Τους τελευταίους μήνες η κυβέρνηση προωθεί με συνέπεια την εικόνα της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, επιδιώκοντας να πείσει ότι η χώρα γίνεται στρατηγικός σταθμός για τη διακίνηση ενέργειας. Το αφήγημα αυτό ωστόσο στηρίζεται σε θεμέλια που δεν έχουν επαρκή σταθερότητα, παρά τις διαβεβαιώσεις των υπουργών και του πρωθυπουργού.
Η σημασία των συμφωνιών για τις έρευνες υδρογονανθράκων και τις διεθνείς διασυνδέσεις είναι αναμφισβήτητη για τη γεωπολιτική θέση της χώρας. Η απόσταση όμως μεταξύ θεωρίας και πράξης παραμένει μεγάλη, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για τη ρεαλιστικότητα του ενεργειακού σχεδιασμού και για την ύπαρξη εναλλακτικών σχεδίων σε περίπτωση που προκύψουν προβλήματα.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση του ΑΔΜΗΕ, ο οποίος δεν παρείχε πλήρη ενημέρωση στο επενδυτικό κοινό, όπως αναδεικνύει δημοσίευμα της «DEALnews». Η εταιρία, ως εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών, έχει υποχρέωση να αποτιμά όλα τα γεγονότα και να ενημερώνει για πιθανούς κινδύνους, ακόμη και θεωρητικούς. Μέχρι σήμερα οι αναφορές της δεν περιλαμβάνουν καμία αναφορά στο ενδεχόμενο να μην προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ ή σε ενδεχόμενη αντίδραση της Τουρκίας απέναντι στις διασυνδέσεις με τα νησιά του βόρειου και του νοτίου Αιγαίου.
Η υποχρέωση ενημέρωσης προκύπτει από το κανονιστικό πλαίσιο της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς για την εταιρική διακυβέρνηση. Κάθε εισηγμένη εταιρία οφείλει να παρέχει πλήρη πληροφόρηση στους μετόχους της, ιδιαίτερα όταν διαχειρίζεται και ξένα κεφάλαια, στο πλαίσιο της λειτουργίας του Χρηματιστηρίου.
Στο πεδίο του φυσικού αερίου, η εικόνα για τον ρόλο της Ελλάδας ως κόμβου εφοδιασμού της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης με LNG από τις ΗΠΑ εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες. Οι δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου απέτυχαν για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με τη συμμετοχή να είναι σχεδόν μηδενική και τις δεσμεύσεις να περιορίζονται σε ελάχιστη ποσότητα για τη διαδρομή προς Ουκρανία μέσω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεξανδρούπολης. Οι υπόλοιπες διαδρομές δεν προσέλκυσαν κανένα ενδιαφερόμενο. Στην αντίστοιχη δημοπρασία για τον Ιανουάριο δεν υποβλήθηκε ούτε μία προσφορά.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι το έργο παραμένει προς το παρόν μη λειτουργικό. Δηλώσεις εμπλεκόμενων φορέων επισημαίνουν ότι για να γίνει ο Κάθετος Διάδρομος ανταγωνιστικός απαιτείται ενεργή στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία δεν έχει δοθεί.
Η αξιολόγηση των θαλάσσιων οικοπέδων υδρογονανθράκων αποκαλύπτει επιπλέον περιορισμούς για το κυβερνητικό αφήγημα. Τα οικόπεδα νοτιοδυτικά της Κρήτης συνορεύουν με αυτά της Λιβύης, στο βόρειο όριο του Κόλπου της Σύρτης, δημιουργώντας μια περιοχή με έντονη γεωπολιτική παρουσία. Η Chevron βρίσκεται σε συνομιλίες με Ιράκ και Λιβύη για να εξετάσει τα υπάρχοντα κοιτάσματα και να αξιολογήσει ευκαιρίες εξερεύνησης, γεγονός που δείχνει ότι η Ελλάδα δεν είναι η μοναδική δύναμη στην περιοχή.
Το κυβερνητικό αφήγημα για τον ενεργειακό κόμβο συναντά εμπόδια σε κάθε επίπεδο: από την έλλειψη πλήρους ενημέρωσης και τη χαμηλή συμμετοχή στις δημοπρασίες, μέχρι τις γεωπολιτικές προκλήσεις στις έρευνες υδρογονανθράκων. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας προσπάθειας που προς το παρόν δεν μπορεί να μετουσιωθεί σε πραγματικότητα.
