέλιξη. Η έλλειψη προηγούμενης συνεννόησης ενδέχεται να πυροδοτήσει διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες έχουν ήδη τεταμένες σχέσεις σε διάφορα θέματα.

Η υπόθεση της Σομαλής Αμπντιρισάκ Γουαρσάμε

Στο μεταξύ, ένα άλλο περιστατικό στη Γερμανία ρίχνει φως στην πολυπλοκότητα του συστήματος ασύλου. Η 22χρονη Σομαλή Αμπντιρισάκ Γουαρσάμε, για την οποία είχε ανακοινωθεί ότι θα επέστρεφε σήμερα με πτήση του γερμανικού δημοσίου από τη Βαυαρία στη Ρώμη, τελικά θα παραμείνει στη Νυρεμβέργη. Η ανατροπή αυτή προέκυψε έπειτα από παρέμβαση της τοπικής Ευαγγελικής Εκκλησίας, η οποία ανακοίνωσε ότι θα θέσει την κοπέλα υπό την προστασία της.

Η Εκκλησία αιτιολόγησε την απόφασή της, τονίζοντας ότι η νεαρή γυναίκα θα παραμείνει υπό την προστασία της "μέχρις ότου η Γερμανία κάνει δεκτό το αίτημα της Ιταλίας να ακυρώσει την απόφαση απέλασής της". Παράλληλα, η Γερμανική Ευαγγελική Εκκλησία υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια έγινε για να μπορέσει η Αμπντιρισάκ Γουαρσάμε να διατηρήσει επαφή με συγγενείς της που διαμένουν στη Γερμανία. Επιπλέον, επισήμανε ότι "υφίστανται όλες οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να της χορηγηθεί άσυλο", καθιστώντας σαφή τη θέση της υπέρ της παραμονής της στο γερμανικό έδαφος.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τις αντιφάσεις και τις προκλήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, όπου οι εθνικές πολιτικές, οι ανθρωπιστικές οργανώσεις και οι εκκλησιαστικοί θεσμοί συχνά έρχονται σε σύγκρουση με τους αυστηρούς κανονισμούς και τις διμερείς συμφωνίες επιστροφής. Η υπόθεση της νεαρής Σομαλής αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα του πώς οι προσωπικές ιστορίες εμπλέκονται σε ένα γεωπολιτικό και νομικό πλέγμα, με τις όποιες αποφάσεις να έχουν αλυσιδωτές επιπτώσεις.