Η έλλειψη βασικών υποδομών στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αποτελεί σοβαρό τροχοπέδη για τις προσπάθειες περιορισμού της επιδημίας του ιού Έμπολα, όπως επισημαίνουν εργαζόμενοι σε οργανώσεις αρωγής και υγειονομικοί που γνωρίζουν καλά την περιοχή. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στην επαρχία Ιτούρι, η οποία θεωρείται το επίκεντρο της τρέχουσας έξαρσης.
Η Γερμανίδα ειδικός σε θέματα Τροπικής Ιατρικής, Γκιζέλα Σνάιντερ, ανέφερε ότι οι συνάδελφοί της στο Ιτούρι αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες, καθώς τα δείγματα από ύποπτα κρούσματα Έμπολα πρέπει να μεταφέρονται σε απόσταση 1.700 χιλιομέτρων, μέχρι την πρωτεύουσα Κινσάσα, λόγω της απουσίας κατάλληλων εργαστηρίων στην περιοχή. Η κυβέρνηση της ΛΔ Κονγκό έχει ήδη ανακοινώσει περίπου 930 ύποπτα κρούσματα και σχεδόν 220 θανάτους που πιθανώς συνδέονται με την επιδημία.
Η Σνάιντερ τόνισε επίσης ότι δεν υπάρχει διαθέσιμο rapid test για το συγκεκριμένο στέλεχος του ιού, το Bundibugyo, που ευθύνεται για την παρούσα επιδημία. Αυτό σημαίνει ότι ασθενείς που παρουσιάζουν συμπτώματα όπως υψηλό πυρετό, εμετούς και διάρροια υποβάλλονται σε τεστ για Έμπολα, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνουν θεραπεία για ελονοσία και άλλες μεταδοτικές ασθένειες, μέχρι να επιβεβαιωθεί η διάγνωσή τους. Παράλληλα, πολλά κέντρα υγείας στο Ιτούρι αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε προστατευτικό εξοπλισμό, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εξάπλωσης του ιού μεταξύ των υγειονομικών.
Προβλήματα στη μεταφορά εφοδίων
Η μεταφορά ιατρικών και άλλων εφοδίων στην επαρχία Ιτούρι είναι εξαιρετικά δύσκολη, σύμφωνα με τον Τζόσουα Ιμπουλούνγκου, διευθυντή για τη ΛΔ Κονγκό μιας γερμανικής οργάνωσης αρωγής. Το αεροδρόμιο της Μπούνια, πρωτεύουσας του Ιτούρι, παραμένει κλειστό, ενώ η χερσαία μεταφορά των εφοδίων απαιτεί τρεις ημέρες και η διαδρομή διέρχεται από περιοχές που ελέγχονται από ένοπλες ομάδες ανταρτών. Οι εναλλακτικές διαδρομές μέσω της Ρουάντας και της Ουγκάντας δεν είναι πλέον διαθέσιμες, καθώς η Ρουάντα έχει κλείσει τα σύνορά της με τη ΛΔ Κονγκό.
Η επιδημία ξεκίνησε από την πόλη Μονγκμπουάλου, η οποία έχει περίπου 130.000 κατοίκους και βρίσκεται σε μια απομακρυσμένη περιοχή που μαστίζεται από τη βία ενόπλων ομάδων. Μέσα σε λίγες ημέρες, η ασθένεια εξαπλώθηκε σε δύο γειτονικές επαρχίες, το Βόρειο και το Νότιο Κίβου, ενώ κρούσματα έχουν αναφερθεί και στη γειτονική Ουγκάντα. Πρόκειται για τη 17η επιδημία Έμπολα που ξεσπά στη ΛΔ Κονγκό, μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, και εξαπλώνεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.
Απολογισμός και προκλήσεις
Στη Μονγκμπουάλου, 322 άνθρωποι πιστεύεται ότι έχουν μολυνθεί, με βάση τον πιο πρόσφατο απολογισμό των αρχών, ενώ 88 θάνατοι φαίνεται να συνδέονται με την ασθένεια. Ο Φλόρεντ Ουτσένι, συντονιστής των Γιατρών χωρίς Σύνορα (MSF) από την Μπούνια, χαρακτήρισε την επιδημία "πρωτοφανή", εκτιμώντας ότι οι επίσημοι απολογισμοί είναι σίγουρα μικρότεροι από τους πραγματικούς, λόγω των εξαιρετικά περιορισμένων δυνατοτήτων διενέργειας τεστ.
Σύμφωνα με επιδημιολογικές έρευνες, το πρώτο ύποπτο κρούσμα ήταν ένας άνδρας που πέθανε στην Μπούνια. Μετά τον θάνατό του, η οικογένεια μετέφερε τη σορό στη Μονγκμπουάλου με ένα απλό όχημα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, το φέρετρο υπέστη ζημιές, αποκαλύπτοντας τα λείψανα. Ο πατέρας του νεκρού αρνήθηκε να θάψει τον γιο του σε αυτή την κατάσταση και οι συγγενείς μετέφεραν τη σορό σε άλλο φέρετρο. Όταν άρχισαν να αυξάνονται οι θάνατοι στην κοινότητα, κάποιοι πίστεψαν ότι πρόκειται για μια "μυστικιστική ασθένεια", καθώς σε ορισμένες περιοχές της ΛΔ Κονγκό διάφορα φαινόμενα αποδίδονται στον μυστικισμό ή τη μαγεία.
Τα τεστ που διενεργήθηκαν σε τοπικά εργαστήρια απέκλεισαν αρχικά το ενδεχόμενο να πρόκειται για Έμπολα, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, γεγονός που επέτρεψε να εξαπλωθεί η ψύχωση και η ασθένεια μεταξύ των κατοίκων της Μονγκμπουάλου. Μόνο όταν έφτασαν δείγματα σε εργαστήριο στην Κινσάσα επιβεβαιώθηκε η ύπαρξη μιας νέας επιδημίας.
